Zeynelabidîn Zinar: Jiyan, Berhem û Senifandina Xebatên Wî

Abstract

KURTE: Ev xebat hewl dide ku Zeynelabidîn Zinar di çarçoveya jiyan, berhem û xebatên wî de bide nasîn. Bi vê mebestê di destpêkê de behsa armanc, rê û rêbaz û girîngiya xebatê dike. Paşê wekî pênc beşan jiyan, berhem û xebatên wî dide nasîn. Ev xebat, berhemên Zinarî bi seredorî wekî berhevkarî, latînizekirin, telîf û werger û dawiyê de jî nivîsarên wî yên di kovar û rojnameyan de dide nasîn. Di beşa yekem de pêşî behsa jiyana wî hatiye kirin dû re qala berhevkariya Zinar û metodolojiya wî ya berhevkariyê hatiye kirin. Di beşa duyem de jî pirtûkên berhevkariyê yeko yeko hatine nasandin. Di beşa sêyem de berhemên ku nivîskar tîpguhêziya wan kiriye, hatiye nasandin. Beşa çarem jî berhemên telîf û du xebatên wergerê dide nasîn. Beşa dawî ya tezê nivîsarên nivîskar yên ku di kovar, rojname û malperan de derçûne, tesnîf dike. Ev tez bi giştî, girîngiya kesayeta Zinar, berhem û xebatên wî, rola wî ya di berhevkariya kurdî de û nirxandina metodolojiya wî ya berhevkariyê bi çavekî rexnegirî dinirxîne.

ÖZET: Bu çalışma Zeynelabidîn Zinar‟ın hayatını, eserlerini ve çalışmalarını konu edinmektedir. Bu amaçla öncelikle çalışmanın amaç, yöntem ve önemi üzerinde durulmaktadır. Daha sonra çalışma beş bölüme ayrılarak yaşamı ve eserleri hakkında bilgi verilmektedir. Bu tez beş bölüm halinde Zinar‟in çalışmalarını sırasıyla transkripsiyon (latinize) çalışmaları, telif ve çeviri eserler ve dergi ve gazete yazıları olarak incelemeye tabi tutmaktadır. Birinci bölümde öncelikle yazarın hayatından bahsedilmekte, daha sonra onun derleme çalışmaları ve derleme metodolojisi üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde yazarın derleme eserleri teker teker incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise yazarın transkripsiyonunu yaptığı eserler hakkında bilgi verilmektedir. Dördüncü bölüm ise telif eserlere ve iki tane çeviri çalışmasının tanıtılmasına ayrılmıştır. Son bölümde yazarın çeşitli dergi, gazete ve internet sitelerinde yayınlanmış yazıları tasnif edilmiş. Bu tez genel olarak yazarın eserleri ve çalışmaları, kürt folkloru derlemeciliğindeki yeri ve derleme metodoloji açısından eleştirel bakış açısıyla incelenmiştir.

ABSTRACT: This study deals with the life, works and works of Zeynelabidîn Zinar. For this purpose, the aim, method and importance of the study firstly are emphasized. Later, the study is divided into three sections, and information about his life and works are given. This work breaks Zinar's work into three parts: Compilation, transcription studies, copyright and works. Compilations are mostly made up of oral traditions of the Kurdish people such as tales, folk songs, stories, idioms, idioms, proverbs. Transkription studies mostly consist of classical works. Apart from this, there are also different studies that are about grammar and also written in arabic letters. Copyright works consist of authors' own works. These are mostly articles that the author writes in different platforms, publishes and brings in a book. His copyright works are biographical studies about Kurdish personalities he attribute importance, research writings, self-written stories and poems. In the conclusion , the author's works, studies and contributions to Kurdish literature and the role and effects of him and his works on the Kurdish literature are critically evaluated.