İbn ‘Usfûr el-İşbili ve el-Muḳarrib Adlı Eserinin İncelenmesi

Abstract

ÖZET: İbn ‘Usfûr, ilmi açıdan Batı İslam Alemi’nin altın çağını yaşadığı bir dönemde hayatını sürdürmüş büyük bir edip’tir. Batı İslam Aleminde Arap dili edebiyatının anlaşılması, geliştirilmesi ve yayılması noktasında önemli bir konuma sahiptir. Berberi asıllı olmasına karşın Arap diline olan ilgisi ve kabiliyeti onu bu alanda seçkin ve kendisinden sonra gelen edebiyatçılar için referans noktası olma konumuna getirmiştir. “İbn ‘Usfûr el-İşbîlî ve el-Muḳarrib Adlı Eserinin İncelenmesi”, adlı bu tezde İbn ‘Usfûr’un ilmi kişiliği tespit edilmeye çalışılmıştır. İlim dünyasında kendi adı ile özdeşleşmiş el-Muḳarrib eseri detaylı bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır. Eserin genel yapısı ve özellikleri, İbn’Usfûr’un konulara yaklaşımı, istidlal yöntemi, eserde izlemiş olduğu metot, kullandığı genel ve özgün kavramlar gibi birçok nokta eserden örneklere yer verilerek ifade edilmeye çalışılmıştır. Basra ve Kûfe ekolleri arasında vuku bulan ihtilaflı meselelere el-Muḳarrib çerçevesinde İbn ‘Usfûr’un bakış açısı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu alanda daha önce yazılmış müstakil bir Türkçe eserin olmaması bu çalışmayı gerekli kılmaktadır. Bu çalışma Batı İslam Aleminde Arap dili alanında yetkin bir kişilik olan İbn ‘Usfûr’un ilmi kişiliğini ve el-Muḳarrib adlı eserinin edebi değerini büyük oranda ortaya koymaktadır.

ABSTRACT: Ibn 'Usfur is a great literary scholar who continued his life in a period when the Western Islamic World was in its golden age. It has an important position in the understanding, development and spread of Arabic language literature in the Western Islamic World. Despite being of Berber origin, his interest and ability in the Arabic language has made him a reference point for distinguished and later writers in this field. In this thesis named "Ibn 'Usfûr el-İşbîlî and analysis of his work al- Muḳarrib", the scientific personality of Ibn 'Usfûr has been tried to be determined. The work of al-Muḳarrib, which is identified with his own name in the world of science, has been tried to be examined in detail. Many points such as the general structure and features of the work, Ibn 'Usfûr's approach to the subjects, the method of inference, the method he followed in the work, the general and original concepts and terms he used were tried to be expressed by giving examples from the work. The absence of an independent Turkish work in this field makes this study necessary. This study reveals the scientific personality of Ibn ‘Usfur, who is a competent person in the field of Arabic language in the Western Islamic World, and the literary value of his work al-Muḳarrib.