https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1368 Field Crops Wed, 16 Sep 2026 14:48:21 GMT 2026-09-16T14:48:21Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6338 Bingöl Bölgesi Çiftçilerinin Sosyo-Ekonomik Yapısı ve Kuru fasulye Yetişitiriciliğinde Uyguladıkları Tarım Tekniklerinin Tespiti AKBULUT, Merve ÖZET: Bu çalışma, Bingöl ilinde yapılan fasulye yetiştiriciliğinin mevcut durumunu belirlemek, yetiştiricilerin sorunlarını tespit ederek bu sorunlara çözüm önerileri getirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, tam sayım yöntemiyle Bingöl ili merkez ve ilçelerinde belirlenen 60 kişi ile yüz yüze yapılan anketlerden sorular sorulmuş ve % olarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre; yapılan anketlerde üreticilerin sahip oldukları arazi durumuna göre değerlendirildiğinde üreticilerin %65’inin 0-30 dekar araziye sahip oldukları, yetiştiricilerin hem kendi ihtiyacı için hem de pazarlamak için bitkisel üretim yaptıkları, üreticilerin %85’inin yeterli alet-makineye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Bingöl ilinin alet-makine varlığı bakımından çok iyi bir konumda olmadığı görülmüştür. Üreticilerin %50’sinin çeşit olarak arslan ve %50’sinin populasyon olarak horoz, dermason ve şeker fasulyeleri ekildiği belirlenmiştir. Dekara atılacak tohum miktarı için üreticilerin %10’u 3-5 kg/da, %35’i 6-10 kg/da, %22,5’i 11-15 kg/da, %32,5’i 15+ kg/da tohum kullandığı belirlenmiştir. Üreticilerin ekim şeklinin %5’inin mibzer ile %95’inin el ile serpme şeklinde ekildiği sonucuna varılmıştır. Üreticilerin %95’inin toprak analizi yaptırmadığı tespit edilmiştir. Ankete katılan üreticilerin %10’unun 15-15-15, %10’unun 18-46-0 ve %80’inin ise gübre kullanmadıkları tespit edilmiştir. Üreticilerin %25’inin fasulyeyi 1-15 Mayıs, %50’sinin 15-30 Mayıs, %25’inin 1-15 Haziran tarihlerinde ektikleri tespit edilmiştir. Dekara fasulye verimi; işletmelerin %50’sinde 100-200 kg/da aralığında olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları sonucunda; Bingöl ili için önemli bir gelir kaynağı olan fasulye yetiştiriciliğinin çevre ve ekolojik şartlara bağımlı geleneksel yöntemlerle yapıldığı anlaşılmıştır. Bölge şartlarına uygun çeşitlerin geliştirilmesi ile uygulamaya dönük yetiştirme tekniklerinin belirlenerek birim alandan kaliteli ve yüksek verim elde edecek şekilde üreticilere tavsiye edilmesi, desteklerin geliştirilmesi, üretici birlikleri ile yetiştiriciler arasındaki ilişkilerin gözden geçirilerek sağlam, dinamik ve sürdürülebilir bir diyalog ortamı kurulmasına yönelik bir yapı oluşturulması önem arz etmektedir.; ABSTRACT: This study was carried out in order to determine the current situation of bean cultivation in Bingöl, to identify the problems of growers and to propose solutions to these problems. In the study, questions were asked from face-to-face questionnaires with 60 people determined in the center and districts of Bingöl province with the full census method and were evaluated as a percentage (%) rate. According to the research findings; when evaluated according to the land situation of the producers in the surveys, it was determined that 65% of the producers own 0-30 decares of land, that the growers produce crops both for their own needs and for marketing, and 85% of the producers do not have enough tools-machines. It has been observed that Bingöl province is not in a very good position in terms of the presence of tools and machines. It was determined that 50% of the producers planted arslan as a variety and 50% of the population planted horoz, dermason and sugar beans. For the amount of seed to be planted per decare, 10% of the producers 3-5 kg/da, 35% 6-10 kg/da, 22.5% 11-15 kg/da, 32.5% 15+ kg/da seeds were used. It has been concluded that 5% of the way producers is sown with mibzer and 95% is sown by hand. It was found that 95% of producers did not perform soil analysis. It has been determined that 10% of the producers participating in the survey do not use 15-15-15, 10% 18-46-0 and 80% do not use fertilizers. It was found that 25% of producers planted beans on May 1-15, 50% on May 15-30, and 25% on June 1-15. It has been observed that the bean yield per decare is in the range of 100-200 kg/da in 50% of the farms. As a result of the research findings, it was understood that bean cultivation, which is an important source of income for Bingöl province, is carried out by traditional methods dependent on environmental and ecological conditions. It is important to develop varieties suitable for the conditions of the region and to determine the cultivation techniques for application, to recommend them to the producers in a way to obtain high quality and high yield from the unit area, to develop supports, to review the relations between producer associations and breeders and to establish a structure for establishing a solid, dynamic and sustainable dialogue environment. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6338 2021-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6333 Rize Şartlarında Farklı Bitki Sıklığı ve Biçim Sayılarının Şeker Otu (Stevia Rebaudiana Bertoni L.) Bitkisinin Verim ve Kalite Parametreleri Üzerine Etkisi OMAY, İrfan ÖZET Bu çalışma 2017 yılında, şeker otu (Stevia rebaudiana Bertoni L.)’nun farklı bitki sıklığında (25x50, 30×50, 35x50, 40×50 cm) biçim sayılarının verim ve kalite parametrelerini saptamak amacıyla kurulmuştur. Deneme, “Bölünmüş parseller deneme desenine’’ göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada şeker otu bitkisinin farklı bitki sıklığında, bitki boyu, dal sayısı, yeşil herba ağırlığı, yeşil yaprak ağırlığı, kuru yaprak ağırlığı, yeşil yaprak verimi, yeşil herba verimi, kuru herba verimi, kuru yaprak verimi, taze dal ağırlığı, taze dal verimi, kuru dal ağırlığı, kuru dal verimi, taze yaprak/taze sap oranı, kuru yaprak/sap oranı, bitki başına çiçek salkımı sayısı, bitki başına tohum ağırlığı, tohum verimi, bin tane ağırlığı ve yapraklarındaki stevioside (steviol glikozit) oranı gibi özellikleri incelenmiştir. Sonuç olarak; en yüksek bitki boyu ortalaması 2. biçim de 82,31 cm ile 25x50 cm bitki sıklığında, en düşük bitki boyu 1. Biçimde 57,31 cm ile 30x50 cm bitki sıklığında tespit edilmiştir. Bitki başına en fazla dal sayısı 2. biçimde 13,88 adet/bitki ortalaması ile 25x50 cm bitki sıklığında görülürken, bitki başına en az dal sayısı 1,71 adet/bitki ortalaması ile 1. Biçimde yine 25x50 cm bitki sıklığında elde edilmiştir. En fazla taze herba verimi 2. biçimde 502,33 kg/da ile 25x50 cm bitki sıklığında elde edilirken, en az taze herba verimi de 129,99 kg/da ile 40x50 cm bitki sıklığında 1. biçimde elde edilmiştir. En fazla kuru herba verimi 150,32 kg/da ile 25x50 cm bitki sıklığında 2. biçimde, en az kuru herba verimi 37,12 kg/da ile 40x50 cm bitki sıklığında 1. biçimde elde edilmiştir. En fazla taze yaprak verimi 1. biçimde 192,68 kg/da ile 25x50 cm bitki sıklığında, enaz taze yaprak verimi de 1. biçimde 83,12 kg/da ile 40x50 cm bitki sıklığında tespit edilmiştir. En fazla kuru yaprak verimi 57,34 kg/da ile 25x50 cm dikim sıklığında 1. biçimde, en az kuru yaprak verimi de 23,56 kg/da ile 40x50cm dikim sıklığında 1. biçimde elde edilmiştir. Stevioside oranı en yüksek 40x50 cm bitki sıklığında %7,68 ile 2. biçimde elde edilirken, en az %5,71 ile 40x50 cm bitki sıklığında 1. biçimde elde edilmiştir. RebaudiosideA oranı en yüksek 40x50 cm bitki sıklığında 2. biçimde %3,09 elde edilirken, en az 35x50 cm bitki sıklığında 1. biçimde %2,39 elde edilmiştir. Bir yıllık çalışma sonucuna gore 25x50 cm dikim sıklığının Hayrat ilçesi şartlarında daha iyi sonuç verdiği belirlenmiştir.; ABSTRACT: This study was established in order to determine yield and quality parameters of sugarleaf (Stevia rebaudiana Bertoni L.) harvesting numbers at different plant densities (25x50, 30×50, 35x50, 40 × 50 cm) in 2017. The experiment was carried out with 4 replications according to the “split plots trial pattern’’. In the research, the plant density, number of branches, green herba weight, green leaf weight, dry leaf weight, green leaf yield, green herba yield, dry herba yield, dry leaf yield, fresh leaf yield, branch weight, fresh branch yield, dry branch weight, dry branch yield, fresh leaf / fresh stalk ratio, dry leaf / stalk ratio, number of inflorescences per plant, seed weight per plant, seed yield, thousand seed weight and stevioside (steviol) glycoside) ratio etc. characteristics of sugarleaf were investigated. As a result; the highest plant length average of 82.31 cm and 25x50 cm plant density in the 2nd form, the lowest plant height in the first form 57.31 cm and 30x50 cm plant density was determined. The maximum number of branches per plant in the 2nd arvesting is 13.88 / plant average with a plant density of 25x50 cm while the minimum number of branches per plant in the first harvesting is 1.71 pcs / plant with average again in 25x50 cm plant density was obtained. The highest yield of fresh herba in the 2nd harvest was obtained with 502.32 kg / da at 25x50 cm plant density, While yield of fresh herba at least 129.99 kg / da with a plant density of 40x50 cm was obtained in the first harvest. Maximum dry herba yield 150.32 kg / da with 25x50 cm plant density in the 2nd harvesting, at least dry herba yield 37.12 kg / ha with a plant density of 40x50 cm was obtained in the first harvesting. Maximum fresh leaf yield in the first harvesting 192.68 kg / da with a plant density of 25x50 cm, at least fresh leaf yield was determined as 83.12 kg / da with a density of 40x50 cm. The highest dry leaf yield 57.34 kg / da with 25x50 cm planting density in the first harvesting, dry leaf yield at least 23.56 kg / da 40x50cm planting density was obtained in the first harvesting. Stevioside rate is highest with 40x50 cm plant density with 7.68% in 2nd harvesting, at least 5.71% with a plant density of 40x50 cm was obtained in the first harvesting. RebaudiosideA ratio with the highest 40x50 cm plant density in the second harvesting with 3.09%, at least 35x50 cm plant density 1. form 2.39% were obtained. According to the results of one year study, 25x50 cm plant density was found to give better results in Hayrat district conditions. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6333 2019-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6331 Bingöl Ekolojik Koşullarında Bazı Nohut (Cicer Arietinum L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerin Belirlenmesi GÜNDOĞDU GÜRBÜZ, Lale ÖZET: Bu çalışma bazı nohut çeşitlerinin Bingöl koşullarında verim ve kalite değerlerini belirlemek amacıyla, 2016 yılı yazlık yetiştirme mevsiminde Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Deneme arazisinde yürütülmüştür. Deneme Türkiye’nin farklı Araştırma Enstitülerinden elde edilen 11 adet nohut çeşidi ile tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada kullanılan nohut çeşitlerine ait bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, ana dal sayısı, bitkide bakla sayısı, bitkide tane sayısı, 100 tane ağırlığı, m2’de bitki sayısı, bitki verimi, biyolojik verim, tane verimi, hasat indeksi, çiçeklenme süresi ve protein oranı değerlerine ait gözlem ve ölçümler alınmıştır. Çalışmamızda bitki boyu 30,3-42,3 cm, ilk bakla yüksekliği 14,0-28,2 cm, ana dal sayısı 2,3-3,6 adet, bitkide bakla sayısı 9,0-16,0 adet, bitkide tane sayısı 8,2-17,0 adet, 100 tane ağırlığı 31,5-37,1 gr, metrekarede bitki sayısı 8,3-12 adet, bitki verimi 3,2-7,8 g, biyolojik verim 110,4-168,5 kg/da, tane verimi 26,2-85,2 kg/da, hasat indeksi %20,5-%45,2, çiçeklenme süresi 44,6-66,6 gün ve protein oranı %16,6-%22,1 arasında değişim göstermişlerdir. 168,5 kg/da ile tüm çeşitler arasında en yüksek verimli çeşit olarak belirlenen Işık-05 çeşidi, 34,6 cm bitki boyuna, 19,6 cm ilk bakla yüksekliğine, 3,0 adet ana dal sayısına, 16,0 adet bitkide bakla sayısına, 14,5 adet bitkide tane sayısına, 37,1 g 100 tane ağırlığına, 10,5 adet metrekarede bitki sayısına, 7,8 g bitki verimine, 168,5 kg/da biyolojik verime, 85,2 kg/da tane verimine, %38,3 hasat indeksine, 45,3 gün çiçeklenme gün sayısına ve %21,9 protein oranına sahip olmuştur.; ABSTRACT This experiment was carried out in Agricultural Faculty of Bingöl University in 2016 summer growing season. The experiment was arranged in a randomized complete block design with three replications with 11 chickpea cultivars obtained from the Agricultural Research Institutes located in different regions of Turkey. Theobjective of this study was to determine the yield and quality performances of some chickpea cultivars, under Bingol conditions. Data were collected on some agronomic characteristics such as, plant height, first pod height, number of main branch, number of pod in a plant, number of grain in a plant, 100 kernel weight, number of plants in m2 , yield plant, biological yield, grain yield, harvest index, time to flowering and protein ratio. The characteristics observed in the experiment varied among 30.3-42.3 cm inplant height, 14.0-28.2 cm in first pod height, 2.3-3.6 cm in number of main branch, 9.0-16.0 in number of pods per plant, 8.2-17.0 in number of grain a plant, 31.5-37.1 g in 100 kernel weight, 8.3-12 in number of plants m2, 3.2-7.8 g in yield plant, 110.4-168.5 kg/da in yield biological, 26.2-85.2 kg/da in grain yield, 20.5-45.2% in harvest index, 44.6-66.6 in days time to flowering and 16.6-22.1% in protein ratio. The highest yielding cultivar Işık-05 with yield of 168.5 kg/da among the cultivars had 34.6 cm of plant height, 19.6 cm of first pod height, 3.0 of number of main brunch, 16.0 of number of pods per plant, 14.5 of number of grain a plant, 37.1 g of 100 kernel weight, 10.5 number of plants in m2, 7.8 g of yield plant, 168.5 kg/da of yield biological, 85.2 kg/da grain yield, 45.3% of harvest index, 45.3 days in time to flowering and 21.9% protein ratio. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6331 2018-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6328 Bingöl Ekolojik Koşullarında Bazı Adi Fiğ (Vicia Sativa L.)Hat Ve Çeşitlerinin Verim ve Bazı Tarımsal Özeliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma DEMİR, İlhan ÖZET: Bingöl kuru şartlarında 2014 yılında yürütülen bu çalışma ile Adi Fiğ (Vicia sativa L.) bitkisinin verim ve bazı tarımsal özellikleri incelenmiştir. Çalışmada bitki materyali olarak 21 adet adi fiğ (Hat-1, Hat-2, Hat-7, Hat-8, Hat-13, Hat-17, Dicle, Görkem, Kral kızı, Alper, Soner, Selçuk, Cumhuriyet, Kubilay, Gap-61721, Gap-2604, Gap-2490, Gap-59998, Uludağ, Özveren, Alınoğlu) hat ve çeşidi kullanılmıştır. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. İncelenen bazı özellikler arasında (baklada tohum (P≤0.05), bitki boyu, kes verimi, tane verimi, hasat indeksi, ham kül, ham protein ve NDF(P≤0.01)) istatistiki olarak önemli farklılıklar saptanmıştır. Araştırmada; bitki boyu, yaş ot verimi, kuru ot verimi, bitkide bakla sayısı, bitkide tohum sayısı, baklada tohum sayısı, bitkide tohum ağırlığı, bitkide kes ağırlığı, kes verimi, tane verimi, bin tane ağırlığı, hasat indeksi, ham kül ve ham protein oranı, NDF ve ADF gibi özellikler incelenmiştir. Araştırma sonucunda; çeşitlerin bitki boyları 27,87-52,47 cm, yaş ot verimi 504,83-932,53kg/da, kuru ot verimi 92,67-217,80 kg/da, bitkide bakla sayısı 5,57-15,77 adet, bitkide tohum sayısı 22,77-74,67 adet, baklada tohum sayısı 3,01-5,551 adet, bitkide tohum ağırlığı 2,20-8,85 g, bitkide kes ağırlığı 9,61-19,9 g, kes verimi 42,27-215,73 kg/da, tane verimi 9,73-44,73 kg/da, bin tane ağırlığı 33,90-48,13, hasat indeksi %8,20-23,60, ham kül oranı %13,58-9,62, ham protein oranı %17,32-13,53, NDF %45,74-33,57 ve ADF %34,25-27,25 arasında belirlenmiştir. Bitki boyu, yaş ot verimi ve kuru ot verimi Dicle çeşidinde, bitkide bakla sayısı, NDF ve ADF Kral kızı çeşidinde, bitkide tohum sayısı, tohum ağırlığı ve bitkide kes ağırlığı Uludağ çeşidinde, baklada tohum sayısı Gap-2604 hattında, kes verimi Soner çeşidinde, tane verimi Selçuk çeşidinde, bin tane ağırlığı Gap-2490 hattında, hasat indeksi Hat-8, ham kül Gap-59998 hattında, ham protein Görkem, çeşitlerinden en yüksek değerler elde edilmiştir. Bitki boyu ile kes verimi arasında önemli ve olumlu; yaş ot verimi ile kuru ot verimi, bitkide bakla sayısı ve bitkide tohum; bin tane ağırlığı ile kes verimi; tane verimi ile bin tane ağırlığı ve hasat indeksi; kes verimi ile tane verimi ve bin tane ağırlığı arasında önemli ve olumlu; kes verimi ile hasat indeksi arasında önemli ve olumsuz ilişkiler saptanmıştır. Bu çalışma sonuçlarına göre, Dicle ve Uludağ çeşitlerinin Bingöl‟e benzer ekolojiler için uygun olduğu kanaatine varılmıştır.; ABSTRACT: With this study, yield and some agronomical characteristics of some common vetch (Vicia sativa L.) were investigated under dry conditions of Bingol during the 2014 growing season. In the study, 21 different common vetch lines and varieties (Hat-1, Hat-2, Hat-7, Hat-8, Hat-13, Hat-17, Dicle, Gorkem, Kral kizi, Alper, Soner, Selcuk, Cumhuriyet, Kubilay, Gap-61721, Gap-2604, Gap-2490, Gap-59998, Uludag, Ozveren, Alınoglu) were used as plant material. Research was established as a randomized complete block experimental design with three replications. The results of variance analyses showed that there were statistically significant differences among some characters (seed number per pod (P≤0.05), plant height, straw yield, seed yield, harvest index, crude ash, crude protein and NDF (P≤0.01)). In the study; several hay quality traits such as plant height, green herbage yield, dry herbage yield, pod number per plant, seed number per plant, seed number per pod, seed weight per plant, straw weight per plant, straw yield, seed yield, 1000 grain weight, harvest index, crude ash ratio, crude protein ratio, neutral detergent fibre (NDF) and acid detergent fibre (ADF) were analyzed. Research; plant height of the lines and varieties from 27.87 to 52.47 cm, green yield 504,83-932,53 kg-1, dry matter yield 92.67 to 217.80 kg-1, pod number per plant 5.57 to 15.77, seed number per plant 22.77 to 74.67, seed number per pod 3.01 to 5.55, seed weight per plant 2.20 to 8.85 g, straw weight per plant 9.61 to 19.9 g, straw yield 42.27 to 215.73 kg da-1, seed yield 9.73 to 44.73 kg da-1, 1000 seed weight 33.90 to 48.13 g, harvest index 8.20-23.60%, crude ash ratio 13.58-9.62%, crude protein ratio 17.32-13.53%, NDF 45.74-33.57% and ADF 4.25-27.25% were obtained. Dicle variety was determinate to the highest plant height, green yield and dry herbage yield. Others; pod number per plants, NDF and ADF (Kral kizi), seed number and straw weight per plant and straw weight (Uludag), seed number per pods (Gap-2604), straw yield (Soner), grain yield (Selcuk), 1000 seed weight (Gap-2490), harvest index (Line-8), crude ash (Gap-59998), crude protein (Gorkem), respectively. The Plant height was correlated positively and significantly with the straw yield, Moreover, the green yield was associated significantly and positively with dry herbage yield; The pod number per plants with seed number per plant; 1000 seed weight with straw weight per plant; seed yield with 1000 seed weight and harvest index; straw weight with seed yield and 1000 seed weight; straw weight not with harvest index. Based on this study, Dicle and Uludag varieties were determined the best genotypes for Bingol and similar ecological regions. Fri, 01 Jan 2016 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6328 2016-01-01T00:00:00Z