https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1371 Animal Science 2026-10-02T21:02:43Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6394 Erzincan İli Kemaliye İlçesinde Arıcılığın Mevcut Durumu ve Sorunları HEVEDANLI, İstek ÖZET: Bu çalışma, Erzincan ili Kemaliye ilçesinde arıcılığın mevcut durumunu, işletmelerin sosyoekonomik ve teknik özelliklerini, üretim yapısını, pazarlama durumunu ve üreticilerin karşılaştıkları temel sorunları belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın ana materyalini, Kemaliye ilçesinde faaliyet gösteren arıcılık işletmelerindeki üreticilerle yapılan anketlerden elde edilen birincil veriler oluşturmuştur. Toplam 35 sorudan oluşan anketler, 2025 yılı Nisan ve Mayıs aylarında, iki aylık süreyle ilçede bulunan 84 arıcılık işletmecisi ile yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmış; bazı değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Ki-kare testi, koloni başına bal verimini etkileyen faktörlerin incelenmesinde ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, Kemaliye ilçesinde arıcılık yapan üreticilerin yaş ortalaması 57,93 olarak belirlenmiş ve üreticilerin önemli bir bölümünün ileri yaş grubunda yer aldığı saptanmıştır. İşletme sahiplerinin çoğunlukla ilkokul mezunu olduğu ve önemli bir kısmının arıcılık konusunda kurumsal eğitim almadığı belirlenmiştir. Arıcılığın üreticilerin yalnızca %25’i için ana meslek olduğu, %75’i için ise ek iş veya hobi niteliği taşıdığı tespit edilmiştir. İlçede sabit arıcılık %58,3 oranıyla yaygın olmakla birlikte, bölge içi gezginci arıcılık da önemli bir üretim biçimi olarak görülmüştür. İşletmelerde koloni sayılarının çoğunlukla 51 ile 200 adet arasında yoğunlaştığı, koloni başına ortalama bal veriminin ise 11,83 kg olduğu belirlenmiştir. Bal üretimi temel faaliyet olmakla birlikte, polen, propolis ve arı sütü üretiminin sınırlı düzeyde yapıldığı görülmüştür. Üretilen balın büyük oranda perakende olarak ve doğrudan üretici tarafından pazarlandığı saptanmıştır. Arı sağlığı açısından en yaygın sorun Varroa paraziti olarak belirlenmiş ve hastalıklarla mücadelede teknik bilgi eksikliği önemli sorunlar arasında yer almıştır. Üreticilerin eğitim düzeyi, arıcılık deneyimi, arıcılık eğitimi alma durumu, uygulanan arıcılık yöntemi ve kullanılan arı ırkına göre koloni başına bal verimi bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir (P>0,05). Buna karşılık, işletmeler koloni sayılarına göre değerlendirildiğinde, koloni başına bal veriminin işletme ölçekleri arasında istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bu bulgu, koloni başına bal veriminin üreticilerin bireysel ve demografik özelliklerinden ziyade, işletme ölçeği ile buna bağlı koloni yönetimi ve kaynak kullanım etkinliğinden etkilenebileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, Kemaliye ilçesinde arıcılığın önemli bir potansiyele sahip olduğu; ancak genç üretici eksikliği, teknik eğitim yetersizliği, ürün çeşitliliğinin sınırlı kalması, hastalıklarla mücadelede bilinç eksikliği ve pazarlama kanallarının yeterince gelişmemesi gibi sorunların sektörün sürdürülebilir gelişimini sınırlandırdığı belirlenmiştir. Bölge arıcılığının geliştirilmesi için üreticilere yönelik uygulamalı eğitimlerin artırılması, genç desteklenmesi, hastalıklarla mücadelede eş zamanlı uygulamaların yaygınlaştırılması, ürün çeşitliliğinin teşvik edilmesi ve pazarlama olanaklarının güçlendirilmesi önerilmektedir.; ABSTRACT: This study was conducted to assess the current status of beekeeping in Kemaliye district of Erzincan Province, Türkiye, with particular emphasis on the socioeconomic and technical characteristics of beekeeping enterprises, production structure, marketing practices, and the major problems encountered by beekeepers. The primary material of the study consisted of data obtained through face-to-face surveys conducted with beekeepers operating in Kemaliye district. A total of 35 questions were included in the questionnaire, which was administered to 84 beekeepers over a two-month period in April and May 2025. The data were evaluated using descriptive statistics, including frequencies, percentages, means, and standard deviations. The chi-square test was used to examine associations between selected variables, while one-way analysis of variance (ANOVA) was employed to investigate the factors affecting honey yield per colony. The findings showed that the mean age of beekeepers in Kemaliye was 57.93 years, indicating that a substantial proportion of producers belonged to older age groups. Most beekeepers were primary school graduates, and a considerable proportion had not received any formal training in beekeeping. Beekeeping was identified as the primary occupation for only 25% of the producers, whereas it represented a secondary occupation or hobby for the remaining 75%. Although stationary beekeeping was the predominant production system (58.3%), transhumant beekeeping within the region was also an important production practice. The number of colonies per enterprise was predominantly between 51 and 200, while the mean honey yield was 11.83 kg per colony. Although honey production was the principal beekeeping activity, the production of pollen, propolis, and royal jelly was found to be limited. Most of the honey produced was marketed directly by the producers through retail channels.Varroa infestation was identified as the most prevalent bee health problem, while insufficient technical knowledge regarding disease and parasite control was also reported as a major constraint.No statistically significant differences in honey yield per colony were observed according to the beekeepers’ educational level, beekeeping experience, participation in beekeeping training, beekeeping production system, or bee breed used (P > 0.05). In contrast, when enterprises were evaluated according to colony size, honey yield per colony differed highly significantly among enterprise size groups. This finding suggests that honey yield per colony may be influenced more strongly by enterprise scale and the associated efficiency of colony management and resource utilization than by the individual and demographic characteristics of producers. In conclusion, beekeeping in Kemaliye has considerable potential; however, the shortage of young beekeepers, inadequate technical training, limited product diversification, insufficient awareness of disease and parasite control, and underdeveloped marketing channels constrain the sustainable development of the sector. To promote the development of regional beekeeping, it is recommended that practical training programs for producers be expanded, greater support be provided to young beekeepers, synchronized disease and parasite control practices be promoted, product diversification be encouraged, and marketing opportunities and channels be strengthened. 2026-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6386 Bingöl İli Köy Tavukçuluğunun Yapısı BURAL, Recep ÖZET: Köy tavukçuluğu bütün dünyada çok eski dönemlerden itibaren uygulanan bir üretim biçimidir. Gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkelerde yaygın olup, kırsal kesimdeki çoğu aileler için hayati öneme sahiptir. Bu araştırmada, örnek populâsyonunu temsil edecek şekilde basit tesadüfî örnekleme yöntemiyle seçilen köylerde üreticilerle yüz yüze yapılan anketler aracılığı ile Bingöl ili köy tavukçuluğunun yapısı incelenmiştir. Üreticilere uygulanan anketlerde üreticilerin sosyo-ekonomik durumları, barınak yapıları, bakım bilgileri ve üretici sorunlarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Üreticilerin % 75,7'si erkek, %24,3'ü ise bayandır. Yetiştiricilerin yaş ortalaması 45,2 olarak hesaplanmıştır. Barınak yapımının üreticiler (erkekler) tarafından gerçekleştirildiği (%90), diğer işlerin ise kadınlar tarafından yapıldığı belirlenmiştir. Hastalıklar daha çok Eylül- Kasım aylarında görülmekte (%40,4) ve %53,2'sinde hastalık görülmekte ve hayvanların neredeyse tamamına yakını ölmektedir. Üretilen yumurta ve etin genellikle aile tarafından tüketildiği ve bir kısmının da hediye olarak verildiği tespit edilmiştir. Üreticilerin %14'ü bir tarımsal örgüte kayıtlıdır. Çiftçilerin kayıtlı olduğu örgütlerin %95'ini kooperatifler oluşturmaktadır. Kümes hayvanlarının beslenmesinde konsantre yemin hemen hemen hiç kullanılmadığı tespit edilmiştir. Beslemede daha çok artıklar (%91), otlatma (%59) ve dane yemin (%28,2) kullanıldığı saptanmıştır. Bingöl ilindeki köy tavukçuluğu dünyada uygulanan geleneksel köy tavukçuluğu ile paralellik göstermektedir. Bingöl'de bu konuda yapılmış bir çalışma olmadığından, bu araştırmanın Bingöl ilinin köy tavukçuluğunun yapısını ortaya koyması açısından ve bundan sonra yapılacak olan çalışmalara kaynak teşkil etmesi bakımından büyük önem taşıdığı söylenebilir.; ABSTRACT: Village poultry farming is a family production system known from ancient time in the world. It can be found in all developing and non-developed countries and play a vital role in many poor rural households. In this research sample populations to represent the villages selected by simple random sampling method with producer through face to face surveys of structures backyard poultry were examined in the province of Bingol. In this surveys that applied to the producers aimed to figure out their socio-economic conditions, shelter structures, care knowledge and manufacturer problems. 75.7% of growers were male, while 24.3% were female. The average ages of farmers are calculated as 45.2. The poultry-houses have been built by producers (men 90%) and the other labor has been done by women. Bird diseases seen more in September and November (40.4%) and birds were dead after seeing disease (53.2%). The produced eggs and meat are generally consumed by the family and some of them were given as gift. 14% of farmers are registered in an agricultural organization. 95% of these organizations are cooperatives. It was found out that concentrate feed was almost never used in raising poultry in the villages. It was confirmed that mostly feed by product and / or leftover (%91) pasturage (%59) and grain feed (%28.2) were used in feeding poultry. Village poultry production in Bingol province of Turkey has similarities with traditional village poultry practiced throughout the World. It can be said that this work is utmost importance. Because of the revealing the structure of Bingol village poultry farming and then serving as a resource for studies will be conducted in terms. 2015-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6367 Bingöl İli Arıcılık İşletmelerinde Koloni Başına Bal Verimini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi TOPLUK, Osman ÖZET: Bu çalışma, Bingöl’deki arıcılık faaliyetinin genel durumunun, arıcıların karşılaştıkları sorunlarının belirlenmesi ve bu sorunlar için çözüm önerilerinin sunulması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın bir diğer amacı ise; Bingöl ili arıcılık işletmelerinde kovan başına bal verimini etkileyen faktörlerin regresyon analizi ile belirlenmesidir. Bingöl ilinde “oransal örnekleme yöntemi”yle anket yapılacak işletme sayısı 87 olarak belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, “T testi”, “Anova”, “Ki kare”, “Korelasyon ve Regresyon” analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; anket yapılan arıcıların yaşları ortalaması 46.14 ve arıcılık faaliyeti yapma süresi ise ortalama 15,5 yıl olarak belirlenmiştir. Gezginci arıcılık yapılma oranı %62,8, sabit arıcılık yapılma oranı ise %37,2 olarak belirlenmiştir. Arıcıların sahip olduğu kovan sayısı ortalama 219,5 adet iken kovan başına bal verimi ise ortalama 11,4 kg olarak hesaplanmıştır. Modelde yer alan değişkenlerin katsayıları istatistiki olarak önemli ve anlamlı bulunmuştur. Modelin açıklayıcılığını belirleyen R2 değeri 0,323 ve düzeltilmiş R2 değeri ise 0,203 olarak bulunmuştur. Arıcılığın yapılış şekli, meslek ve PİKOM’dan bilgi alma değişkenleri bal verimine etki eden değişkenler olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak; gezgin arıcılığın yapılması, arıcılığın temel meslek görülerek geçim kaynağı olarak yapılması, Kafkas arı ırkı ile faaliyetin sürdürülmesi, arıcılık konusunda eğitim, destek ve pikomdan bilgi alan ve birliğe üye olan ana arı üretimi yapan işletmelerin kovan başına bal verimlerinde artışlar olduğu sonucuna varılmıştır. Türkiye’nin ekolojik zenginliği ve mevcut olan kırsal ekonomik şartları birlikte düşünüldüğünde arıcılığın; örgütsel, bilinçli ve sürdürülebilir bir yapıda yapılması gerekmektedir.; ABSTRACT: This study was carried out in order to determine the general situation of beekeeping activity in Bingol, to determine the problems faced by beekeepers and to propose solutions for these problems. Another aim of the study is to determine the factors affecting the honey yield per hive in beekeeping enterprises in Bingol province by regression analysis. The number of enterprises to be surveyed with the "proportional sampling method" was determined as 87 in the province of Bingol. "T test", "Anova", "Chi-square", "Correlation and Regression" analyzes were used to evaluate the data. According to the research findings; The average age of the surveyed beekeepers was 46.14 years and the average beekeeping period was 15.5 years. The rate of wandering beekeeping was 62.8%, and the rate of fixed beekeeping was 37.2%. The average number of hives owned by beekeepers was 219.5, while the average honey yield per beehive was calculated as 11.4 kg. The coefficients of the variables in the model were found to be statistically significant and significant. The R2 value, which determines the explanatory power of the model, was found to be 0.323 and the adjusted R2 value was found to be 0.203. The way beekeeping is done, the profession and the variables of getting information from PIKOM are determined as the variables that affect the honey yield. As a result; it has been concluded that there is an increase in honey yield per hive of the enterprises that are engaged in mobile beekeeping, beekeeping is seen as the main profession and a source of livelihood, continuing the activity with the Kafkas bee race, training, support and information on beekeeping from the queen bee, which are members of the union. Considering Turkey's ecological richness and existing rural economic conditions together, beekeeping; it should be done in an organizational, conscious and sustainable structure. 2022-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6365 Bingöl İlinden Elde Edilen Propolislerin Bazı Verim Özellikleri Bakımından Karşılaştırılması DÖNER, Ömer ÖZET: Bu çalışmada arıcılık sektöründe önemli bir yeri olan Bingöl ilinin Genç, Karlıova ve Solhan ilçelerinde tespit edilen farklı arılıklardan toplanan propolis örneklerinin kimyasal ve fiziksel analizleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Denemede GC-MS, HPLC ve Dumas protein analizi teknikleri kullanılarak propolis örneklerinin organik madde içeriği, yağ asitleri ve türevleri, toplam fenolik madde miktarı, antioksidan aktiviteleri, uçucu bileşenler, kül oranları ve protein oranları incelenmiştir. Debeme Sonucunda toplam fenolik madde miktarı 25.1±0.6 - 150.4±12.5 mg GAE/g, FRAP değerlerinin; 478.6±16.3 - 3452.4±119.3 µmol Fe2+/g propolis arasında, DPPH IC50 değerlerinin; 98±7 - 874±28 µg propolis /ml arasında, ORAC değerlerinin; 2288±124 - 3405±175 µ mol Troloks /g propolis arasında , Metal şelatlama aktivitesinin ise 49±5 - 387±14 µg propolis /ml arasında değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Propolis örneklerine ait protein oranları 2,18-4.73 % arasında, kül oranları 1.76 – 4.29 % arasında değişen değerlerde bulunmuştur. Elde edilen bulguların özellikle Bingöl ve Türkiye propolislerinin standardizasyonun oluşturulmasına aynı zamanda propolisin kimyasal kompozisyonunun belirlenmesi ile ilgili yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı söylenebilir.; ABSTRACT: In this study, chemical and physical analysis of propolis samples collected from different apiaries detected in Genç, Karlıova and Solhan districts of Bingöl province, which has an important place in the beekeeping sector, was carried out. In the experiment, organic matter content, fatty acids and derivatives, total phenolic content, antioxidant activities, volatile components, ash ratios and protein ratios of propolis samples were examined using GC-MS, HPLC and Dumas protein analysis techniques. Total phenolic substance amount 25.1 ± 0.6 - 150.4 ± 12.5 mg GAE / g as a result of debris, FRAP values; Between 478.6 ± 16.3 - 3452.4 ± 119.3 µmol Fe2 + / g propolis, DPPH IC50 values; ORAC values between 98 ± 7 - 874 ± 28 µg propolis / ml; It was determined that the metal chelating activity varied between 2288 ± 124 - 3405 ± 175 µ mol Trolox / g propolis, and the metal chelating activity varied between 49 ± 5 - 387 ± 14 µg propolis / ml. Protein ratios of propolis samples were found to be between 2.18-4.73% and ash content varying between 1.76 - 4.29%. The findings of standardization of propolis, especially forming and Turkey Bingöl also be said to contribute to studies related to the determination of the chemical composition of propolis. 2020-01-01T00:00:00Z