https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1269 2026-09-24T11:55:04Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6368 Mehmed Ali Hilmi Dedebaba’nın Dîvânı YAKIŞIR, Akif ÖZET: Mehmed Ali Hilmi Dedebaba, Bektaşiliğin-Balım Sultan tarafından kurulduğu söylenen Babağan kolunun 19. yy’deki en ünlü Dedebabasıdır. İlk eğitimini ailesinden almış, devamında annesi ve babası izinden giderek Aşçı Ali Baba’nın rehberliğinde Merdivenköy Şahkulu Sultan Dergâhı postnişini büyük Hacı Hasan Baba’ya intisab ederek henüz 14 yaşındayken Bektaşiliğe girmiştir. Bektaşilikte en yüksek derece olan Dedebabalığa yükselmiştir. Hilmi Dedebaba’nın incelediğimiz divanın yanında Kaşifü’l Reddiyesi ve Erkamname adlı eserleri vardır. Bu eserler kısaca tanıtıldı. Hilmi Dedebaba Divanı’nı incelerken evvela Bektaşilik nedir sorusuna cevap verildi. Hilmi Dedebaba’nın eserleri kısaca tanıtıldı. Divan, incelenirken elde edilen iki nüsha dikkate alınarak hazırlandı. Şiirlerinde Hilmi ve Hilmi Dedebaba mahlaslarını kullanan şair Niyazi Mısri ve Turabi’den etkilenmiştir. Divanda Turabi için yazdığı bir şiiri de var. Mehmet Ali Hilmi Dedebaba şiirlerinde ayet ve hadisler bir bütün olarak verilmeyip metinde bir bölümü verilmememiş ve kafiyeye uygun olarak bölümler halinde alıntı yapılmıştır. Yazar vezin konusunda başarılı sayılamaz. Zira birçok şiirinde vezin kusurludur. Bunun yanında şair vezne uydurmak için Arapça kelimeleri “Hızır, Kudüs” örneklerinde olduğu gibi Türkçe okumuş Yine Türkçe kelimeleri “N’ eyleyeyim, n’ ola” şeklinde kısaltarak vezne uydurmaya çalışmıştır. Divandaki 347 şiirden 3’ü kasidedir. Bu kasidelerinde kasidenin tüm bölümleri yoktur. Kısacası birçok mutasavvıf gibi Hilmi Dede de şekli manaya feda etmiştir. Divanı muhteva olarak dini ve tasavvufi olarak inceledik. Divandaki ayet ve hadisler tespit edilerek ayet ve hadis metinleri tam yazılarak mealleri verildi. Bektaşi olan şair şiirlerinde ehl-i beyt ve 12 imama çokça yer vermiştir. Ehl-i beyt ve 12 imam hakkında bilgi verilerek ilgili beyitler verilmiştir. Hilmi Dedebaba’nın Dîvânı üzerinde yapılacak çalışmalara kolaylık sağlaması temennisiyle divanın sonuna indeks eklendi.; ABSTRACT: Mehmed Ali Hilmi Dedebaba is the 19th century’s most popular Dedebaba of the Bektashi order and its practice’s Babagan branch wich is said found by Balım Sultan. He had his first education from family environment, then like his father and mother under the guıdance of Cook Ali Baba he joined Merdıvenköy Şahkulu Sultan Dervish Lodge Sheikh Hacı Hasan Baba he entered Bektashi order and practice only just at the age of 14. He promoted to the highest degree of Bektashi order and practise Dedebaba. Beside the collection of poems that we examind he has essays called Kaşiful Esrar Reddiyesi. Before examining Hilmi Dedebaba’s Divan firstly it was tried to answer what Bektashi order and practise is. His essays were shortly introduced. While the Divan the optainedtwo vowmes were considered while the Divan was examined. The poet who used Hilmi and Hilmi Baba nicknames was effected by Turabi. He has a poem he wrote for Turabi in his Divan. In Mehmet Ali Dedebaba poems the verses and hadiths are not given entirely some parts of them are given and adapted to the rhythm in poems. The writer is not supposed successful even it can be said that he is unsuccessful. Because rhythem is troublesome in his many poems. Beside this to adapt the rhythem he read the Arabic words like Turkish as ‘’Hızır ‘’, ‘’Kudüs’’. Again he abbreviated Turkish words to adapt to the rhythem like ‘N’eyleyeyim, n’ola”. Among 347 poems of collections three of them are eulogy and there aren’t all parts of these qasidas. Shortly like many sufis Hilmi Dedebaba sacrificed meaning to the form. Contently we examined his Divan sufisticly and religiously. Hilmi Dedebaba being aBektashi the poet order and practice gave place to family of prophet and twelve imam very much. By giving information about the family of prophet and twelve imam related couplet were given as samples. An index was attached to the end of collection of poem. 2016-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6367 Bingöl İli Arıcılık İşletmelerinde Koloni Başına Bal Verimini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi TOPLUK, Osman ÖZET: Bu çalışma, Bingöl’deki arıcılık faaliyetinin genel durumunun, arıcıların karşılaştıkları sorunlarının belirlenmesi ve bu sorunlar için çözüm önerilerinin sunulması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın bir diğer amacı ise; Bingöl ili arıcılık işletmelerinde kovan başına bal verimini etkileyen faktörlerin regresyon analizi ile belirlenmesidir. Bingöl ilinde “oransal örnekleme yöntemi”yle anket yapılacak işletme sayısı 87 olarak belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, “T testi”, “Anova”, “Ki kare”, “Korelasyon ve Regresyon” analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; anket yapılan arıcıların yaşları ortalaması 46.14 ve arıcılık faaliyeti yapma süresi ise ortalama 15,5 yıl olarak belirlenmiştir. Gezginci arıcılık yapılma oranı %62,8, sabit arıcılık yapılma oranı ise %37,2 olarak belirlenmiştir. Arıcıların sahip olduğu kovan sayısı ortalama 219,5 adet iken kovan başına bal verimi ise ortalama 11,4 kg olarak hesaplanmıştır. Modelde yer alan değişkenlerin katsayıları istatistiki olarak önemli ve anlamlı bulunmuştur. Modelin açıklayıcılığını belirleyen R2 değeri 0,323 ve düzeltilmiş R2 değeri ise 0,203 olarak bulunmuştur. Arıcılığın yapılış şekli, meslek ve PİKOM’dan bilgi alma değişkenleri bal verimine etki eden değişkenler olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak; gezgin arıcılığın yapılması, arıcılığın temel meslek görülerek geçim kaynağı olarak yapılması, Kafkas arı ırkı ile faaliyetin sürdürülmesi, arıcılık konusunda eğitim, destek ve pikomdan bilgi alan ve birliğe üye olan ana arı üretimi yapan işletmelerin kovan başına bal verimlerinde artışlar olduğu sonucuna varılmıştır. Türkiye’nin ekolojik zenginliği ve mevcut olan kırsal ekonomik şartları birlikte düşünüldüğünde arıcılığın; örgütsel, bilinçli ve sürdürülebilir bir yapıda yapılması gerekmektedir.; ABSTRACT: This study was carried out in order to determine the general situation of beekeeping activity in Bingol, to determine the problems faced by beekeepers and to propose solutions for these problems. Another aim of the study is to determine the factors affecting the honey yield per hive in beekeeping enterprises in Bingol province by regression analysis. The number of enterprises to be surveyed with the "proportional sampling method" was determined as 87 in the province of Bingol. "T test", "Anova", "Chi-square", "Correlation and Regression" analyzes were used to evaluate the data. According to the research findings; The average age of the surveyed beekeepers was 46.14 years and the average beekeeping period was 15.5 years. The rate of wandering beekeeping was 62.8%, and the rate of fixed beekeeping was 37.2%. The average number of hives owned by beekeepers was 219.5, while the average honey yield per beehive was calculated as 11.4 kg. The coefficients of the variables in the model were found to be statistically significant and significant. The R2 value, which determines the explanatory power of the model, was found to be 0.323 and the adjusted R2 value was found to be 0.203. The way beekeeping is done, the profession and the variables of getting information from PIKOM are determined as the variables that affect the honey yield. As a result; it has been concluded that there is an increase in honey yield per hive of the enterprises that are engaged in mobile beekeeping, beekeeping is seen as the main profession and a source of livelihood, continuing the activity with the Kafkas bee race, training, support and information on beekeeping from the queen bee, which are members of the union. Considering Turkey's ecological richness and existing rural economic conditions together, beekeeping; it should be done in an organizational, conscious and sustainable structure. 2022-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6365 Bingöl İlinden Elde Edilen Propolislerin Bazı Verim Özellikleri Bakımından Karşılaştırılması DÖNER, Ömer ÖZET: Bu çalışmada arıcılık sektöründe önemli bir yeri olan Bingöl ilinin Genç, Karlıova ve Solhan ilçelerinde tespit edilen farklı arılıklardan toplanan propolis örneklerinin kimyasal ve fiziksel analizleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Denemede GC-MS, HPLC ve Dumas protein analizi teknikleri kullanılarak propolis örneklerinin organik madde içeriği, yağ asitleri ve türevleri, toplam fenolik madde miktarı, antioksidan aktiviteleri, uçucu bileşenler, kül oranları ve protein oranları incelenmiştir. Debeme Sonucunda toplam fenolik madde miktarı 25.1±0.6 - 150.4±12.5 mg GAE/g, FRAP değerlerinin; 478.6±16.3 - 3452.4±119.3 µmol Fe2+/g propolis arasında, DPPH IC50 değerlerinin; 98±7 - 874±28 µg propolis /ml arasında, ORAC değerlerinin; 2288±124 - 3405±175 µ mol Troloks /g propolis arasında , Metal şelatlama aktivitesinin ise 49±5 - 387±14 µg propolis /ml arasında değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Propolis örneklerine ait protein oranları 2,18-4.73 % arasında, kül oranları 1.76 – 4.29 % arasında değişen değerlerde bulunmuştur. Elde edilen bulguların özellikle Bingöl ve Türkiye propolislerinin standardizasyonun oluşturulmasına aynı zamanda propolisin kimyasal kompozisyonunun belirlenmesi ile ilgili yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı söylenebilir.; ABSTRACT: In this study, chemical and physical analysis of propolis samples collected from different apiaries detected in Genç, Karlıova and Solhan districts of Bingöl province, which has an important place in the beekeeping sector, was carried out. In the experiment, organic matter content, fatty acids and derivatives, total phenolic content, antioxidant activities, volatile components, ash ratios and protein ratios of propolis samples were examined using GC-MS, HPLC and Dumas protein analysis techniques. Total phenolic substance amount 25.1 ± 0.6 - 150.4 ± 12.5 mg GAE / g as a result of debris, FRAP values; Between 478.6 ± 16.3 - 3452.4 ± 119.3 µmol Fe2 + / g propolis, DPPH IC50 values; ORAC values between 98 ± 7 - 874 ± 28 µg propolis / ml; It was determined that the metal chelating activity varied between 2288 ± 124 - 3405 ± 175 µ mol Trolox / g propolis, and the metal chelating activity varied between 49 ± 5 - 387 ± 14 µg propolis / ml. Protein ratios of propolis samples were found to be between 2.18-4.73% and ash content varying between 1.76 - 4.29%. The findings of standardization of propolis, especially forming and Turkey Bingöl also be said to contribute to studies related to the determination of the chemical composition of propolis. 2020-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6364 Biyomalzemeler İçin Toz Metalurjisi Yöntemiyle Üretilen Timocu Alaşımlarının Mikroyapı ve Mekanik Özelliklerinin İncelenmesi KURT, Murat ÖZET: Bu çalışma biyomalzeme alanında kullanılmak üzere toz metalurjisi prosesleri kullanılarak TixMo5Cu alaşımları üretilmiştir. Farklı oranlarda Mo takviyesi yapılarak, 550 MPa basınç altında soğuk preslemeyle şekilendirilmiştir. Şekillendirilen numuneler 5 farklı sıcaklıkta 180 dakika bekleme süresi ile sinterleme işlemine tabi tutulmuştur. Sinterleme süresi boyunca oksidasyondan korumak için %99,99 saflıkta argon gazı kullanılmıştır. Daha sonra numunelere Arşimet prensibiyle yoğunluk testleri yapılmıştır. En yüksek yoğunluğa 1300°C‟de sinterlenen alaşımlarda ulaşıldığı için; X-ışınları analizi (XRD), taramalı elektron mikroskobu (SEM), yüzey kırık analizi, (EDS) analizleri, çekme, sertlik gibi mekanik testler 1300°C üretilen numunelere uygulanmıştır. Yoğunluk testi ile artan Mo oranıyla bağıl yoğunluk değerlerinin azaldığı görülmüştür. XRD analizi ile faz yapısını, SEM ile mikroyapı özellikleri belirlenmiştir. Mekanik özellikleri için, vickers sertlik ve çekme testlerinden faydalanılmıştır. İlave edilen alaşım elementlerinin ve farklı sinterleme sıcaklıklarının mikroyapı ve mekanik özellikleri üzerindeki etkileri gözlenmiştir. Mo artış oranına bağlı olarak mukavemet ve yoğunlukta azalma görülürken, sertlikte artış tespit edilmiştir.; ABSTRACT: In this study, TixMo5Cu alloys were produced using powder metallurgy processes for use in the field of biomaterials. It was shaped by cold pressing under 550 MPa pressure by adding Mo reinforcement at different rates. The shaped samples were subjected to sintering at 5 different temperatures with a waiting time of 180 minutes. During the sintering period, 99.99% pure argon gas was used to protect it from oxidation. Then, density tests were performed on the samples with Archimedes principle. Since the highest density is reached in alloys sintered at 1300°C; Mechanical tests such as X-ray analysis (XRD), scanning electron microscopy (SEM), surface fracture analysis (EDS), tensile and hardness were applied to the samples produced at 1300°C. With the density test, it was observed that the relative density values decreased with increasing Mo ratio. Phase structure was determined by XRD analysis and microstructure properties were determined by SEM. For mechanical properties, vickers hardness and tensile tests were used. The effects of added alloying elements and different sintering temperatures on microstructure and mechanical properties were observed. Depending on the increase in Mo, a decrease in strength and density was observed, while an increase in hardness was detected. 2022-01-01T00:00:00Z