H. 1030/M. 1620 Tarihli 168 Numaralı Ayıntab Şer‘iyye Sicilinin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (S. 78-184)

Abstract

ÖZET: Şer‘iyye sicilleri şehir tarihi açısından önemli birincil elden kaynaklardır. Bu yüzden çevirisi yapılan 168 numaralı Ayıntab Şer‘iyye sicilinin Gaziantep şehrinin tarihine ışık tutacağı umulmaktadır. Tez olarak çalışılan bu sicil üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kısaca Gaziantep şehri ve tarihinden kısaca bahsedilmiştir. Bu şehir Ayıntab ismiyle ya da daha eski isimleriyle (Dülük) tarih sayfalarına geçtiği dönemlerden itibaren başlanılarak Roma-Pers, İslam Devletleri, Selçuklular, Anadolu Beylikleri, Osmanlı İmparatorluğu olmak üzere kronolojik sıra takip edilerek araştırması yapılmıştır. Yine bu bölümde Osmanlı Hukuk sistemi ve kadılardan bahsedilmiştir. Mahkemede görev yapan memurların ismi, sicile giren belge türleri gibi konulardan bahsedilmiştir. Birinci bölümde bu sicilin içeriğinden hareketle Gaziantep hakkında elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu belgelerde geçen ferman, berat, buyrultulardaki isimlerden bahsedilerek şehrin yönetici sınıfı, ticaret, yerleşim, ve sosyal hayatın gelişimi tespit edilmiştir. Belgelerde geçen mahalle, köy, kaza, nahiye gibi yerleşim birimleri tespit edilmiştir. Ayıntab şehir merkezindeki çarşılardan bahsedilmiştir. Ve son olarak davaların konuları belirlenip istatiksel olarak grafiğe tabi tutulmuştur. Son kısım olan İkinci bölümde ise bu defterin transkripsiyonu ve metin özetleri yer almaktadır.

ABSTRACT: Sharia registers are important primary sources for the history of the city. Therefore, it is hoped that the Ayıntab Sharia register numbered 168 will shed light on the history of the city of Gaziantep. This register, which is studied as a thesis, consists of three main sections. In the introduction, the city and history of Gaziantep are briefly mentioned. In the introduction, the city and history of Gaziantep are briefly mentioned. This city has been researched by following the chronological order of Rome-Persia, Islamic States, Seljuks, Anatolian Principalities and Ottoman Empire, starting from the periods when it was included in the pages of history with the name of Ayıntab or its older names (Dülük). Further more; the Ottoman Legal system and the qadis are mentioned. Issues such as the names of the officers working in the court and the types of documents entered into the register are mentioned. In the first part, this register is evaluated. The names in the edicts, acquittals and decrees mentioned in these documents were mentioned and the people in the ruling class were identified. Residential units such as neighborhoods, villages, districts and nahiye mentioned in the documents were identified. The bazaars in the city center of Ayıntab were mentioned. And finally, the subjects of the cases were determined and statistically graphed. The last part, the second part, contains the transcription and text summaries of this notebook.