https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1369 Soil Sciences and Plant Nutrition Sun, 08 Nov 2026 08:09:40 GMT 2026-11-08T08:09:40Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6489 Küresel İklim Değişikliğinin Referans Evapotranspirasyon Üzerindeki Etkisinin Bingöl Ovası Koşullarında İncelenmesi YAVUZ, Yusuf ÖZET: İnsan faaliyetleri sonucu ortaya çıkan sera gazları salımındaki artış küresel ısınmaya bağlı olarak iklim değişikliğini, suyun varlığını ve su döngüsünü büyük ölçüde etkilemektedir. Özellikle bitki su ihtiyacının belirlemesinde ve buna bağlı olarak tarımsal sulama projelerinin planlanması ve bitki deseninin belirlenmesi gibi birçok konuda kullanılan referans evapotranspirasyon (ETo) bir iklim elemanıdır ve iklim değişikliği ile doğrudan ilişkilidir. Dolayısıyla iklim değişikliğinin ETo üzerindeki etkisinin belirlenmesi su kaynaklarının doğru bir şekilde kullanılması için önemli olmaktadır. Bu çalışmada, iklim değişikliğinin ETo değerleri üzerindeki etkisi Bingöl Ovası koşullarında incelenmiştir. ETo değerleri Bingöl İli Merkez ilçede konuşlu Bingöl Sinoptik Meteoroloji İstasyonu’nda 1961 ve 2020 yılları arasında gözlenmiş olan bazı meteorolojik veriler kullanılarak FAO Penman-Monteith ve Hargreaves-Samani yöntemleri ile hesaplanmıştır. Bu araştırmada, küresel ölçekteki iklim değişikliğine bağlı olarak Bingöl İli’nde ETo değerlerinin ve ETo’nun hesaplanmasında kullanılan sıcaklık değerlerinin arttığı sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar su ve enerji kaynaklarının verimli kullanılması gözönünde bulundurularak planlamalar yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.; ABSTRACT: The increase in greenhouse gas emissions resulting from human activities greatly affects climate change, the availability of water and the water cycle due to global warming. Reference evapotranspiration (ETo) is a climate element and is directly related to climate change, which is used in many subjects such as the determination of plant water needs and, accordingly, the planning of agricultural irrigation projects and the determination of plant pattern. Therefore, determining the impact of climate change on ETo is important for the correct use of water resources. In this study, the effect of climate change on ETo values was investigated in Bingöl Plain conditions. ETo values were calculated by FAO Penman- Monteith and Hargreaves-Samani methods using some meteorological data observed between 1961 and 2020 at Bingöl Synoptic Meteorology Station of Tturkish State Meteorological Service located in the central district of Bingöl Province. In this study, it has been concluded that the ETo values and the temperature values used in the calculation of ETo have increased in Bingol Province, depending on the global climate change. The results obtained reveal the necessity of making plans considering the efficient use of water and energy resources. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6489 2023-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6487 Murat Nehri Havzası Rehabilitasyon Projesi Kapsamında Yamaç, Arduşen, Erdemli ve Yeşilköy Mikrohavzalarının Tarımsal Açıdan Değerlendirilmesi ÇAKAR, Yasin ÖZET: Bu araştırma, Bingöl ili Yamaç, Arduşen, Erdemli ve Yeşilköy mikrohavzalarında uygulanan Murat Nehri Havzası Rehabilitasyon Projesi kapsamında yöre halkının memnuniyeti ve tarımsal düzeyinin belirlenmesini amaçlamaktadır. 2020 Yılında araştırması yapılan bu 4 mikrohavzada 250 anket çalışması yapılmıştır. Anketler yapılırken tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Yapılan anketler sonucunda çıkmış olan veriler SPSS programına aktarılmış ve gerekli analizler yapılmıştır. Analiz sonuçlarında frekans dağılımları ve oransal durumları belirlenmiştir. Ayrıca önem dereceleri belirlenerek düşük, orta, yüksek dereceleri tespit edilmiştir. Yapılan anketler sonucunda 4 mikrohavzada içerisinde yer alan köylerde ki yöre halkının genel memnuniyeti belirlenmiştir. Tarımsal alanlarda genel olarak arazilerin kullanıldığı ve proje sonrasında verimliliğin artış gösterdiği yapılan anket sonucunda belirlenmiştir.; ABSTRACT: This study aims to determine the satisfaction and agricultural level of the local people within the scope of the Murat River Watershed Rehabilitation Project implemented in Yamac, Ardusen, Erdemli and Yesilkoy micro-catchments in Bingol province. 250 surveys were conducted in these 4 micro-catchments which were researched in 2020. The surveys were carried out using random sampling system. The data obtained from the surveys were transferred to the SPSS program, and the necessary analyzes were made in this program. Frequency distributions and proportional conditions were determined in the analysis results. In addition, low, medium and high levels were identified by determining their significance levels. The general satisfaction of the local people living in the villages located in 4 micro-catchments was determined. It was found as a result of the surveys that the fields were used in agricultural areas in general and the productivity increased after the project. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6487 2020-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6485 Ormanardı Araştırma ve Uygulama Sahası Topraklarının Mesafeye Bağlı Değişkenliğinin Modellenmesi ve Haritalanması GÖKMEN, Veysel ÖZET: Günümüzün en büyük sorunlarından biri toprak gibi yenilenemeyen doğal kaynakların tükenmesidir. Bu çalışmanın amaçları; yaklaşık 67 ha genişliğindeki Bingöl Üniversitesi araştırma ve uygulama arazisinin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi, mesafeye bağlı değişkenliklerinin modellenmesi ve haritalanmasıdır. Çalışma alanında tanımlanan tipik toprak profiline göre Ap-Bt-CB ve C şeklinde bir horizon dizilimine sahip olan topraklar Toprak Taksonomisine göre Mollisol olarak sınıflandırılmışlardır. Çalışma alan 100x100 m genişliğinde gridlere ayrılmış ve gridlerin köşe noktalarından toplam 64 noktada0-30cm derinliğinden toprak örnekleri alınmıştır. Daha kısa mesafelerde toprak özelliklerindeki değişkenliği analiz edebilmek ve semivariogramları modelleyebilmek amacı ile 5, 25 ve 60 m ara mesafelerden 24 adet daha toprak örneği alınmıştır. Toprak analizi sonuçlarına göre çalışma alanı toprakları kireçsiz, pH ve tuzluluğu düşük, organik madde düzeyi iyi, yarayışlı potasyum konsantrasyonu fazla iken yarayışlı fosfor konsantrasyonu ise az olduğu belirlenmiştir. Çalışmada kil, silt, kum, kireç, organik madde(OM), elektriksel iletkenlik (EC), yarayışlı potasyum (K2O), yarayışlı fosfor (P2O5), kalsiyum ve magnezyum (Ca+Mg), katyon değişim kapasitesi (KDK), değişebilir sodyum (Na) ve pH değerlerinin mesafeye bağlı değişimi hesaplanmış ve alansal değişimleri modellenerek haritalanmıştır. Elde edilen veriler hem klasik istatistik hem de jeoistatistik kullanılarak değerlendirilmiştir. Değişkenliğin göstergelerinden biri kabul edilen varyasyon katsayısı (VK) değeri en yüksek toprak özelliği (%63,6) ileP2O5 iken en düşük VK %2,98 ile pH olduğu belirlenmiştir. Yarayışlı P2O5'in bu denli yüksek değişkenlik göstermesi çalışma alanında önceden gerçekleştirilen tarım faaliyetleri ile araziye uygulanan ve bitkisel üretimle kaldırılan miktarları olduğu düşünülmektedir. Belirlenen her bir toprak özelliği için semivariogramlar oluşturulmuş ve uygun modeller çapraz değerlendirme sonucu belirlenerek krigleme haritaları oluşturulmuştur. Çalışma alanında kuzey-batıdan güney-doğuya gidildikçe kum içeriği ve pH değerinin de artığı görülmüştür. Uzaysal modelleme sonuçlarına göre, kireç, OM, EC, K2O,P2O5, Ca+Mg ve Na kuvvetli uzaysal bağımlılık gösterir iken, pH orta derecede uzaysal bağımlılık göstermiştir.; ABSTRACT: One of the biggest problems today is the depletion of non-renewable natural resources such as soil.The objectives of this study; Determination of physical and chemical properties of about 67 ha wide land Bingol University research and practice, the distance-dependent variability modeling and mapping.According to the typical soil profiles identified in the study area in the form of Ap-Bt-CB and C soils are classified as having a horizon lineup Mollisol according to Soil Taxonomy.Workspace 100x100 m soil samples from a depth of 0-30cm total of 64 points in the corners and grid points to the grid were separated.Shorter distances to analyze the variability in soil characteristics and the aim to model the semivariogram 5, 25 and 60 m more soil samples were taken from 24 intermediate distance.Soil analysis of soils According to results of studies lime, pH and salinity is low, a good level of organic matter, available potassium concentrations than when it was determined that the concentration of available phosphorus less.On the clay, silt, sand, lime, organic matter (OM), electrical conductivity (EC), available potassium (K2O), available phosphorus (P2O5), calcium and magnesium (Ca + Mg), cation exchange capacity (CEC), subject to change sodium (Na) and pH values of calculated changes depending on the distance and spatial modeling changes have been mapped.The obtained data were analyzed using both classical statistics geostatistics. One of the variability of the indicators adopted by the coefficient of variation (VK) soils of the highest value P2O5 (%63.6) while the lowest VK was determined to be pH %2.98. It is thought that the plant-available form of P2O5 show such a high variability previously applied to land with agricultural activities conducted in the study area and the amount that was removed with vegetable production. Built semivariogram for each identified land property and appropriate models Krigla but maps were generated by determining the cross-evaluation results. In the study area north-west south-east hinterland sand content and the pH was no longer visible. According to the results of spatial modeling, lime, OM, EC, K2O, P2O5, Na and Ca + Mg show strong spatial dependence, while pH showed moderate spatial dependence. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6485 2015-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6483 Bingöl İli Solhan İlçesi Tarım Arazilerinin Verimlilik Durumunun Belirlenmesi KATANALP, Veysel ÖZET: Araştırma alanı olarak ele alınan Solhan tarım toprakları, Bingöl İli sınırları içerisinde yer almaktadır. Bingöl, Doğu Anadolu Bölgesinde 41°20' ve 39°54' kuzey enlemleri, 38 27' ve 40°27' doğu boylamları arasında bulunmaktadır. İlin alanı toplam 8253 km2 olup, merkez ilçe alanı 1790 km2`dir. Bingöl İli sınırlarında, güneyde Diyarbakır, doğuda Muş, batıda Tunceli ve Elazığ, kuzeyde Erzincan ve Erzurum ile komşudur. Solhan Bingöl İlinin doğuda Muş ile sınırı olan ilçesidir. İlin yağış rejimi karasal yağış rejimini yansıtmaktadır. Ancak yöredeki iklim koşulları bir bütün olarak ele alındığında akdeniz ve karasal rejim arasında kendine özgü bir özellik taşıdığı görülmektedir. Bu araştırma Solhan tarım arazilerinin verimlilik durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada Solhan ilçesine bağlı tarımsal üretim yapılan 13 köyden 10’ar toprak örneğinin 0-30 cm’den 130 numune alınmıştır. Alınan toprak numunelerinin tekstür, pH, EC, %CaCO3, N, P, K, Fe, Zn, Mn ve Cu yarayışlı bitki besin elementi saptama analizleri yapılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre bu toprakların tuzsuz, az kireçli, organik madde miktarının yetersiz, pH’nın nötr civarında bir özelliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Potasyum düzeyinin fazla, fosfor düzeyinin ise %60’ının orta derecede olduğu belirlenmiştir. Çinko miktarı %65 düzeyinde olduğu, mangan düzeyinin yeterli olduğu, demir eksikliği olmadığı, bakır düzeyinin yeterli olduğu tespit edilmiştir. Tarım arazilerinin toprakları killi-tınlı ve tınlı tekstüre sahiptir.; ABSTRACT: Solhan agricultural land, taken into consideration as the research subject takes place in Bingöl city. Bingöl city is in the Eastern Anatolian Region Upper Ephratius part on the 38 27’ and 40°27' east longitudes, 41°20' and 39°54' north latitudes. Squae measure is total 8253 km2, central county measure is 1790 km2. Bingöl city is neighbour to; Muş in east, Erzincan and Erzurum in north, Tunceli and Elazığ in west, and Diyarbakır in south. Bingöl city is a typical terrestrial in terms of rain trends. However, once climate conditions within the region is taken into consideration as a whole, it is a self defined cliamate between mediterrainan and terrestrial climates. This research is carried out to define the productivity situation of the agricultural lands on Solhan. Within the research, 130 soil samples has been taken from 0-30 cm depth out of 10 different territory in 13 villages in Bingöl city Solhan county where agricultural production is being carried out. Texture, pH, electirical conductivity, % CaCO3, saturation, organic matter, phosphorus, iron, zinc, manganese, copper analyses has been done on the taken soil samples According to the result of the analyses carried out on the soil, these soils dont have drainage issue and the soils are saltless, limeless and lacking organical matters, and pH near neutral level. Potasium level is high, phosporus level is medium in 60% of the overall soil. Zinc level is sufficient on 60-65%, iron level is medium on 40% , manganese and copper levels are sufficient. Soil texture of the area are mainly clayey-loamey. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6483 2018-01-01T00:00:00Z