Dîwana Mela Yasîn Yusrî (Metin û Lêkolîn)

Abstract

KURTE: Edebiyata Kurdî ya Klasîk ji serdema Eliyê Herîrî heta sedsala bîst û yekê bi gelek helbestvanan û berhemên wan gihiştiye asteke bilind. Dîwanên ku di vî warî de hatine nivîsandin ji hêla naverok û şeklî ve kevneşopiya nûsîna edebiyata klasîk bi awayekî zelal nişan didin. Mela Yasîn Yusrî, yek ji wan helbestvanên Edebiyata Kurdî ya klasîk e ku di sedsala bistî de bi helbestên xwe yên klasîk di nav alimên medreseyan de hatiye naskirin. Yusrî bi helbestên xwe yên ji hêla edebî ve bi hêz in dide xuyakirin ku wî tradîsyona edebiyata Kurdî ya Klasîk heta serdema jiyaye jî bi awayekî serkeftî domandiye. Me di vê xebata xwe ya li ser Dîwana Mela Yasîn Yusrî de tîpguhêziya metnê kir û helbestên wî nirxandin. Em ji hêla teşeyên nezmê û unsûrên kulturî ve li ser helbestên wî rawestiyan; me di vê xebata xwe de dîsa cih da jiyan û berhemên helbestvan. Armanca me ji vê xebatê ev e ku Mela Yasîn Yusrî bidin nasandin û ev tez bibe wesîle da ku dîwana wî wekî berhemên klasîk ên din di Edebiyata Kurdî de cihê xwe bigire.

ÖZET: Klasik Kürt Edebiyatı, Eliyê Herîrî’nin yaşadığı dönemdenden yirmi birinci yüzyıla kadar bir çok şairin yetiştiği ve eserlerini verdiği bir edebiyattır. Bu edebiyat geleneğinin ürünü olan onlarca divan günümüze kadar gelmiş ve Molla Yasî’nin divanı da bunlardan bir örnektir. 20.yüzyılda yaşayan Molla Yasîn Yusrî, Klasik Kürt edebiyatında bu geleneğin önemli bir temsilcisi olup yazdığı şiirlerle daha çok Kürt medreselerinde ulema tarafından tanınan bir şairdir. Edebî açıdan güçlü olan şiirleri, Klasik Kürt Edebiyatı yazı geleneğinin, şairin yaşadığı yüzyıla kadar devam ettiğini göstermektedir. Tez çalışmasında divan metnini transkribe ederek şiirlerini içerik ve şekil yönüyle inceledik. Nazim şekilleri ve kültür unsurları bağlamında söz konusu şairin şiirleri üzerinde durduk ve hayatı ve eserleri hakkında bilgi verdik. Bu çalışmada gayemiz Molla Yasîn Yusrî’yî tanıtmak ve yazdığı divanı Klasik Kürt edebiyatına kazandırmaktır.

ABSTRACT: Classical Kurdish literature covers the works of poets of the period starts from the time Eliyê Herîrî lived to the 21stcentury. Dozens diwans as a production of this literary tradition have survived until today and Mullah Yasrî’s diwan is an example of them. Mullah Yasîn Yusrî who lived in the 20th century is an important representative of this tradition in classical Kurdish literature. He is mostly known by ulema in Kurdish madrasa. His poems that are powerful in terms of literacy shows that the writing tradition of classical Kurdish literature continued until the century the poet lived. In this paper, the text of diwan was transcribed and its poems were examined regarding content and form. Poems were studied within the context of verse styles and cultural elements, and information about his life and works was provided. The purpose of this study is to introduce Mullah Yasîn Yusrî and introduce his dwan into the classic Kurdish literature.