Farklı Gübre Uygulamalarının Tagetes Erecta Cv. Antigua Yellow F1 ve Tagetes Patula Cv. Nana Cresta Flame Çeşitlerinde Morfolojik ve Verim Parametrelerine Etkileri

Abstract

ÖZET: Bu çalışmada, kadife çiçeği (Tagetes erecta cv. Antigua Yellow F1 ve Tagetes patula cv. Nana Cresta Flame) çeşitlerinde farklı gübre uygulamalarının morfolojik ve verim parametreleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Deneme, Elazığ ili Merkez ilçesinde dış mekân koşullarında yürütülmüş ve tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre planlanmıştır. Gübre uygulamaları olarak torf (kontrol), küçükbaş hayvan gübresi (KG), tavuk gübresi (TG) ve suni gübre (SG, 15-15-15) kullanılmıştır. 45.gün ölçümlerinde AY çeşidinde ortalama bitki boyu 19,6 cm, PN çeşidinde ise 19,8 cm bulunmuştur. Gövde çapı AY’de 6,9 mm, PN’de 3,6 mm olarak ölçülmüş ve uygulamalar arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir (p<0,001). Yaprak sayısı bakımından AY ortalama 13,8 adet ile PN’den (9,6 adet) anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Çiçek tomurcuğu sayısı PN’de ortalama 4,2 adet, AY’de ise 3,7 adet olarak kaydedilmiştir. Hasat döneminde AY çeşidinde bitki yaş ağırlığı 134,2 g, PN’de ise 44,1 g olarak ölçülmüştür (p<0,001). Çiçek sayısı bakımından PN ortalama 5,2 adet ile AY’den (3,5 adet) daha yüksek değer göstermiştir. Çiçek çapı AY’de 6,8 cm, PN’de 5,3 cm olarak belirlenmiştir. Çiçek kuru tohum ağırlığı AY’de 2,26 g, PN’de ise 1,01 g olmuştur. Genel değerlendirmede, küçükbaş gübresi ve tavuk gübresi uygulamaları hem vegetatif hem de generatif gelişimde en yüksek ortalama değerleri vermiştir. Kimyasal gübre bazı parametrelerde sınırlı etki göstermiş, kontrol grubu ise en düşük performansı ortaya koymuştur (p<0,05). Sonuç olarak, AY çeşidinde KG uygulaması çiçek kuru ağırlığını artırmada en etkili yöntem olarak önerilmekte; PN çeşidinde ise KG ve TG uygulamaları çiçek verimini artırmada daha uygun seçenekler olarak öne çıkmaktadır. Organik gübrelerin hem vegetatif hem de generatif özelliklerde daha güçlü etki göstermesi, sürdürülebilir tarım açısından önemli bir avantaj sağlamaktadır.

ABSTRACT: In this study, the effects of different fertilizer applications on morphological and yield parameters of marigold (Tagetes erecta cv. Antigua Yellow F1 and Tagetes patula cv. Nana Cresta Flame) were investigated. The experiment was conducted under outdoor conditions in Elazığ province, Central district, using a factorial randomized plot design. Fertilizer treatments included peat (control), small ruminant manure (KG), poultry manure (TG), and synthetic fertilizer (SG, 15-15-15). At day 45, the AY variety had an average plant height of 19.6 cm, while PN reached 19.8 cm. Stem diameter was 6.9 mm in AY and 3.6 mm in PN, showing significant differences among treatments (p<0.001). Leaf number was higher in AY (13.8 leaves) compared to PN (9.6 leaves) (p<0.001). Flower bud number was 4.2 in PN and 3.7 in AY. At harvest, AY exhibited a fresh plant weight of 134.2 g, whereas PN had 44.1 g (p<0.001). PN produced more flowers (5.2) compared to AY (3.5). Flower diameter was 6.8 cm in AY and 5.3 cm in PN. Dry seed weight was 2.26 g in AY and 1.01 g in PN. Overall evaluation revealed that small ruminant manure (KG) and poultry manure (TG) applications provided the highest average values in both vegetative and generative traits. Synthetic fertilizer (SG) showed limited effects in some parameters, while the control group exhibited the lowest performance (p<0.05). In conclusion, KG application in AY variety is recommended as the most effective method to increase flower dry weight, while KG and TG applications are more suitable for enhancing flower yield in PN variety. The stronger effects of organic fertilizers on both vegetative and generative traits highlight their importance for sustainable agriculture.