التثقيف الصحي النبوي (دراسة حديثية موضوعية)

Abstract

الملخص: إن التثقیف الصحي النبوي قد اخذ مجالاً واسعاً وباعاً كبیراً من السنة النبویة في الشریعة الإسلامیة، حیث وجھ الإنسان في كل مجالات الحیاة ، وأرشده في شتى فروع العمل من جھة تعلیم كیفیة الحفاظ على البدن ظاھریا وباطنی ا ،ً حیث أخذتُ من السنة النبویة الأحادیث المختصة في مجال الصحة وكیفیة الحفاظ علیھا. وبدأت بحثي ورتبتھ ترتیبا موافقا لأساسیات الطھارة ، حیث كتبت في الفصل الأول معرفا التثقیف الصحي عند أھل اللغة والاصطلاح من أھل ھذا الفن وبینت فیما بعده أھمیة السنة النبویة في تثقیف المجتمع من جھة وقایتھ والعنایة بھ. ثم تطرقت إلي أسالیب السنة في كیفیة التثقیف من جھة إیراد رسول لله لھا، وكیفیة تلقیھ من السامعین أو غیرھم وبینت أھداف ومقاصد السنة من جھة التثقیف الصحي ، ثم نظرت في كتب السنة وأخرجت الأحادیث المختصة والآیات الدالة على طھارة البدن، والبیئة، وكیفیة التوجیھ نحوھما، وأسلوب الإلقاء من المتكلم وتلقي من السامع . وبینت فیھ وسائل الطھارة المشھورة مثل: (الماء، والحجر، والتراب) حیث یتم التثقیف في كیفیة جلب الطھارة عن طریق ھذه الوسائل وتثقیف الأشخاص والمجتمع في مسالة تطبیقھما والانتفاع بھا عن طریق التطبیق ، وأوضحت فیما بعدھا تثقیف الإنسان خاصة من جھة تقسیمھا إلي تثقیف الإنسان نفسھ عن طریق البدن كلھ ظاھره، وباطنھ، والریاضات المسنونة النافعة للحفظ على لیاقة البدن من جھة بقاء الفرد محافظا على بدنھ متمتع بالصحة واللیاقة و أوضحت أیضا فیھا الراحة النفسیة من حیث كیفیتھا. ثم تطرقت إلي مسألة التغذي والغذاء وإرشادات السنة النبویة وبیان كیفیة حفاظ البدن على صحتھ وعدم التأثر بالأطعمة من جھة التثقیف الیومي عند التغذي من جھة أوقاتھ، وآدابھ، وأنواعھ، وكیفیة الأكل، وتناول الطعام، موافقا لتثقیف الصحي النبوي . وبینت فیھ النھایة دعوة النبي إلي التداوي وھي أیضا تعطي الأمل لفاقدي الصحة والعافیة والراحة البدنیة ظاھریا وباطنیا. وفي النھایة اسأل لله أن یكون قد وفقني لجمع الأحادیث المشھورة المختصة بالسنة وتأییدھا بالآیات من القران وأن تكون فیھ منفعة لقارئیھ وسامعیھ

ÖZET: Peygamberin sağlık eğitimi, bireyin sağlığını koruma yönünde hayatının her alanında karşılaştığı problemler esnasında kişinin yönlendirilmesi açısından İslam fıkhında önemli bir yer kapsamaktadır. Bu açıdan çalışmada Peygamberin sağlığa ve sağlığın korunmasına dair hadisleri baz alınmıştır. Çalışmama fıkhın temizlik metoduna uygun bir plan dâhilinde başladım. Şöyle ki birinci bölümde sağlık eğitimi kavramının sözlük ve terim manalarına yer verdim. Daha sonra Peygamberin sağlık eğitiminin toplum sağlığını korunmasındaki rolünü ve önemini açıkladım. Ardından sünnette bulunan eğitim modellerine ve toplumun bu yöntemleri algılama şekline ve sünnetin sağlık eğitimindeki hedeflerine yer verdim. Bu bağlamda sünnetlerde ve ayetlerde insanın beden ve çevre temizliğine dair görüşleri inceledim. Konu ile ilgili hadislerin tahricinin yanı sıra muhatabın ve mütekellimin söz konusu rivayetleri anlama yöntemlerine değindim. Ayrıca toplumun sağlık eğitiminde önemli bir yer tutan su, taş, toprak gibi temizlikte kullanılan araçları ve yararlanma yöntemlerini açıkladım. Akabinde bireyin bedensel temizlik eğitimi ile ruh sağlığını korumada veya kazanılmasında sünnete uygun sağlık tedbirlerini izah ettim. Ardından bireyin günlük yaşamında sağlığına zarar vermeyecek beslenme alışkanlığına, kullanacağı besin maddelerine ve Peygamberin besin maddelerinden yararlanma kültürüne yer verdim. Ayrıca Peygamberin hastalıklara karşı çaresizlere ümit aşılayan tedavi önerilerini de açıkladım. Nihayetinde yapılan bu çalışmanın Peygamberin konu hakkındaki hadislerinin derlenmesine ve ilgili ayetlerle desteklenmesine ayrıca okuyucunun yaralanmasına vesile olmasını temenni ederim.

ABSTRACT: Indeed the prophetic health education has taken a great deal of breadth and breadth of Sunnah in Islamic law, where the human face in all areas of life and guide him in various branches of work in terms of teaching how to keep the body outwardly and silently and taught by God unless he knows. I have written in the first chapter the definition of health education among the linguistics and the tents of the people of this art and showed later on the importance of the Sunnah in educating the community in the terms of protecting and caring for it. How to educate from the point of view when the messenger of Allah and how to receive from the presence of companions or others and set goals and objectives of the health education. Then look at the books of the year and brought out the al hadeeth and the verses of the function of purity of the body and guidance towards them and the method of dumping from the listener. The method of bringing purity through these means and educating people and society in the question of their application and use through application. Later, he discussed the issue of educating the human to his own body in terms of dividing it into the education of man himself by the whole body is visible and inward and sports are useful to preserve the fitness of the body in terms of survival of the individual body healthy and fitness and showing the rest of the psychological comfort despite the passage of difficult times, but the education of the year brought psychological comfort. Then I touched on the issue of nutrition and food and guidance of the Sunnah and how to save the body to be healthy and not to be affected by food in terms of daily education when feeding on the one hand and its timing and ethics and how to eat and eat in accordance with the education of the prophet's health. Verses from the Koran and that it is for the benefit of its readers.