Tarla Bitkileri

Muş İli Buğday Üretimini Etkileyen Faktörlerin Mevcut Durumu ve Analizi

2026-09-08T13:22:54Z

Muş İli Buğday Üretimini Etkileyen Faktörlerin Mevcut Durumu ve Analizi ÖZTÜRK, Feridun ÖZTÜRK ÖZET: Gerek un ve unlu mamuller ve gerekse makarna ve bulgur sektörünün gelişmesine katkı sağlayacak hammaddelerin başında buğday gelmektedir. Muş buğday üretimi için uygun iklim ve arazi şartlarına sahiptir. Bu çalışma, Muş ilinde yapılan buğday yetiştiriciliğinin mevcut durumunu belirlemek, yetiştiricilerin sorunlarını tespit ederek bu sorunlara çözüm önerileri getirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, oransal örnekleme yöntemiyle Muş ili merkez ve ilçelerinde belirlenen 200 kişi ile yüz yüze yapılan anketlerden elde edilen yatay kesit verileri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; incelenen işletmelerde ortalama 106,61 da alanda bitkisel üretim yapıldığı ve bu alan içerisinde de ortalama 95,6 da alanda buğday üretiminin gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Yetiştiricilerin hem kendi ihtiyacı için hem de pazarlamak için bitkisel üretim yaptıkları sonucuna varılmıştır. İncelenen işletmelerde tarımsal alet makine varlığı, işletmelerin ortalaması olarak 3.25 adet olarak hesaplanmış ve Muş ilinin alet makine varlığı bakımından çok iyi bir konumda olmadığı görülmüştür. İncelenen işletmelerde Syrena Odeska ve Bezostaja yaygın olmak üzere toplam 12 farklı ekmeklik buğday çeşidi ekildiği belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde buğdayın hem kışlık hem de yazlık olarak da ekildiği, kışlık ekimlerin genellikle Ekim ayında, yazlık ekimlerin ise Nisan ayında yapıldığı tespit edilmiştir. Dekara atılan tohum miktarı işletmeler ortalamasında 18,5 kg/da olarak hesaplanmıştır. İncelenen işletmelerde yetiştiricilerin büyük bir kısmının (%93,5) toprak analizi yaptırmadıkları, işletmelerde taban gübresi olarak 3 kg/da saf azot ve 8,6 kg/da saf fosfor, üst gübreleme de ise 8 kg/da saf azot attıkları, kullanılan gübre formunun ise yaygın olarak tabanda DAP (%96), üst gübrelemede ise üre (%97,5) olduğu tespit edilmiştir. Dekara buğday verimi işletme ortalamaları olarak 261,45 kg/da olarak hesaplanmıştır. Araştırma bulguları sonucunda; Muş ili için önemli bir gelir kaynağı olan buğday yetiştiriciliğinin ekolojik şartlara bağımlı geleneksel yöntemlerle yapıldığı anlaşılmıştır. Bölge şartlarına uygun buğday çeşitlerinin geliştirilmesi ile uygulamaya dönük yetiştirme tekniklerinin belirlenerek üreticilere tavsiye edilmesi, üretici birlikleri ile yetiştiriciler arasındaki ilişkilerin gözden geçirilerek sağlam, dinamik ve sürdürülebilir bir diyalog ortamı kurulmasına yönelik bir yapı oluşturulması önem arz etmektedir.; ABSTRACT: Wheat is the primary raw material that will contribute to the development of the flour and bakery products sector. Muş province has extremely suitable climate and land conditions for wheat production. This study was carried out to determine the current status of wheat farming and by identifying the problems of farmers to suggest solutions for these problems in Muş province. The horizontal cross-section data were used which obtained from face-to-face surveys determined by proportional sampling method with 200 people in Muş province in the study. According to these search findings; The amount of area where vegetation production was made in approximately 106.61 da, and in this field wheat production was made 95.6 da in analyzed businesses. It is concluded that farmers produce vegetation products both for their own needs and for marketing. The existence of agricultural tools and machinery was calculated in the average of the enterprises in the examined enterprises ( analyzed businesses) as 3.25 and it was concluded that in terms of the presence of tools and machines of Muş province is not in a very good position. It was found out that twelve different wheat cultivars were planted in the analyzed businesses which are widely grown in Syrena Odeska and Bezostaja While it is determined that wheat is planted both in winter and summer in the examined enterprises, it is determined that winter planting is generally in October and summer planting is in April. The amount of seed per decare has been calculated as 18.5 kg in the average of the enterprises. It has been determined that most of the farmers (93.5%) do not make soil analysis. It was determined that the amount of DAP (Diammonium Phosphate) discarded as a base fertilizer enterprises is 3 kg/da pure nitrogenand 8.6 kg / da pure phosphorusand 8 kg/da pure urea as top fertilizer. Wheat yield per decare has been calculated as 261.45 kg in the enterprise average. As a result of these search findings; it was concluded that wheat cultivation, which is an important source of income for the Muş province, is dependent on ecological conditions, has a limited marketing opportunity and production is generally done by traditional methods. It is extremely important to make a structure in which a solid, dynamic and sustainable dialogue environment is established where the problems are identified and suggested between the producers' association sand the farmers in Muş province.

Diyarbakır İl Merkezine Bağlı Övündüler Köyü Merasının Verim, Botanik Kompozisyon ve Otlatma Kapasitesinin Belirlenmesi

2026-09-07T11:45:28Z

Diyarbakır İl Merkezine Bağlı Övündüler Köyü Merasının Verim, Botanik Kompozisyon ve Otlatma Kapasitesinin Belirlenmesi OK, Hazel ÖZET: Bu tez çalışması; Diyarbakır il merkezine bağlı Övündüler köyü merasının verim, botanik kompozisyon ve otlatma kapasitesinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Övündüler köyü merasının 3 farklı noktasına 1 m2’lik kafesler yerleştirilmiştir. Merada bitki boyu, yeşil ot verimi ve kuru ot verimi, ham protein oranı (HP), ham protein verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), fosfor (P) ve potasyum (K) oranları incelenmiştir. Bunların yanı sıra çalışmada meranın bitki ile kaplı alan, kaplama alanına göre botanik kompozisyon, frekans, otlatma kapasitesi ve mera durumu ve sağlığı da ele alınmıştır. Çalışmada, 10 buğdaygil (Poaceae), 5 baklagil (Fabaceae) ve 25 diğer familya bitkileri olmak üzere toplam 40 bitki türü tespit edilmiştir. Bu türlerin 36’sının istilacı, 3’ünün azalıcı ve 1 tanesi de çoğalıcı tür olduğu belirlenmiştir. Merada en yaygın türlerin Bromus squarrosus, Trifolium repens ve Cichorium pumilum olduğu görülmüştür. Meranın bitki ile kaplı alan oranı %90,13, botanik kompozisyonda baklagillerin oranı %14,01, buğdaygillerin oranı %43,13 ve diğer familya bitkilerinin oranı %42,85, baklagillerin frekansı 8,13, buğdaygillerin frekansı 24,88 ve diğer familya bitkilerinin frekansı ise 28,50 olarak belirlenmiştir. Meranın ortalama bitki boyu 28,8 cm, yeşil ot verimi 1571 kg/da, kuru ot verimi 425 kg/da, HP oranı %18,2, HP verimi 77,4 kg/da, ADF oranı %30,35, NDF oranı %44,99, Ca oranı %1,40, Mg oranı %0,35, P oranı %0,37 ve K oranı %2,63 olarak tespit edilmiştir. Meranın otlatma kapasitesi 29,6 hayvan birimi olup, mera durumu “zayıf” ve sağlıklı mera sınıfında yer almıştır. Sonuç olarak, Övündüler köyü merasının uygun gübreleme, taş toplama ve otlatma sistemi ile ıslah edilmesinin yararlı olacağı sonunuca varılmıştır.; ABSTRACT: This thesis study was carried out to determine the yield, botanical composition and grazing capacity of Övündüler village pasture in Diyarbakır. 1 m2 cages were placed at 3 different points of the Övündüler village pasture. Plant height, green forage yield, dry matter yield, crude protein ratio (HP), crude protein yield, acid detergent fiber (ADF), neutral detergent fiber (NDF), calcium (Ca), magnesium (Mg), phosphorus (P) and potassium (K) ratios were examined in pasture. In addition to these, the area covered with plant, botanical composition according to the covering area, frequency, grazing capacity and pasture condition and health were also discussed in the study. In the study, a total of 40 plant species were identified, including 10 grasses (Poaceae), 5 legumes (Fabaceae) and 25 other family plants. It was determined that 36 of these species are invader, 3 increaser and 1 decreaser species. The most common species in the pasture were Bromus squarrosus, Trifolium repens and Cichorium pumilum. The rate of covered area with plant are 90.13%, the rate of legumes in the botanical composition are 14.01%, the rate of grasses are 43.13% and the rate of other family plants are 42.85%. The frequency of legumes are 8.13, the frequency of grasses are 24.88 and frequency of other family plants are determined as 28.50. In the pasture average plant height is 28.8 cm, green forage yield is 1571 kg/da, dry matter yield is 425 kg/da, HP rate is 18.2%, HP yield is 77.4 kg/da, ADF rate is 30.35%, NDF rate is 44.99%, Ca rate is 1.40%, Mg rate is 0.35%, P rate is 0.37% and K rate is 2.63%. The grazing capacity of the pasture is 29.6 animal units, and the pasture condition is in the "weak" and healthy pasture class. As a result, it was concluded that it would be beneficial to improve Övündüler village pasture with appropriate fertilization, stone collection and grazing system.

Farklı Ağır Metal Uygulamalarının Tane Sorgum Çeşitlerinde Ağır Metal Birikimi, Morfolojik ve Yem Kalite Özelliklerine Etkisi

2026-09-02T07:28:49Z

Farklı Ağır Metal Uygulamalarının Tane Sorgum Çeşitlerinde Ağır Metal Birikimi, Morfolojik ve Yem Kalite Özelliklerine Etkisi YILMAZ, Hava Şeyma ÖZET: Bu araştırma, bazı tane sorgum (Sorghum bicolor L.) çeşitlerinde kadmiyum (Cd), krom(Cr) ve nikel (Ni) uygulamalarının, bitkilerde meydana gelen ağır metal birikimi (bitki organlarındaki dağılımı), morfolojik özelliklere olan etkisi ve yem kalite özelliklerindeki değişimi incelemek amacıyla sera koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada; Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nden temin edilen üç farklı tane sorgum çeşidi (Akdarı, Beydarı ve Öğretmenoğlu) bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma, kadmiyum elementi için bölünmüş parseller deneme desenine (3 çeşit x 1 element x 6 doz x 3 tekerrür) göre, krom elementi için bölünmüş parseller deneme desenine (3 çeşit x 1 element x 6 doz x 3 tekerrür) göre, nikel elementi için bölünmüş parseller deneme desenine (3 çeşit x 1 element x 6 doz x 3 tekerrür) göre kurulmuş ve 3 ayrı deneme şeklinde yürütülmüştür. Uygulanan kadmiyum (Cd) dozları 0, 25, 50, 75, 100, 125 ppm, krom (Cr) dozları 0, 50, 100, 200, 300, 400 ppm ve nikel (Ni) dozları 0, 100, 200, 300, 400 ve 500 ppm şeklindedir. Araştırmada uygulanan Cd ve Ni için; bitki boyu, bitki gövde çapı, salkım uzunluğu, bin tane ağırlığı, gövde oranı, yaprak oranı, salkım oranı, kökte birikim, gövdede birikim, yaprakta birikim, tanede birikim, toprakta birikim, tanen oranı, ham protein oranı, yağ oranı, ADF(asit deterjanda çözünmeyen lif), NDF (nötral deterjanda çözünmeyen lif), SKM (sindirilebilir kuru madde), KMT (kuru madde tüketimi) ve NYD (nispi yem değeri) oranları incelenmiştir. Cr elementinin uygulandığı bitkilerde salkım oluşumu gerçekleşmemiş ve incelenen özellikler bitki boyu, bitki gövde çapı, gövde oranı, yaprak oranı, kökte birikim, gövdede birikim, yaprakta birikim ve toprakta birikim şeklinde olmuştur. Araştırmada kadmiyuma ait, çeşit x doz interaksiyonu bakımından incelenen, salkım oranı, kökte birikim, gövdede birikim, yaprakta birikim, tanede birikim, toprakta birikim, tanen oranı, yağ oranı, NDF (nötral deterjanda çözünmeyen lif), KMT (kuru madde tüketimi) ve NYD (nisbi yem değeri) (P<0,01); bitki boyu, bin tane ağırlığı, gövde oranı, ham protein oranı, ADF(asit deterjanda çözünmeyen lif), SKM (sindirilebilir kuru madde) (P<0,05) özelliklerinde istatistiki olarak farklılıklar belirlenmiştir. Ayrıca krom (Cr) ve nikel (Ni) için belirtilen tüm özelliklerde çeşit x doz interaksiyonu (P<0,01) önemli bulunmuştur. Çalışmada Cd’ nin en fazla köklerde yoğunlaştığı ve bitkinin toprak üstü organlarına tüm çeşitlerde taşındığı ancak Akdarı çeşidinde taneye olan taşınımın Beydarı ve Öğretmenoğlu çeşitlerinden neredeyse 5 katı fazla olduğu belirlenmiştir. Çeşitlerin morfolojik özelliklerinin 25 ppm Cd ve üzerindeki seviyelerde olumsuz etkilendiği görülmüştür. Yem kalite özelliklerinde Cd stresinde doz artışına bağlı olarak değişimler gözlemlenmiştir. Krom stresinde bitkilerde salkım ve tane oluşumu gerçekleşmemiş ve tüm çeşitlerde tüm dozlarda morfolojik özellikler olumsuz etkilenmiştir. Ayrıca çalışmada kullanılan tane sorgum çeşitlerinin tamamında en yüksek Cr konsantrasyonuna bitkilerin yapraklarında rastlanılmıştır. Ni stresi altında bitkilerin morfolojik özellikleri genelde 200- 300 ppm seviyelerine kadar olumlu olsa da üzerindeki dozlarda olumsuz etkiler gözlemlenmiştir. Ni birikimi tüm çeşitlerde en fazla bitkilerin kök bölgesinde belirlenirken, en az birikim yine tüm çeşitlerde bitkilerin gövdesinde belirlenmiştir. Yem kalite özelliklerinde Ni stresi altında değişimler gözlemlenmiştir. Sonuç olarak çalışmada tane sorgum çeşitleri kullanılmış ve asıl amacın taneye ağır metal taşınımının belirlenmesi olduğu için Akdarı çeşidinin kadmiyum (Cd) ile bulaşık alanlar için uygun olmadığı kanaatine varılmıştır. Krom stresinde bitki tane oluşturamamıştır ve krom ile bulaşık alanlarda verim amaçlı yetiştiricilik önerilmemektedir. Ni stresi altında bitkiler bazı dozlara kadar nikeli besin elementi olarak algılamış olabildiği ihtimali ile etkiler olumlu ise de bazı dozlardan itibaren nikel ağır metal olarak olumsuz etki göstermiş ve nikelin bitki organlarına dağılımı köklerde yoğunlaşmış ve tüm bitkide varlığı gözlemlenmiştir.; ABSTRACT: In this study was carried out between 28 april - 10 september 2017 in Kahramanmaras Sutcu Imam University Faculty of Agriculture research greenhouses. Cadmium, chromium and nickel were applied to some sorghum varieties and heavy metal accumulation, effect on morphological properties and changes in forage quality characteristics were investigated. In this research; Three different sorghum varieties obtained from the Batı Akdeniz Agricultural Research Institute (Akdari, Beydari, Ogretmenoglu) were used as plant material. The doses of cadmium administered are 0, 25, 50, 75, 100, 125 ppm, chromium doses 0, 50, 100, 200, 300, 400 ppm and nickel doses 0, 100, 200, 300, 400 and 500 ppm. The study was established according to a split plot design and 162 flower pots were used. For Cd and Ni applied in the research; plant height, plant stem diameter, cluster length, thousand grain weight, stem ratio, leaf ratio, cluster ratio, root accumulation, trunk deposition, deposition in leaf, grain accumulation, soil deposition, tannin ratio, crude protein content ratio, oil ratio, ADF (acid detergent fiber), NDF (neutral detergent fiber), DDM (digestible dry matter), DMI (dry matter intake) and RFV (relative feed value) ratios were examined. Clusters did not occur in the plants where Cr element was applied and the properties examined were plant height, plant stem diameter, stem ratio, leaf ratio, accumulation in the root, accumulation in the stem, accumulation in the leaf and accumulation in the soil. According to the study, the properties of cadmium were examined in terms of variety x dose interaction; cluster rate, root accumulation, stem deposition, leaf deposition, grain deposition, soil deposition, tannin content, oil content, NDF (neutral detergent fiber), DMC (dry matter consumption) and RFV (relative feed value) (P <0.01) ; plant height, grain weight, stem ratio, protein ratio, ADF (acid detergent fiber), DDM (digestible dry matter) (P<0.05) were statistically significant differences. In addition, the interaction (P<0.01) was significant in all the properties indicated for chromium (Cr) and nickel (Ni). In the study, it was determined that Cd was mostly concentrated in the roots. Cd was transported to the above-ground organs of the plant in all varieties, but the transport to the grain in the Akdarı variety was about 5 times higher than that of Beydari and Ogretmenoglu varieties. Morphological characteristics of the varieties were negatively affected at levels of 25 ppm Cd and above. Changes in quality characteristics were observed due to dose increase in Cd stress. Cluster and grain formation did not occur in plants under chromium stress and morphological properties were negatively affected in all doses in all cultivars. In addition, the highest Cr concentration was found in the leaves of the plants in all the sorghum varieties used in the study. Although the morphological characteristics of plants under ni stress were generally positive up to 200 - 300 ppm levels, negative effects were observed at high doses. Ni accumulation was determined mostly in the root area of the plants in all cultivars, while the least accumulation was determined in the body of plants in all cultivars changes in feed quality properties were observed under Ni stress. As a result, grain sorghum varieties were used in the study and the main purpose was to determine the heavy metal transport to the grain. It is considered that Akdarı variety is not suitable for cadmium contaminated areas. The plant could not form grain in chromium stress and it is not recommended to produce yields in chrome-contaminated areas. Under Ni stress, plants are likely to perceive low doses as nutrients and the effects are positive. However, nickel has shown a negative effect as heavy metal from some doses. The distribution of nickel to plant organs was concentrated in the roots and the presence of the whole plant was observed.

Doğu Anadolu Ekolojik Koşullarında Biyoenerji Tarımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi; Sorgum & Sudan Otu Melezi ve Dallı Darı Örneği

2026-09-02T06:02:37Z

Doğu Anadolu Ekolojik Koşullarında Biyoenerji Tarımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi; Sorgum & Sudan Otu Melezi ve Dallı Darı Örneği TUTAR, Halit ÖZET: Bu araştırma, sorgum & sudan otu melezi ve dallı darı bitki türlerinin Doğu Anadolu Bölgesi ekolojik koşullarında biyoenerji bitkisi olarak yetiştirilme potansiyelleri ve yaşam döngüsü değerlendirmesi (YDD) amacıyla 2019 ve 2020 yıllarında Bingöl’de yürütülmüştür. Araştırmada; Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Müdürlüğü, Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve özel kuruluşlardan temin edilen 10 farklı sorgum & sudan otu melezi ile 5 farklı dallı darı çeşidi, tesadüf blokları deneme deseninde incelenmiştir. Her iki türün üretimindeki çevresel etkiler, yaşam döngüsü değerlendirme yöntemine göre saptanmıştır. Çevresel etki kategorileri CML-IA Baseline modeline göre SimaPro 8.0.5.13 Analyst programı ile değerlendirilmiştir. Dallı darı türünde; bitki boyu 157,3-200,1 cm, biyokütle verimi 845-1756 kg/da, ısıl değer 17,02-17,99 MJ/kg arasında değişim göstermiştir. C, H, N, S, O2 içerikleri sırasıyla %42,66-45,21, %5,55-5,92, %0,71-1,11, %0,019-0,025 ve %47,83-51,06 olarak tespit edilmiştir. Biyoetanol verimi ise 147,2-409,7 l/da arasında bulunmuştur. Sorgum & sudan otu melezi türünde; bitki boyu 219,5-282,8 cm, biyokütle verimi 3527-5954 kg/da, sap özsuyu verimi 1054,9-2139,3 l/da, ısıl değer 17,12-17,75 MJ/kg arasında saptanmıştır. C, H, N, S, O2 içerikleri sırasıyla %41,54-43,52, %5,72-6,01, %0,50-0,91, %0,013-0,016 ve %49,67-51,63 olarak tespit edilmiştir. Biyoetanol verimi ise 77,9-150,5 l/da arasında bulunmuştur. Küresel ısınma değeri; dallı darı ve sorgum & sudan otu melezi için sırası ile tarımsal yaşam döngüsü değerlendirmesine göre 0,240 kg CO2-eş/kgbiyokütle ve 0,195 kg CO2-eş/kgbiyokütle olarak hesaplanmıştır. Yaşam döngüsü etki değerlendirmesine göre, her iki biyokütle üretiminin deniz canlıları ekotoksitesini olumsuz yönde etkiledikleri saptanmıştır. Her iki bitki türünün biyokütle üretimi amacıyla tarımında sulama uygulamalarının çevresel etkileri arttırdığı belirlenmiştir.; ABSTRACT: This research was carried out in Bingöl in 2019 and 2020 for the purpose of life cycle assessment (LCA) and cultivation potential of sorghum & sudangrass hybrid and switchgrass plant species as a bioenergy plant in ecological conditions of the Eastern Anatolia Region. In the study, 10 different sorghum & sudan grass hybrids and 5 different switchgrass cultivars that supplied by the Republic of Turkey Ministry of Agriculture and Forestry Variety Registration and seed Certification Center, Selçuk University Faculty of Agriculture and private institutions were examined in a randomized block design. Environmental effects in the production of both species were determined according to the life cycle assessment method. Environmental impact categories were evaluated with SimaPro 8.0.5.13 Analyst program according to the CML-IA Baseline model. In switchgrass type, plant height, biomass yield, and heating value varied between 157.3-200.1 cm, 845-1756 kg/da and 17.02-17.99 MJ/kg, respectıvely. C, H, N, S, O2 contents have been identified as 42.66%-45.21%, 5.55%-5.92%, 0.71-1.11%, 0.019-0.025%, and 47.83-51.06%, respectively. The bioethanol yield was found to be between 147.2 and 409.7 l/da. In sorghum & sudan grass hybrid type, plant height was 219.5-282.8 cm, biomass yield was between 3527-5954 kg/da, stem juice yield was between 1054.9-2139.3 l/da and heating value was between 17.12-17.75 MJ/kg. C, H, N, S, O2 contents have been identified as 41.54%-43.52%, 5.72%-6.01%, 0.50-0.91%, 0.013-0.016% and 49.67-51.63%, respectively. Bioethanol yield was found between 77.9-150.5 l/da. Global warming value, according to the agricultural life cycle assessment for switchgrass and sorghum & sudan grass hybrid was 0.240 kg CO2-eq/kgbiomass, and 0.195 kg CO2-eq/kgbiomass, respectively. According to the life cycle impact assessment, it was determined that both biomass production negatively affected on marine aquatic ecotoxicity. It has been determined that irrigation implementation in farming of both plant species for the purpose of biomass production increase environmental impacts.