Kamu Çalışanlarının İslami Finansal Okuryazarlık Düzeylerinin Ölçülmesi: Şanlıurfa İli Örneği

Abstract

ÖZET: Bu çalışma, kamu çalışanlarının finansal davranışlarının İslami finans ilkelerine uyumunu ve okuryazarlık düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında AAOIFI ve IFSB standartları ekseninde, Şanlıurfa’daki 423 kamu görevlisinden anketle veri toplanmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilere (p < 0,05) non-parametrik testler uygulanmıştır. Bulgulara göre; yaş, eğitim ve unvan gibi demografik unsurlar İslami finansal okuryazarlıkta anlamlı fark yaratmazken, 6-10 ve 16-20 yıl kıdemli personelin katılım bankacılığı ürünlerine eğilimi yüksek çıkmıştır. Kadınlarda faizsizlik inancı güçlü olsa da fiili tercihlerde getiri oranları baskındır. Gelir arttıkça katılım bankalarına güven, sukuk ve tekâfül farkındalığı doğrusal yükselmektedir. İstatistiki analizlerde, faizsizlik algısı-katılım bankası güveni (rs = 0,522) ve bankacılık güveni-tasarruf finansmanı cazibesi (rs = 0,517) arasında güçlü bağlar saptanarak H5 ve H7 hipotezleri kabul edilmiştir. Katılımcıların %70’inin ürünlerin fıkhi uygunluğundan emin olmaması sektörde bilgi asimetrisine işaret etmektedir. Çalışma, İslami finans ekosistemine yönelik stratejik öneriler sunmaktadır.

ABSTRACT: This study aims to determine the compliance of public employees’ financial behaviors with Islamic finance principles and their literacy levels. Data was collected from 423 public employees in Şanlıurfa via survey, based on AAOIFI and IFSB standards. Non-parametric tests were applied to data that did not show a normal distribution (p < 0.05). According to the findings, while demographic factors such as age, education, and title did not create a significant difference in Islamic finance literacy, personnel with 6-10 and 16-20 years of seniority showed a higher tendency towards participation banking products. Although women had a strong belief in interest-free banking, their actual preferences were dominated by interest rates. As income increased, trust in participation banks and awareness of sukuk and takaful increased linearly. Statistical analyses revealed strong correlations between the perception of interest-free banking and trust in participation banks (rs = 0.522) and between banking trust and the attractiveness of savings financing (rs = 0.517), leading to the acceptance of hypotheses H5 and H7. The fact that 70% of participants were unsure about the jurisprudential compliance of the products indicates information asymmetry in the sector. The study offers strategic recommendations for the Islamic finance ecosystem.