Kripto Paralar Arasında Ortalamada ve Varyansta Nedensellik İlişkisi

Abstract

ÖZET: Çalışmanın temel amacı; son on yıla damga vuran kripto para dünyasındaki gelişmelerle birlikte piyasa değeri en yüksek 10 kripto paradan en eski verisi bulunan Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Stellar, Ripple arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Çalışmada 23 Şubat 2017 ile 18 Haziran 2021 tarihleri arasındaki günlük verilerden oluşan 1577 gözlem kullanılmıştır. Kripto para piyasası platformlarından elde edilen veriler Eviews 10 paket programa aktarılarak analiz edilmiştir. Serilerin durağanlığının tespitinden sonra, 5 kripto para arasında 10 model oluşturulmuş ve her model için ayrı ayrı Granger nedensellik ve Hafner-Herwatz varyansta nedensellik testleri uygulanmıştır. Analizlerin yorumlanmasında önem seviyesi % 5 olarak değerlendirilmiştir. Nedensellik analizleri sonuçlarına göre seçili kripto paralar arasında ortalamada ETH-LTC ve ETH-XRP hariç diğer değişkenler arasında Granger nedensellik ilişkisi, varyansta ise BTC-ETH ve BTC-LTC hariç diğer değişkenler arasında varyansta nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

ABSTRACT: The main purpose of the study; The aim is to determine the relationship between Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Stellar, Ripple, which has the oldest data from the ten cryptocurrencies with the highest market value, together with the develepments in the crypto Money World that marked the last ten years. In the study, 1577 observations consisting of daily data between February 23, 2017 and June 18, 2021 were used. Data obtained from crypto money market platforms were analyzed by transferring them to Eviews 10 package program. After determining the stationarity of the series, 10 models were created between 5 cryptocurrencies and Granger causality and Hafner-Herwatz variance causality tests were applied for each model separately. The significance level in the interpretation of the analyzes was evaluated as 5%. According to the results of the causality analysis, a Granger causality relationship was found between the selected cryptocurrencies on average, except for ETH-LTC and ETH-XRP, and a causality relationship in variance was faund between the variables except BTC-ETH and BTC-LTC in the variance.