Rize Şartlarında Farklı Bitki Sıklığı ve Biçim Sayılarının Şeker Otu (Stevia Rebaudiana Bertoni L.) Bitkisinin Verim ve Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi

Abstract

ÖZET Bu çalışma 2017 yılında, şeker otu (Stevia rebaudiana Bertoni L.)’nun farklı bitki sıklığında (25x50, 30×50, 35x50, 40×50 cm) biçim sayılarının verim ve kalite parametrelerini saptamak amacıyla kurulmuştur. Deneme, “Bölünmüş parseller deneme desenine’’ göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada şeker otu bitkisinin farklı bitki sıklığında, bitki boyu, dal sayısı, yeşil herba ağırlığı, yeşil yaprak ağırlığı, kuru yaprak ağırlığı, yeşil yaprak verimi, yeşil herba verimi, kuru herba verimi, kuru yaprak verimi, taze dal ağırlığı, taze dal verimi, kuru dal ağırlığı, kuru dal verimi, taze yaprak/taze sap oranı, kuru yaprak/sap oranı, bitki başına çiçek salkımı sayısı, bitki başına tohum ağırlığı, tohum verimi, bin tane ağırlığı ve yapraklarındaki stevioside (steviol glikozit) oranı gibi özellikleri incelenmiştir. Sonuç olarak; en yüksek bitki boyu ortalaması 2. biçim de 82,31 cm ile 25x50 cm bitki sıklığında, en düşük bitki boyu 1. Biçimde 57,31 cm ile 30x50 cm bitki sıklığında tespit edilmiştir. Bitki başına en fazla dal sayısı 2. biçimde 13,88 adet/bitki ortalaması ile 25x50 cm bitki sıklığında görülürken, bitki başına en az dal sayısı 1,71 adet/bitki ortalaması ile 1. Biçimde yine 25x50 cm bitki sıklığında elde edilmiştir. En fazla taze herba verimi 2. biçimde 502,33 kg/da ile 25x50 cm bitki sıklığında elde edilirken, en az taze herba verimi de 129,99 kg/da ile 40x50 cm bitki sıklığında 1. biçimde elde edilmiştir. En fazla kuru herba verimi 150,32 kg/da ile 25x50 cm bitki sıklığında 2. biçimde, en az kuru herba verimi 37,12 kg/da ile 40x50 cm bitki sıklığında 1. biçimde elde edilmiştir. En fazla taze yaprak verimi 1. biçimde 192,68 kg/da ile 25x50 cm bitki sıklığında, enaz taze yaprak verimi de 1. biçimde 83,12 kg/da ile 40x50 cm bitki sıklığında tespit edilmiştir. En fazla kuru yaprak verimi 57,34 kg/da ile 25x50 cm dikim sıklığında 1. biçimde, en az kuru yaprak verimi de 23,56 kg/da ile 40x50cm dikim sıklığında 1. biçimde elde edilmiştir. Stevioside oranı en yüksek 40x50 cm bitki sıklığında %7,68 ile 2. biçimde elde edilirken, en az %5,71 ile 40x50 cm bitki sıklığında 1. biçimde elde edilmiştir. RebaudiosideA oranı en yüksek 40x50 cm bitki sıklığında 2. biçimde %3,09 elde edilirken, en az 35x50 cm bitki sıklığında 1. biçimde %2,39 elde edilmiştir. Bir yıllık çalışma sonucuna gore 25x50 cm dikim sıklığının Hayrat ilçesi şartlarında daha iyi sonuç verdiği belirlenmiştir.

ABSTRACT: This study was established in order to determine yield and quality parameters of sugarleaf (Stevia rebaudiana Bertoni L.) harvesting numbers at different plant densities (25x50, 30×50, 35x50, 40 × 50 cm) in 2017. The experiment was carried out with 4 replications according to the “split plots trial pattern’’. In the research, the plant density, number of branches, green herba weight, green leaf weight, dry leaf weight, green leaf yield, green herba yield, dry herba yield, dry leaf yield, fresh leaf yield, branch weight, fresh branch yield, dry branch weight, dry branch yield, fresh leaf / fresh stalk ratio, dry leaf / stalk ratio, number of inflorescences per plant, seed weight per plant, seed yield, thousand seed weight and stevioside (steviol) glycoside) ratio etc. characteristics of sugarleaf were investigated. As a result; the highest plant length average of 82.31 cm and 25x50 cm plant density in the 2nd form, the lowest plant height in the first form 57.31 cm and 30x50 cm plant density was determined. The maximum number of branches per plant in the 2nd arvesting is 13.88 / plant average with a plant density of 25x50 cm while the minimum number of branches per plant in the first harvesting is 1.71 pcs / plant with average again in 25x50 cm plant density was obtained. The highest yield of fresh herba in the 2nd harvest was obtained with 502.32 kg / da at 25x50 cm plant density, While yield of fresh herba at least 129.99 kg / da with a plant density of 40x50 cm was obtained in the first harvest. Maximum dry herba yield 150.32 kg / da with 25x50 cm plant density in the 2nd harvesting, at least dry herba yield 37.12 kg / ha with a plant density of 40x50 cm was obtained in the first harvesting. Maximum fresh leaf yield in the first harvesting 192.68 kg / da with a plant density of 25x50 cm, at least fresh leaf yield was determined as 83.12 kg / da with a density of 40x50 cm. The highest dry leaf yield 57.34 kg / da with 25x50 cm planting density in the first harvesting, dry leaf yield at least 23.56 kg / da 40x50cm planting density was obtained in the first harvesting. Stevioside rate is highest with 40x50 cm plant density with 7.68% in 2nd harvesting, at least 5.71% with a plant density of 40x50 cm was obtained in the first harvesting. RebaudiosideA ratio with the highest 40x50 cm plant density in the second harvesting with 3.09%, at least 35x50 cm plant density 1. form 2.39% were obtained. According to the results of one year study, 25x50 cm plant density was found to give better results in Hayrat district conditions.