DSpace dijital arşiv sistemi toplar, depolar, dizinler, korur ve dijital araştırma materyallerini dağıtmaya aracılık eder. http://localhost:8080/xmlui;xmluiover-list 2026-11-08T07:55:16Z 2026-11-08T07:55:16Z YAPAR, Yakup https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6493 2026-11-06T08:34:56Z 2017-01-01T00:00:00Z

Hiro Yaylası ve Çevresinin (Adaklı-Bingöl) Florası YAPAR, Yakup ÖZET: Bu çalışma ile Hiro Yaylası ve Çevresinin (Adaklı-Bingöl) Florası araştırıldı. 2013-2016 yılları arasında gerçekleştirilen bu araştırmanın arazi çalışmaları sonucunda 2250 bitki örneği toplandı. Toplanan bitki örneklerinin teşhisi sonucu; 78 familya ve 358 cins’e ait 564 tür, 179 alttür ve 108 varyete olmak üzere toplam 851 takson tespit edildi. 851 taksonun 3’ü Pteridophyta, 848’sı Spermatophyta divizyolarına aittir. Spermatophyta üyelerinin 847’sı Angiospermae, 1’i Gymnospermae alt divizyosuna dâhildir. Angiospermae’lerin 705’i Dicotyledones ve 146’sı Monocotyledones sınıfında yer almaktadır. Belirlenen taksonlardan 78 tanesi B8 karesi için yeni kayıttır. 2004 yılında Malazgirt (Muş)’den toplanıp tanımlanan Anacyclus anatolicus Behçet & Almanar ile 2017 yılında yayımlanan Centaurea bingoelensis Behçet & İlçim taksonları ikinci kez alanımızdan toplandı. Alandan toplam 70 (%8,22) endemik takson belirlenmiştir. Endemik ve endemik olmayıp risk altında olan toplam 75 taksonun tehlike kategorilerine dağılımları ise şöyledir: 5 takson kritik “CR”, 3 takson tehlikede “EN”, 13 takson zarar görebilir “VU”, 7 takson tehdit altına girebilir “NT”, 45 takson az endişe verici “LC” ve 2 takson veri yetersiz “DD” İran-Turan fitocoğrafik bölgesinde yer alan çalışma alanında tespit edilen taksonların fitocoğrafik bölgelere göre dağılımı şöyledir; İran-Turan elementi 294 (%34,54), Avrupa-Sibirya elementi 70 (%8,22), Akdeniz elementi 49 (%7,76), çok bölgeli veya fitocoğrafik bölgesi bilinmeyenler 438 (%51,48) şeklindedir. İçerdikleri takson sayılarına göre alanda en büyük ilk 10 familya sırasıyla; Asteraceae (106), Fabaceae (83), Poaceae (68), Brassicaceae (61), Lamiaceae (59), Caryophyllaceae (48), Apiaceae (39), Scrophulariaceae (37), Liliaceae (34) ve Rosaceae (28)’dir. En büyük ilk 10 cins ise sırasıyla; Astragalus (23), Trifolium (16), Centaurea (15), Salvia (12), Veronica (12), Alyssum (12), Ranunculus (11), Silene (10), Allium (9), Bromus (9)’dur. Araştırma sahası florasında belirlenen taksonların 30’unda bilinen özelliklerinden farklılık gösteren varyasyonlar ile hakkında bilgi olmayan özellikler tespit edildi.; ABSTRACT: This research covers the flora of Hiro plateau and its surroundings (Adaklı-Bingol). As a result of the field survey carried out the years between 2013 and 2016, 2250 plant specimens were collected. Considering taxonomical diagnosis of these samples, a total of 851 taxon were identified including 564 species of 78 familia and 358 genus, 179 subspecies and 108 varieties. Of all 851 taxon, 3 belong to Pteridophyta, the other 848 ones belong to Spermathophyta divisions. Members of Spermathophyta are incuded in Angiospermae 847, Gymnospermae 1 subdivisions. 705 out of all Angiospermae are classified into Dicotyledones, while 146 are classified into Monocotyledones. 78 of the determined taxa are new records for B8 grid square. Anacyclus anatolicus Behçet & Almanar collected and described in 2004 from Malazgirt (Mus) and Centaurea bingoelensis Behçet & Ilçim taxons published in 2017 were collected from our area for the second time. A total of 70 (8.22%) endemic taxa have been determined from the area. The distributions of 75 taxa which are endemic and non endemic however are under the risk, to risk categories are as follows: 5 taxa in critically “CR”, 3 taxa in endangered “EN”, 13 taxa in vulnerable “VU”, 7 taxa in near threatened “NT”, 45 taxa in least concern “LC” and 2 taxa in data deficient “DD” The research area is located in Irano-Turanian phytogeographic regions. The phytogeographic distribution of the recorded taxa from the area is as follows; Irano–Turanian 294 (34.54%), Euro–Siberian 70 (8.22%), Mediterranean 49 (5.76%) The multi-regional or unknown phytogeographic region 438 (51.48%). According to their taxa content, the greatest 10 families are ordered respectively as follows: Asteraceae (106), Fabaceae (83), Poaceae (68), Brassicaceae (61), Lamiaceae (59), Caryophyllaceae (48), Apiaceae (39), Scrophulariaceae (37), Liliaceae (34) and Rosaceae (28). Greatest 10 genera are ordered respectively as follows: Astragalus (23), Trifolium (16), Centaurea (15), Salvia (12), Veronica (12), Alyssum (12), Ranunculus (11), Silene (10), Allium (9) and Bromus (9). In the study area, 30 of the taxa determined were variations that differed from the known characteristics, and no information about them was found.

2017-01-01T00:00:00Z TANIK, Yunus https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6492 2026-11-06T08:25:48Z 2020-01-01T00:00:00Z

Bingöl Ekolojik Koşullarında TEF(Eragrostis tef (Zucc.) Trotter) Bitkisinde Farklı Sıra Arası Mesafelerinin Verim, Verim Unsurları ve Bazı kalite Özellikleri Üzerine Etkisi TANIK, Yunus ÖZET: Bu çalışma; tef (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter) bitkisinin Bingöl ilinde farklı sıra arası ekim yöntemlerinin verim ile bazı verim özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Bingöl il merkezine 10 km uzakta bulunan Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama arazisinde 2019 yetiştirme sezonunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada materyal olarak bir çeşit tef tohumu kullanılmıştır. Deneme tesadüf bloklar deneme desenine göre farklı sıra arası (10-20-30-40-50 cm) mesafeler olmak üzere 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Temmuz ayı içerisinde markörle açılan çizilere elle ekim yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre; farklı sıra aralığında ekimi yapılan tef bitkisine ait ortalama değerler, bitki boyu 95,91 cm, sap çapı 1,86 mm, yeşil ot verimi 2561,65 kg/da, kuru ot verimi 906,73 kg/da, tane verimi 135,38 kg/da, biyolojik verimi 1480,50 kg/da, bin tane ağırlığı 0,215 g, ham protein verimi 152,70 kg/da olarak bulunmuştur. Farklı sıra aralığında ekimi yapılan tef bitkisine ait asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranı %35,16, nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranı %62,83, ham kül oranı %9,72, ham protein oranı %16,77, sindirilebilir kuru madde (SKM) oranı %61,5, kuru madde tüketimi (KMT) oranı %1,918 ve nispi yem değeri (NYD) ise 91,25 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak; Bingöl ekolojik koşullarında ot amaçlı tef yetiştiriciliği için 30 ve 40 cm, tane amaçlı tef yetiştiriciliği için ise 40 cm sıra arası mesafenin uygun olduğu söylenebilir. Kontrollü koşullarda, bir ön çalışma niteliğinde yürütülen bu çalışmada elde ettiğimiz bu sonuçların, daha anlamlı hale gelmesi için en az iki yıllık tarla çalışmalarıyla desteklenmesi gerektiği kanısına varılmıştır.; ABSTRACT: This work; was carried out to determine the effect of different sowing methods on yield and some yield characteristics of Teff (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter) in Bingol province. The study was carried out in Bingol University Faculty of Agriculture Research and Application area, which is 10 km away from Bingol city center in the field season in 2019. A kind of teff seed was used as a material in the research. The field experiment was established in randomized complete block design with different row spacings (10-20-30-40-50 cm) with four replications. Hand sowing was done on the drawings opened with the marker in July. According to the research findings; average values of teff plant cultivated in different row spacing; plant height 95.91 cm, stem diameter 1.86 mm, forage yield 2561.65 kg/da, dry matter yield 906.73 kg/da, grain yield 135,38 kg/da, biological yield was 1480.50 kg/da, thousand grain weight was 0.215 g, crude protein yield was 152.70 kg/da. Average values of teff plant cultivated in different row spacing; acid detergent fiber (ADF) value 35.16%, neutral detergent fiber (NDF) value 62.83%, raw ash rate 9.72%, crude protein ratio 16.77%, dry matter digestible (DMD), value 61.5%, dry matter intake (DMI), 1.918% and the relative feed value (RFV) was found to be 91.25. As a result; it can be said that the distance between the rows of 30 and 40 cm is suitable for the cultivation of teff for grass and 40 cm for the cultivation of teff for grain in Bingol ecological conditions. It is concluded that the results we obtained in this study, which was conducted as a preliminary study under controlled conditions, should be supported with field studies for at least two years in order to become more meaningful.

2020-01-01T00:00:00Z GÜNEŞ, Yunus https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6491 2026-11-06T08:12:00Z 2022-01-01T00:00:00Z

Tek Motorlu Çift Eksenli Güneş Takip Sistemi Tasarımı GÜNEŞ, Yunus ÖZET: Güneş enerji sistemleri, yenilenebilir enerji kaynakları arasında en çok tercih edilen ve dünya çapında büyük finansal yatırımları çeken temiz enerji kaynaklarıdır. Teknolojinin gelişmesiyle artan küresel enerji talebini karşılamak ve fosil yakıtlardan kaynaklanan karbon emisyon miktarını azaltmak için güneş enerjisi sistemlerinin verimliliğinin artırılması gerekmektedir. Güneş enerji sistemlerinde enerji hasadını ve verimliliği artırmanın en etkili yollarından biri sabit güneş sistemleri yerine güneş takip sistemleri kullanmaktır. Gün boyunca güneşi takip ederek panellere gelen radyasyon miktarını maksimum düzeye çıkaran güneş takip sistemleri, ortalama %30-40 daha fazla elektrik enerjisi üretimi sağlamaktadır. Ancak, geleneksel güneş takip sistemleri, yüksek ilk yatırım maliyetleri ve ekstra bileşen gereksinimleri nedeniyle ticari olarak tercih edilmemektedir. Güneş takip sistemlerinin yaygın bir şekilde kullanılması, bu sistemlerin basitleştirilmesine, maliyetinin düşürülmesine ve üretim kolaylığına bağlıdır. Bu tez çalışmasında sunulan TST, güneş takip sistemlerine yeni bir yaklaşım getirmekte ve asimetrik bir stant ile güneş takip sisteminin tek eksen hareketi ile güneşin iki eksende izlenebileceğini ortaya koymaktadır. TST, asimetrik stant yapısı nedeniyle gün boyunca çift eksende güneşi takip ederek sabah doğuya, öğlen güneye, öğleden sonra batıya bakmaktadır. TST, geleneksel takip sistemlerinden daha basit bir yapıya sahiptir. Bu nedenle TST'nin yatırım ve işletme maliyetleri neredeyse sabit güneş enerjisi sistemleri kadar düşüktür. Geleneksel çift eksenli güneş takip sistemleri, rüzgâr ve buz yüklerine dayanacak ağır metal yapılar ve beton temeller gerektirir. Ancak TST'nin asimetrik ayağı, DC motor yardımıyla zemin yüzeyine farklı açılarda ve konumlarda güvenli bir şekilde yerleşebilir. TST beton ve ağır metal yapılar gerektirmediği için ilk kurulumu diğer güneş takip sistemlerine göre daha kolay ve ucuzdur. Günümüzde güneş takip sistemleri sensörsüz olarak tasarlanmakta ve bu sistemler tarih ve saat bilgilerini kullanarak güneşi takip etmektedir. Sensörsüz güneş takip sistemleri, daha az teknik arızaya sahip oldukları ve daha az ekipman gerektirdiği için sensörlü güneş takip cihazlarına göre daha ucuz ve verimlidir. TST'nin güneş takip yöntemi geleneksel takip sistemlerinden farklı olduğu için TST'nin optimum eğim ve azimut açıları için yeni hesaplamalar ve testler gerekmektedir. Bu çalışmada, TST'nin yeni bir güneş izleme yöntemine sahip olması ve maksimum hasat edilen elektrik gücü için daha önce test edilmiş bir veri olmaması nedeniyle TST, LDR sensörleri kullanılarak tasarlanmıştır. Tasarlanan TST’nin performansı farklı hava koşulları altında sabit güneş paneli ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak TST, PV panellerin ürettiği elektrik enerjisini, sabit panellere kıyasla %25 ile %38 arasında artırmıştır. Bu çalışma, TST’nin yüksek enerji verimliliği, basit yapısı ve düşük maliyeti gibi çeşitli avantajları nedeniyle sabit güneş sistemlerinin yerini alma potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir.; ABSTRACT: Solar energy systems are clean energy sources that are the most preferred among renewable energy sources and attract large financial investments worldwide. It is necessary to increase the efficiency of solar energy systems in order to meet the increasing global energy demand with the development of technology and to reduce the amount of carbon emissions from fossil fuels. One of the most effective ways to increase energy harvest and efficiency in solar energy systems is to use solar tracking systems instead of fixed solar systems. Solar tracking systems, which maximize the amount of radiation coming to the panels by following the sun throughout the day, provide an average of 30-40% more electrical energy production. However, traditional solar tracking systems are not commercially preferred due to high initial investment costs and extra component requirements. The widespread use of solar tracking systems depends on the simplification, cost reduction and ease of production of these systems. TST, presented in this thesis, brings a new approach to solar tracking systems and reveals that the sun can be tracked in two axes with a single axis movement of the solar tracking system with an asymmetrical stand. Due to its asymmetrical stand structure, TST follows the sun on a double axis throughout the day and faces east in the morning, south at noon and west in the afternoon. TST has a simpler structure than traditional tracking systems. Therefore, TST's investment and operating costs are almost as low as fixed solar systems. Traditional dual axis solar tracking systems require heavy metal structures and concrete foundations to withstand wind and ice loads. However, the asymmetric stand of TST can locate on the ground surface securely at different angles and positions with the help of an DC motor. Since TST does not require concrete and heavy metal structures, its initial installation is easier and cheaper than other solar tracking systems. Today, solar tracking systems are designed without sensors and these systems track the sun using date and time information. Sensorless solar tracking systems are cheaper and more efficient than the solar trackers with sensors as they have fewer technical faults and require less equipment. Since TST's solar tracking method is different from traditional tracking systems, new calculations and tests are required for optimum tilt and azimuth angles of TST. In this study, TST was designed using LDR sensors, as TST has a new solar tracking method and there is no previously tested data for maximum harvested electrical power. The performance of the designed TST was compared with the fixed solar panel under different weather conditions. As a result, TST has increased the electrical energy produced by PV panels between 25% and 38% compared to fixed panels. This study showed that TST has the potential to replace fixed solar systems due to its various advantages such as high energy efficiency, simple structure and low cost.

2022-01-01T00:00:00Z EKİNCİ, Yasin https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6490 2026-11-05T10:57:02Z 2015-01-01T00:00:00Z

Batman İli Ekstansif Koşullarında Yapılan Hindi Yetiştiriciliğinin Genel Yapısı EKİNCİ, Yasin ÖZET: Bu araştırma, Batman ili merkez ve ilçelerde ekstansif (mera’da otlatmaya dayalı) hindi yetiştiriciliğinin yapısını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, Batman ili merkez ve ilçelerine bağlı köyler arasından örnek popülasyonunu temsil edecek şekilde ve oransal örnekleme yöntemiyle 190 adet anket yapılmıştır. Üreticilere uygulanacak anketlerde, üreticilerin sosyo-ekonomik durumları, kümeslerin yapısal özellikleri ve hayvanların bakım beslenmesi ile ilgili sorular yer almıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yetiştiricilerin yaş ortalaması 41,06, yetiştiricilik süresi ortalama 10,34 yıl ve aylık gelirleri ortalama 731,84 TL olarak hesaplanmıştır. Yetiştiricilerin %59,9’ü hindi et ihtiyaçları için hindi yetiştirdiklerini belirtmişlerdir. Kümeslerin tamamında belli bir suluk tipinin kullanılmadığı ve kümeslerin yaklaşık olarak %86,3’ünde yemlik kullanıldığı saptanmıştır. Yetiştiricilerin %70,6’sının hastalığa karşı hindilere tedavi uyguladıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak; Batman ili hindi yetiştiriciliğinin önemli sorunları olduğu ve karlılığın artırılması açısından üreticinin karşılaştığı problemlerin çözümünün büyük önem taşıdığı söylenebilinir.; ABSTRACT This research was conducted to reveal the structure of turkey production carried out extensively (based on grazing in the pasture) in Batman province and the districts. In the study 190 surveys were conducted through proportional sampling and in order to represent the sample population from the villages of Batman province. Questionnaires to be applied to producers included the questions related to producers socio-economic status, structural characteristics of coops, and care and feeding of animals. According to the survey, average age of producers was 41.06. the average duration of production was 10.34 years and their average monthly income was calculated as TL 731.184. 59.9% of the producers stated that they raised turkeys for turkey-meat needs. It was determined that all the coops did not use a certain type of drinker, and approximately 86.3% of coops used mangers. 70.6% of the turkey breeders were established to apply treatments against disease. As a result; it can be pointed out that Batman province has important problems of turkey breeding and the solutions to the problems that the producers face have great importance in terms of increasing profitability.

2015-01-01T00:00:00Z