Ohi Deresi Vadisi ve Çevresi (Karakoçan/Elazığ) Florası

Abstract

ÖZET: Elazığ’ın Karakoçan ilçesinde bulunan Ohi Deresi Vadisi ve çevresinden 2022-2025 yılları arasında yapılan arazi çalışmalarıyla 2005 bitki örneği toplanmış olup bu örneklerin değerlendirilmeleri sonucunda 87 familya ve 397 cinse ait toplam 910 takson (763’ü tür, 122 alttür ve 25 varyete) belirlenmiştir. 910 taksonun 2’si Pteridophyta (Eğreltiler bölümü), 908’i ise Magnoliophyta (Tohumlu bitkiler) bölümlerine aittir. Tohumlu bitkilerden 5’i açık tohumlu (Gymnospermae), 903’ü ise kapalı tohumlu (Angiospermae) alt bölümüne dahildir. Kapalı tohumlu taksonların 137’si tek çenekli (Monocotyledones), 766’sı ise çift çeneklidir (Dicotyledones). Araştıma sahasında tespit edilen bazı taksonlar bilim dünyası için yeni (Vicia freyniana Bornm. subsp. gigantea Behçet ve Gülbasan, Allium karakocanense Behçet ve Gülbasan ve Polygonum elazigense Behçet ve Gülbasan) olarak belirlenmişlerdir. Araştırma sahasında yayılışı belirlenen taksonların fitocoğrafik bölgelere dağılımı şu şekildedir: İran-Turan fitocoğrafik bölge elementi 246 (%27,03), Akdeniz elementi 70 (%7,69), Avrupa-Sibirya elementi 61 (%6,70) ve fitocoğrafik bölgesi bilinmeyen veya çok bölgeli olan taksonların sayısı 533 (%58,57). En fazla taksona sahip ilk 10 familya sıralaması; Asteraceae 103 (%11,31), Fabaceae 100 (%10,99), Poaceae 62 (%6,81), Lamiaceae 51 (%5,60), Apiaceae 49 (%5.38), Caryophyllaceae 49 (%5,38), Brassicaceae 46 (%5,05), Rosaceae 42 (%4,61), Boraginaceae 32 (%3,51) ve Plantaginaceae 25 (%2,74) şeklindedir. Çalışma sahamızda yayılışı belirlenen bitkilerin dahil olduğu cinsler bakımından en fazla üyeye sahip ilk 10 cins dağılımı şu şekildedir; Trifolium 20 (%2,19), Astragalus 17 (%1,86), Allium 16 (%1,75), Vicia 15 (%1,64), Veronica 14 (%1,53), Ranunculus 12 (%1,31), Centaurea 11 (%1,20), Galium 10 (%1,09), Silene 10 (%1,09) ve Medicago 10 (%1,09). Araştırma bölgesinden toplanan 82 taksonun bilinen özelliklerinden farklı bazı varyasyonları bu çalışma ile ortaya konmuştur. 105 taksonun B8 karesindeki yayılışı ilk kez bu çalışma ile belirlendi. Araştırma alnından tespit edilen 77 taksonun (46’sı endemik, 31’i endemik olmayan), IUCN tehlike kategorileri dağılımları şu şekildedir: CR (6 takson), EN (5 takson), VU (18 takson), NT (7 takson), LC (35 takson) ve DD (6 takson).

ABSTRACT: During field studies carried out between 2022 and 2025, 2005 plant samples were collected from the Ohi stream valley and its surroundings in the Karakoçan district of Elazığ, and as a result of the evaluation of these samples, a total of 910 taxa (763 species, 122 subspecies and 25 varieties) belonging to 87 families and 397 genera were determined. 2 of the 910 taxa belong to the Pteridophyta (Ferns) section, and 908 belong to the Magnoliophyta (Seed plants) section. Of the seed plants, 5 belong to the gymnospermae subdivision, and 903 belong to the closed seed (Angiospermae) subdivision. Of the angiosperm taxa, 137 are monocotyledonous (Monocotyledones) and 766 are dicotyledonous (Dicotyledones). Some taxa identified in the research area were determined as new to the scientific world (Vicia freyniana Bornm. subsp. gigantea Behçet and Gülbasan, Allium karakocanense Behçet and Gülbasan and Polygonum elazigense Behçet and Gülbasan). The distribution of taxa, whose distribution was determined in the research area, to phytogeographic regions is as follows: 246 (27.03%) Iran-Turanian phytogeographic region elements, 70 (7.69%) Mediterranean element, 61 (6.70%) Europe-Siberian element and the number of taxa with unknown or multi-regional phytogeographic region is 533 (58.57%). The top 10 families with the most taxa are; Asteraceae 103 (11.31%), Fabaceae 100 (10.99%), Poaceae 62 (6.81%), Lamiaceae 51 (5.60%), Apiaceae 49 (5.38%), Caryophyllaceae 49 (5.38%), Brassicaceae 46 (5.05%), Rosaceae 42 (4.61%) Boraginaceae 32 (3.51%) and Plantaginaceae 25 (2.74%). The distribution of the top 10 genera with the highest number of members in terms of the genera included in the plants whose distribution was determined in our study area is as follows; Trifolium 20 (2.19%), Astragalus 17 (1.86%), Allium 16 (1.75%), Vicia 15 (1.64%), Veronica 14 (1.53%), Ranunculus 12 (1.31%), Centaurea 11 (1.20%), Galium 10 (1.09%), Silene 10 (1.09%) and Medicago 10 (1.09%). Some variations of known characteristics of 82 taxa collected from the study area were revealed in this study. The distribution of 105 taxa in square B8 was determined for the first time in this study. The distribution of IUCN threat categories of 77 taxa (46 endemic, 31 non-endemic) identified in the research area is as follows: CR (6 taxa), EN (5 taxa), VU (18 taxa), NT (7 taxa), LC (35 taxa) and DD (6 taxa).