2.Enstitüler / Institutes

Muş İli Buğday Üretimini Etkileyen Faktörlerin Mevcut Durumu ve Analizi

2026-09-08T13:22:54Z

Muş İli Buğday Üretimini Etkileyen Faktörlerin Mevcut Durumu ve Analizi ÖZTÜRK, Feridun ÖZTÜRK ÖZET: Gerek un ve unlu mamuller ve gerekse makarna ve bulgur sektörünün gelişmesine katkı sağlayacak hammaddelerin başında buğday gelmektedir. Muş buğday üretimi için uygun iklim ve arazi şartlarına sahiptir. Bu çalışma, Muş ilinde yapılan buğday yetiştiriciliğinin mevcut durumunu belirlemek, yetiştiricilerin sorunlarını tespit ederek bu sorunlara çözüm önerileri getirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, oransal örnekleme yöntemiyle Muş ili merkez ve ilçelerinde belirlenen 200 kişi ile yüz yüze yapılan anketlerden elde edilen yatay kesit verileri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; incelenen işletmelerde ortalama 106,61 da alanda bitkisel üretim yapıldığı ve bu alan içerisinde de ortalama 95,6 da alanda buğday üretiminin gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Yetiştiricilerin hem kendi ihtiyacı için hem de pazarlamak için bitkisel üretim yaptıkları sonucuna varılmıştır. İncelenen işletmelerde tarımsal alet makine varlığı, işletmelerin ortalaması olarak 3.25 adet olarak hesaplanmış ve Muş ilinin alet makine varlığı bakımından çok iyi bir konumda olmadığı görülmüştür. İncelenen işletmelerde Syrena Odeska ve Bezostaja yaygın olmak üzere toplam 12 farklı ekmeklik buğday çeşidi ekildiği belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde buğdayın hem kışlık hem de yazlık olarak da ekildiği, kışlık ekimlerin genellikle Ekim ayında, yazlık ekimlerin ise Nisan ayında yapıldığı tespit edilmiştir. Dekara atılan tohum miktarı işletmeler ortalamasında 18,5 kg/da olarak hesaplanmıştır. İncelenen işletmelerde yetiştiricilerin büyük bir kısmının (%93,5) toprak analizi yaptırmadıkları, işletmelerde taban gübresi olarak 3 kg/da saf azot ve 8,6 kg/da saf fosfor, üst gübreleme de ise 8 kg/da saf azot attıkları, kullanılan gübre formunun ise yaygın olarak tabanda DAP (%96), üst gübrelemede ise üre (%97,5) olduğu tespit edilmiştir. Dekara buğday verimi işletme ortalamaları olarak 261,45 kg/da olarak hesaplanmıştır. Araştırma bulguları sonucunda; Muş ili için önemli bir gelir kaynağı olan buğday yetiştiriciliğinin ekolojik şartlara bağımlı geleneksel yöntemlerle yapıldığı anlaşılmıştır. Bölge şartlarına uygun buğday çeşitlerinin geliştirilmesi ile uygulamaya dönük yetiştirme tekniklerinin belirlenerek üreticilere tavsiye edilmesi, üretici birlikleri ile yetiştiriciler arasındaki ilişkilerin gözden geçirilerek sağlam, dinamik ve sürdürülebilir bir diyalog ortamı kurulmasına yönelik bir yapı oluşturulması önem arz etmektedir.; ABSTRACT: Wheat is the primary raw material that will contribute to the development of the flour and bakery products sector. Muş province has extremely suitable climate and land conditions for wheat production. This study was carried out to determine the current status of wheat farming and by identifying the problems of farmers to suggest solutions for these problems in Muş province. The horizontal cross-section data were used which obtained from face-to-face surveys determined by proportional sampling method with 200 people in Muş province in the study. According to these search findings; The amount of area where vegetation production was made in approximately 106.61 da, and in this field wheat production was made 95.6 da in analyzed businesses. It is concluded that farmers produce vegetation products both for their own needs and for marketing. The existence of agricultural tools and machinery was calculated in the average of the enterprises in the examined enterprises ( analyzed businesses) as 3.25 and it was concluded that in terms of the presence of tools and machines of Muş province is not in a very good position. It was found out that twelve different wheat cultivars were planted in the analyzed businesses which are widely grown in Syrena Odeska and Bezostaja While it is determined that wheat is planted both in winter and summer in the examined enterprises, it is determined that winter planting is generally in October and summer planting is in April. The amount of seed per decare has been calculated as 18.5 kg in the average of the enterprises. It has been determined that most of the farmers (93.5%) do not make soil analysis. It was determined that the amount of DAP (Diammonium Phosphate) discarded as a base fertilizer enterprises is 3 kg/da pure nitrogenand 8.6 kg / da pure phosphorusand 8 kg/da pure urea as top fertilizer. Wheat yield per decare has been calculated as 261.45 kg in the enterprise average. As a result of these search findings; it was concluded that wheat cultivation, which is an important source of income for the Muş province, is dependent on ecological conditions, has a limited marketing opportunity and production is generally done by traditional methods. It is extremely important to make a structure in which a solid, dynamic and sustainable dialogue environment is established where the problems are identified and suggested between the producers' association sand the farmers in Muş province.

Ekonomik Büyümenin Borsa Temelinde Finansal Gelişmişliğe Etkisi: ARDL Sınır Testi İle Bir Araştırma

2026-09-08T13:02:18Z

Ekonomik Büyümenin Borsa Temelinde Finansal Gelişmişliğe Etkisi: ARDL Sınır Testi İle Bir Araştırma ÖZ, Ferdi ÖZET: Bu çalışmanın amacı ekonomik büyümenin borsa temelinde finansal gelişmişliğe etkisini araştırmaktır. Ekonomik büyümeyi temsilen Gayrı Safi Yurtiçi Hasılanın logaritması, finansal gelişmişliği temsilen ise Borsa İstanbul fiyat ve hacim değişkenleri kullanılmıştır. GSYH’nin BIST fiyat ve hacmine etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Dolayısıyla toplam iki model oluşturulmuştur. Ekonomik büyümenin finansal gelişmeye etkisini araştırmak için dönem olarak, 2003:1 – 2018:1 dönemine ait çeyreklik veriler ve yöntem olarak ARDL sınır testi kullanılmıştır. Sonuç olarak büyümenin finansal gelişmişliğe etkisinin pozitif ve anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Büyümenin borsanın işlem hacmine, fiyatına yaptığından daha fazla etki ettiği belirlenmiştir.; ABSTRACT: The aim of this study is to research the effect of exchange based economic increase into financial development. It was benefitted respectively from the variables of logarithm of national income on behalf of economic increase and from price and capacity variables of Istanbul Stock Exchange (BIST) on behalf of financial development. It was tried to determine the effect of national income to the price and capacity of BIST. Therefore, two models were created in total. To research the effect of economic increase to financial development, the quarterly data of the periods from 2003:1 to 2018:1 were analysed and ARDL bound testing was used as a method. As a result, the effect of growth on financial development was found to be positive and significant. It was also determined that the effect of economic increase plays a more effective role on the exchange capacity than the effect of exchange price.

العودة من الموت الى الحياة الدنيا في القرآن الكريم

2026-09-08T12:54:07Z

العودة من الموت الى الحياة الدنيا في القرآن الكريم KHAILANI, Fattah Mamand Qader ملخص: تضمن البحث المعنون ب" العودة من الموت الى الحياة الدنيا في القرآن الكريم" معنى الموت والحياة, وأنهما كوجهي العملة الواحدة، ولايمكن تصور أحدهما دون الآخر في عالمنا الدنيوي، وان الموت لا يساوي العدم، وانما هو وجود من نوع آخر، وإختباء خلف ستار الحياة، وانه متى شاءت القدرة الإلهية فإنه يظهر على المسرح بلا تأخير. وان الانسان خُلق ليبقى، وأن الجسد الترابي مظهر من مظاهر وجوده على هذا الكوكب، وان الأرواح تنتظر دورها لمرحلة ما بعد وجودە على الأرض، فتكتسي جسدا ترابيا، وتدخل ساحة الإختبار ثم يتركها الى عالمها، ولن تعود اذا إجتازت حاجز البرزخ، الا بمعجزة من خالق الكون. وان ما جاء في القرآن الكريم من قصص العودة كانت معجزة إلهية هدفها إثبات عقيدة البعث والنشور، لإنها المحور الرئيسي لدعوة الأنبياء ا ولرسل عليهم السلام، بالإضافة الی توحيده سبحانه. وذكر قصص العودة من معجزات القرآن، و دليل صدق رسالة سيدنا محمد عليه أفضل الصلاة وأ زكى التسليم; ÖZET: "Kuran'ı Kerimde Ölümden Dünyevi Yaşama Dönüş" adlı bu çalışma, hayat ve ölümün anlamını içermektedir. Bu ikisi, adeta bir madalyonun iki yüzü gibidir. Dünya hayatında birini diğerinden bağımsız tasavvur etmek mümkün değildir. Ölüm yokluğun eşiti değildir. Bilakis varlığın diğer bir biçimi olup hayat perdesinin arkasından gizlenmektir. İlahi kudret irade ettiğinde hiç geçikmeksizin hayat sahnesine çıkar. İnsanoğlu, sonsuzluk için yaratıldı. Topraktan yaratılan bedeni ise yeryüzündeki varlığının göstergelerindendir. Ruh ise yeryüzündeki varlık sürecindeki rolünü beklemekte, topraktan bir bedene yerleşmektedir. Başka bir aleme geçmek üzere imtihan alanına girmektedir. Kainatın yaratıcısının bir mucizesi olmaksızın berzah perdesi kapandıktan sonra bir daha dünyaya dönmememktedir. Kur'ân'ı-Kerim'de dünyaya dönüş kıssaları ise ilahi birer mucize olup yeniden dirilme inancını ispatı hedeflemektedir, Çünkü bu, tevhit inancına ek olarak peygamberlerin davetinin ana merkezini oluşturmaktadır. Dünyaya yeniden dönüş, aynı zamanda Kur'ân'ın mucizelerinden ve Hz. Peygamber'in nübüvetinin doğruluğunun delillerinden birisidir.; ABSTRACT: My research is entitled "Return from Death to the Life of the World in the Noble Quran" includes the meaning of death and life, and that they are like the two sides of the same coin, and the perception of one without the other does not lie in our worldly mind, and that death does not mean nonexistence, but rather is a presence of another type, and hiding behind the guise of life, and that whenever the Divine Power desires, it appears on the stage without delay. The human was created to remain and manifested in this body to the appearance of his presence on this planet, and that spirits are waiting for their role on the stage of their existence on the earth. So, they will be covered with these bodies, for entering the test yard and then will leave to their world, and they will not return if they pass the isthmus barrier, except by a miracle from the Creator of the universe. And that what was mentioned in the Noble Qur'an from the stories of return was a miracle, the gift aimed at proving the doctrine of resurrection The mentioned stories of return from the death are miracles of the Qur'an, and the evidence for the sincerity of the message of our Prophet Muhammad, God blessings and peace upon him.

Rize İlinde Geleneksel ve Organik Çay Tarımı Yapılan Alanlarda Toprak ve Çay (Camellia Sinensis) Örneklerinde Bazı Mineral Madde ve Ağır Metal İçeriklerinin Belirlenmesi

2026-09-08T12:31:49Z

Rize İlinde Geleneksel ve Organik Çay Tarımı Yapılan Alanlarda Toprak ve Çay (Camellia Sinensis) Örneklerinde Bazı Mineral Madde ve Ağır Metal İçeriklerinin Belirlenmesi ÖZKAN, Fatih ÖZET: Bu araştırmada; Rize ili Derepazarı ilçesinde yapılan geleneksel çay tarımı yapılan bahçelerdeki toprak ve bitki örnekleri ile Hemşin ilçesinde yapılan organik çay tarımı bahçelerinde toprak ve bitki örneklerinin bazı mineral madde ve ağır metal içerikleri belirlenmiştir. Araştırma kapsamında; geleneksel ve organik çay tarımının yapıldığı alanlar ağır metal birikimi (demir, çinko, bakır, mangan, kobalt, kurşun, nikel ve kadmiyum) bazı mineral madde (azot, fosfor ve potasyum) içeriği bakımından karşılaştırılmıştır. Bunun yanında her iki tarım uygulamasında toprakların ve bitkilerin element içeriği istatistiksel olarak analiz edilerek etki ve ilişki derecesi tespit edilmiştir. Ayrıca geleneksel ve organik çay tarımının yapıldığı alanlar toprak verimliliği bakımından karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, Rize ili Derepazarı ilçesindeki köy ve mahallelerinden 15 bahçeye ait örnek ve Rize ili Hemşin ilçesindeki köy ve mahallelerinden 15 bahçeye ait örnek Temmuz ortası – Ağustos başı (2. Sürgün), dönemde yaprak örnekleri ve aynı bahçelerden 0 – 30 cm derinlikten toprak örnekleri alınmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, organik tarım alanları topraklarının azot ve fosfor içeriği organik tarım alanlarına göre anlamlı (p<0.05) olarak yüksek bulunmuştur. Diğer yandan her iki alana ait topraklar azot ve fosfor içeriği bakımından fakir olarak belirlenmiştir. Geleneksel tarım alanlarına ait toprakların ağır metal içerikler genel olarak organik tarım alanı topraklarına göre daha yüksek bulunmuştur. Ancak sadece demir ve kurşun miktarı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Geleneksel tarım uygulamalarının yapıldığı çay bahçelerindeki bitkilerin kobalt, nikel ve çinko konsantrasyonları organik bahçelerdeki bitkilere göre anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Diğer ağır elementlerde ise böyle bir ilişki bulunmamıştır.; ABSTRACT: In this study; Some mineral matter and heavy metal contents of soil and plant samples in organic tea farming gardens in Hemşin district and soil and plant samples in traditional tea cultivation gardens in Derepazarı district of Rize province were determined. In the scope of the research; The areas where traditional and organic tea cultivation are carried out were compared in terms of heavy metal accumulation (iron, zinc, copper, manganese, cobalt, lead, nickel and cadmium) and some mineral substances (nitrogen, phosphorus and potassium) content. The element content was statistically analyzed and the degree of effect and relationship was determined. In addition, the areas where traditional and organic tea cultivation were made were compared in terms of soil fertility. For this purpose, 15 garden samples from the villages and neighborhoods of the Derepazarı district of Rize and 15 samples from the villages and neighborhoods of the Hemşin district of the Rize province were collected in the mid-July – early August (2nd Exile), leaf samples and soil samples from the same gardens from 0 – 30 cm depth. taken. According to the results obtained in the study, the nitrogen and phosphorus content of the soils of organic farming areas were found to be significantly higher (p<0.05) than organic farming areas. On the other hand, the soils of both areas were determined to be poor in terms of nitrogen and phosphorus content. The heavy metal contents of the soils belonging to the traditional agricultural areas were generally higher than the soils of the organic agricultural areas. However, only the amount of iron and lead was found to be statistically significantly higher. Cobalt, nickel and zinc concentrations of the plants in the tea gardens where traditional agricultural practices were made were found to be significantly higher than the plants in the organic gardens. No such relationship was found for other heavy elements.