Basic Islamic Sciences https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1389 2026-10-19T23:39:55Z 2026-10-19T23:39:55Z ALİSA, İsmail https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6429 2026-10-19T13:29:16Z 2026-01-01T00:00:00Z

Kur’ân-ı Kerîm’de Edebi Tasvirin Eğitim ve Davranış Üzerindeki Etkisi (Temsilî Teşbih Örneği) ALİSA, İsmail ÖZET: Kur’ân’da teşbih ve temsillerin, manaları özetleyip kısaltmada ve hızlı bir şekilde kavratmada önemli bir rolü vardır. Bu nedenle Kur’an-ı Kerim’in ayetleri, maksatların ortaya konulması bakımından çeşitli üslup biçimlerini kullanmış ve bunların hükümlerin yerine getirilmesi üzerinde önemli etkileri olmuştur. Araştırmada bunların, muhatapların vicdan, idrak ve davranışları üzerindeki ne tür etkisi olduğu ve nefislerinde bıraktığı tesirin ne düzeyde olduğunu ortaya koymayı amaçlanmaktadır. Şüphesiz edebî tasvirin, insanın Kur’an’ı işitmesiyle birlikte onun ruhunda meydana getirdiği etki de dikkate değerdir. Bu çalışmanın temel ekseni, insan davranışının ıslahı, ondaki yanlışlıkları düzeletilmesi ve eğilimlerinin iyiye kanalize edilmesi üzerindeki Kur’ân’ın edebî üslubunun etkilerinin ne düzeyde olduğunu ortaya koymaktır. Ayrıca insan davranışlarını ve insanın yönlendirilmesi ve davranışlarının ıslahıyla alakalı eğitsel faktörlerin etkenleri inceleyen uygulamalı bilimler ve modern teorilerle mukayeselere gidilmiştir. Söz konusu teoriler, Allah Teâlâ’nın yeryüzündeki halifesi olan insanı ve onun içinde yaşadığı çevrede kendisini etkileyen en önemli unsurları araştırmayı amaçlamaktadır.; ABSTRACT: Divine message embodies the highest features of rhetoric. The Word of God (Kalām Allāh) is the source of inspiration and the pinnacle of eloquence. While some aspects of its miraculous nature (iʿjāz) are evident, others reveal deeper meanings and wisdom that cannot be fully comprehended. Through representational expression (parables), the verses of the Holy Qur’an present meanings concisely and facilitate their understanding, while varying in their ability to convey divine purposes and encourage the fulfillment of divine commands. This study focuses on the traces of Qur’anic rhetoric in the inner world of its addressees, its influence on their souls, and its role in guiding and reforming their behavior. It also examines the effect of its artistic and aesthetic beauty on regulating human behavior at both individual and social levels. The representational simile (tashbīh tamthīlī) has a profound impact on the human soul, enabling each person to benefit from it according to their capacity and understanding. The combination of aesthetic beauty, vivid depiction, and mental imagery further strengthens this influence. The central aim of the study is to regulate behavior, correct deviations, and reform human inclinations so that individuals may attain the qualities of servants whom Almighty Allah approves. Accordingly, the study relates Qur’anic guidance to applied sciences and modern theories concerned with human behavior and education. It also seeks to demonstrate that many truths established by modern science concerning individual discipline, social reform, and the creation of a balanced society are fundamentally consistent with the objectives of the Book of Allah.

2026-01-01T00:00:00Z HUSSEIN, Mahmood Khalid https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6374 2026-09-25T08:17:14Z 2019-01-01T00:00:00Z

Usûlü'd-dîn'de Muhammed Said Ramazan El-Bûtî'nin Mülhitlere Reddiyesi HUSSEIN, Mahmood Khalid ÖZET: Bu çalışma genel olarak Muhammed Said Ramazan el-Butî’nin ilhada yönelik anlayışını ve mülhitleri ele almaktadır. İlhad, bütün İslam Dünyası için büyük bir felaket ve ur konumundadır. Kuşkusuz birçok Doğu ve Batı ülkesi, yenilgiye uğramış sosyalizm ile laikliğin şekillendirdiği ilhad ile boğuşmaktadır. Allah’ın varlığını inkâr eden çağdaş mülhitler birçok toplum üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Hatta bazı dindarların ilhada sempati duymalarına yol açmışlardır. Böyle bir dönemde Ramazan el-Bûtî’nin akli ve nakli delillerle onların iddialarını çürütmeye çalışmış olması çok önemlidir. Bûtî’nin varoluşçuluk, masonluk, laiklik ve sosyalizm gibi ilhâdî akımları hangi yöntemlerle çürütmeye çalıştığı ele alınmıştır. Bûtî, mülhitleri reddederken nakli ilimlerle birlikte psikoloji, sosyoloji, fizik ve biyoloji gibi birçok akli ilimlerden de yararlanmıştır. Bu çalışma Said Ramazan el-Bûtî’nin çağdaş mülhitlere ve ilhad düşüncesine yaptığı reddiyeleri ortaya çıkarmayı ve insanları onların tehlikelerine karşı uyarmayı hedeflemektedir. Bunun amacı ise insanların söylem ve eylemlerinde onlara karşı dikkatli olmalarını sağlamaktır. Çünkü Müslümanların İslam’dan yüz çevirmeleri ve dağılmalarının esas nedeni, mülhitlerin aşırı ilhadî görüşleridir.; ABSTRACT: This study mainly deals with the notion of ilhad/atheism and mulhîd/atheists according to Mohammad Saed Ramadan al-Bouti. Ilhad/atheism is a great disaster and problem for the whole Islamic world. Undoubtedly, many Eastern and Western countries are struggling with the defeat of socialism and secularism. The contemporary deniers, deny the existence of God, have deeply affected on many societies. In fact, some religious people were impressed by their atheist views. In such a period, it is very important that Ramadan al-Bouti tried to refute their claims with the evidence of reason and revelation. It is discussed that how al-Bouti refuted those movements such as existentialism, masonry, secularism and socialism. While rejecting the non-believers, al-Bouti benefited from many intellectual sciences such as psychology, sociology, physics and biology as well as religion sciences. This study aims to reveal the rejections of Ramadan al-Bouti to contemporary atheists and the idea of atheism and to warn people about of their thoughts. The purpose of this is to ensure that people warn against of their discourse and actions. The main reason why Muslims turn away from Islam and dissipate is extreme views of non-believers.

2019-01-01T00:00:00Z JAMEEL, Mujahid Tahseen https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6337 2026-09-16T08:03:34Z 2017-01-01T00:00:00Z

نقد أهل السنة على المعتزلة في مسئلة الشفاعة JAMEEL, Mujahid Tahseen ÖZET: Şefaat, gerek geçmişte gerek günümüzde Müslümanların tartıştıkları en önemli konulardan biridir. Mu‘tezile, büyük günah işleyenler hakkında şefaatin söz konusu olmadığını onun yalnızca fasık olmayan ve tövbe eden müminler için geçerli olduğunu söylemişlerdir. Onlara göre şefaatin fasıklar için söz konusu olması, onların beş temel ilkesinden biri olan va’d ve vaid prensibi ile bağdaşmamaktadır. Dolayısıyla Mu‘tezile’ye göre şefaat, sevaba müstehak olan müminlerden başkası için uygun olmaz. Bu durumda şefaat, sevabın artırılması ve derecelerin yükseltilmesi ile ilgilidir. Büyük günah işleyen ve tövbe etmeden ölenler ise sonsuza dek cehennem ateşinde kalacaklardır. Ehl-i Sünnet ise Mu’tezile’nin şefaat konusundaki yaklaşımını reddederek onun sekiz kısmını kabul ederler. Bu kısımlardan biri de büyük günah işleyene yapılan şefaattir. Bu çalışmamızda önce şefaat konusunda Mutezile ile Ehl-Sünnettin delilerini daha sonra aklî ve naklî delillerle Ehl-i Sünnet’in Mutezile’ye eleştirisini ele aldık.; ABSTRACT: Intercession is one of the most important issues that Muslims have dis-cussed both in the past and today. In al- Mu`tazilas opinion the intercession is: They deny the intercession for sinners and they limit it to repentant of the believers not sinners. Since calling for intercession for sinners in thir opinion is not consistent with their principles. As stated by al-Mu`tazilas, the intercession cannot be applied ex-cept on the believers who deserve reward. Intercession is related to the promo-tion of the believers and reward them but the sinners who die without repent are excluded from the intercession and this matches with their doctrine in an immortality of in all its 8 types including intercession for sinners from nation of Mohammed, peace be upon him and responded to al-Mu`tazilas, denying his viewpoint. In this study, we first examine about Muthile and Ahl-Sunnah and then we discussed the criticism of the Ahl al-Sunnah's Mutezile by reason and transfer proofs.

2017-01-01T00:00:00Z KHAILANI, Fattah Mamand Qader https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6302 2026-09-08T12:54:07Z 2020-01-01T00:00:00Z

العودة من الموت الى الحياة الدنيا في القرآن الكريم KHAILANI, Fattah Mamand Qader ملخص: تضمن البحث المعنون ب" العودة من الموت الى الحياة الدنيا في القرآن الكريم" معنى الموت والحياة, وأنهما كوجهي العملة الواحدة، ولايمكن تصور أحدهما دون الآخر في عالمنا الدنيوي، وان الموت لا يساوي العدم، وانما هو وجود من نوع آخر، وإختباء خلف ستار الحياة، وانه متى شاءت القدرة الإلهية فإنه يظهر على المسرح بلا تأخير. وان الانسان خُلق ليبقى، وأن الجسد الترابي مظهر من مظاهر وجوده على هذا الكوكب، وان الأرواح تنتظر دورها لمرحلة ما بعد وجودە على الأرض، فتكتسي جسدا ترابيا، وتدخل ساحة الإختبار ثم يتركها الى عالمها، ولن تعود اذا إجتازت حاجز البرزخ، الا بمعجزة من خالق الكون. وان ما جاء في القرآن الكريم من قصص العودة كانت معجزة إلهية هدفها إثبات عقيدة البعث والنشور، لإنها المحور الرئيسي لدعوة الأنبياء ا ولرسل عليهم السلام، بالإضافة الی توحيده سبحانه. وذكر قصص العودة من معجزات القرآن، و دليل صدق رسالة سيدنا محمد عليه أفضل الصلاة وأ زكى التسليم; ÖZET: "Kuran'ı Kerimde Ölümden Dünyevi Yaşama Dönüş" adlı bu çalışma, hayat ve ölümün anlamını içermektedir. Bu ikisi, adeta bir madalyonun iki yüzü gibidir. Dünya hayatında birini diğerinden bağımsız tasavvur etmek mümkün değildir. Ölüm yokluğun eşiti değildir. Bilakis varlığın diğer bir biçimi olup hayat perdesinin arkasından gizlenmektir. İlahi kudret irade ettiğinde hiç geçikmeksizin hayat sahnesine çıkar. İnsanoğlu, sonsuzluk için yaratıldı. Topraktan yaratılan bedeni ise yeryüzündeki varlığının göstergelerindendir. Ruh ise yeryüzündeki varlık sürecindeki rolünü beklemekte, topraktan bir bedene yerleşmektedir. Başka bir aleme geçmek üzere imtihan alanına girmektedir. Kainatın yaratıcısının bir mucizesi olmaksızın berzah perdesi kapandıktan sonra bir daha dünyaya dönmememktedir. Kur'ân'ı-Kerim'de dünyaya dönüş kıssaları ise ilahi birer mucize olup yeniden dirilme inancını ispatı hedeflemektedir, Çünkü bu, tevhit inancına ek olarak peygamberlerin davetinin ana merkezini oluşturmaktadır. Dünyaya yeniden dönüş, aynı zamanda Kur'ân'ın mucizelerinden ve Hz. Peygamber'in nübüvetinin doğruluğunun delillerinden birisidir.; ABSTRACT: My research is entitled "Return from Death to the Life of the World in the Noble Quran" includes the meaning of death and life, and that they are like the two sides of the same coin, and the perception of one without the other does not lie in our worldly mind, and that death does not mean nonexistence, but rather is a presence of another type, and hiding behind the guise of life, and that whenever the Divine Power desires, it appears on the stage without delay. The human was created to remain and manifested in this body to the appearance of his presence on this planet, and that spirits are waiting for their role on the stage of their existence on the earth. So, they will be covered with these bodies, for entering the test yard and then will leave to their world, and they will not return if they pass the isthmus barrier, except by a miracle from the Creator of the universe. And that what was mentioned in the Noble Qur'an from the stories of return was a miracle, the gift aimed at proving the doctrine of resurrection The mentioned stories of return from the death are miracles of the Qur'an, and the evidence for the sincerity of the message of our Prophet Muhammad, God blessings and peace upon him.

2020-01-01T00:00:00Z