Türkiye'de Kültür, Melez ve Yerli Sığır Irklarına Ait Süt Verimlerinin Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) İle İncelenmesi

Abstract

ÖZET: Bu çalışmada, Türkiye'deki melez, kültür ve yerli sığır ırklarına ait 2015 yılı süt verimlerinin 7 coğrafi bölgeye göre sığır ırklarının süt verimlerinin çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ile incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, MANOVA testi için kullanılan Pillai's Trace, Wilks' Lambda, Hotelling's Trace ve Roy's Largest Root istatistiklerinin değerleri sırasıyla; 0,522, 0,546, 0,711 ve 0,490 elde edilirken, bu istatistiklere karşılık gelen F değerleri sırasıyla 2,422, 2,518, 2,594 ve 5,634 bulunmuştur. Melez, kültür ırkı ve yerli sığırların yıllık süt verim ortalamaları sırasıyla 3776,355, 2692,803 ve 1311,513 kg olarak saptanmıştır. MANOVA testi sonucunda, süt verimi bakımından bölgeler arası farklılık kültür ırkı ve yerli sığırlarda önemsiz iken, melez sığırlarda istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P<0,001). Bonferroni testi, melez sığırlardaki süt verimi farklılığının Doğu Anadolu- Ege, Doğu Anadolu-Marmara, Güneydoğu Anadolu-Ege ve Güneydoğu Anadolu- Marmara bölgeleri arasındaki verim farklılığından kaynaklandığını ortaya koymuştur.

ABSTRACT: In this study, it was aimed to examine milk yield from cultural, cross-bred, and native cattle breeds in seven geographical regions of Turkey through multivariate analysis of variance (MANOVA). The values of Pillai's Trace, Wilks' Lambda, Hotelling's Trace and Roy's Largest Root statistics used for the MANOVA test were 0.522, 0.546, 0.711 and 0.490, respectively. The corresponding F values for these statistics were found to be 2.422, 2.518, 2.594 and 5.634, respectively. Animally milk yield averages of cultural, and native cattle breeds were found to be 3776.355, 2692.803 and 1311.513 kg, respectively. As a result of the MANOVA test, the difference in milk yield between the regions was not significant for cultural and native cattle breeds, whereas a significant difference was found in cross breed cattle (P<0.001). As a result of the Bonferroni test, it was found that the milk yield difference in crossbred cattle was due to the difference in yield between Eastern Anatolia-Aegean, Eastern Anatolia-Marmara, Southeast Anatolia-Aegean and Southeast Anatolia-Marmara regions.