Doğal Afetlerin Firmaların Finansal Performansı Üzerindeki Etkisi: 6 Şubat 2023 Depremi Örneği

Abstract

ÖZET: Doğal afetler, ekonomik ve finansal sistemler üzerinde önemli etkiler meydana getirmektedir. Özellikle depremler, üretim faaliyetlerinde aksamalara ve işletmelerin finansal yapılarında değişimlere neden olabilmektedir. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerinin Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören ve merkezleri depremden etkilenen bölgelerde bulunan firmaların finansal performansı üzerindeki etkisini inceleyen bu araştırmada, 2010 yılının üçüncü çeyreği ile 2024 yılının dördüncü çeyreği arasındaki çeyreklik veriler kullanılmıştır. Aktif kârlılığı (ROA), sermaye harcamaları (CAPEX) ve piyasa değeri (PD) bağımlı değişken olarak ele alınmış ve deprem etkisi kukla değişkenle modele dâhil edilmiştir. Panel veri analizinde Driscoll-Kraay dirençli standart hata tahmincisinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, depremlerin aktif kârlılığı ve piyasa değeri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif etkiler oluşturduğunu, sermaye harcamaları üzerinde ise anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Ayrıca firma büyüklüğünün aktif kârlılığı üzerinde pozitif, finansal kaldıraç oranının ise negatif etkisi belirlenmiştir. Çalışma, doğal afetlerin firma düzeyinde finansal performans ve piyasa değeri üzerinde etkili olabildiğini ortaya koymaktadır.

ABSTRACT: Natural disasters have significant effects on economic and financial systems. In particular, earthquakes can cause disruptions in production activities and changes in the financial structures of firms. This study examines the effects of the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, on the financial performance of firms listed on Borsa İstanbul (BIST) and headquartered in the regions affected by the earthquake. Quarterly data covering the period from the third quarter of 2010 to the fourth quarter of 2024 were used. Return on assets (ROA), capital expenditures (CAPEX), and market value (PD) were examined as dependent variables, and the earthquake effect was included in the models through a dummy variable. Driscoll-Kraay robust standard errors were used in the panel data analysis. The results show that the earthquakes had statistically significant and negative effects on return on assets and market value, while no statistically significant effect was found on capital expenditures. In addition, firm size had a positive effect on return on assets, whereas financial leverage had a negative effect. The study demonstrates that natural disasters can affect firm-level financial performance and market value.