6 Şubat Kahramanmaraş Pazarcık Depreminin İvme ve Fourıer Spektrumlarının Değerlendirilmesi

Abstract

ÖZET: 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş/Pazarcık merkezli olarak meydana gelen Mw=7,7 büyüklüğündeki deprem, Türkiye'nin Doğu Anadolu fay zonu üzerinde geniş bir alanda yüksek düzeyde sismik ivmeler üretmiş; yapı stokunda ciddi hasarlara ve yaygın yıkımlara neden olmuştur. Çalışmada, AFAD veri tabanından elde edilen ivme-zaman kayıtları kullanılarak depremin mühendislik ve sismik parametreleri detaylı biçimde analiz edilmiştir. Tez kapsamında, en büyük yatay yer ivmesi (PGA) değeri minimum 0,1 g olan ve kayma dalgası hızı (VS30) verisi bulunan istasyonlar seçilmiştir. Bu çalışmada, 6 Şubat Kahramanmaraş/Pazarcık depreminin sismik verileri incelenmiş ve tepki ve tasarım ivme spektrumları karşılaştırılmıştır. Ayrıca tehlike haritalarından ve gerçek deprem ivme kayıtlarından elde edilen spektral katsayılar değerlendirilmiştir. Fourier genlik spektrumları ile yer hareketi genliğinin frekansa veya periyoda göre nasıl dağıldığı incelenmiştir. Elde edilen bulgular, birçok istasyonda beklenenin üzerinde ivme değerlerinin ve harita spektral ivme katsayılarının ortaya çıktığını göstermektedir. Bu amaçla, harita spektral ivme katsayılarının Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018) ile ilişkili olduğu bölümler incelenmiş ve bu katsayıların depreme dayanıklı yapı tasarımda etkili olduğu durumlar araştırılmıştır. Bu bağlamda, tez hem akademik literatüre katkı sağlamayı hem de mühendislik uygulamaları açısından Türkiye Deprem Tehlike Haritası verilerinin Pazarcık depremi sonrasında yerel zemin etkilerinin önemini vurgulamayı amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlar hem yatayda hem de düşeyde büyük ivmelerin oluştuğunu, farklı deprem yer hareket düzeyleri için ivme spektrumlarının aşıldığını, harita spektral ivme katsayılarının tehlike haritasından farklı olduğunu ve bu depremin daha geniş bir periyot aralığındaki yapı stoğunu etkilendiğini göstermektedir.

ABSTRACT: The earthquake with a magnitude of Mw=7,7, centered in the Kahramanmaraş/Pazarcık district on February 6, 2023, produced high seismic accelerations over a wide area along the Eastern Anatolian Fault Zone in Türkiye, causing serious damage to the building stock and widespread destruction. In this study, the engineering and seismic parameters of the earthquake were analyzed in detail using acceleration-time records obtained from the AFAD database. Within the scope of the thesis, stations with the minimum horizontal ground acceleration (PGA) value of 0,1 g and shear wave velocity (VS30) data were selected. In this study, seismic data from the February 6 Kahramanmaraş/Pazarcık earthquake were examined, and the response and design acceleration spectra were compared. Spectral coefficients obtained from hazard maps and actual earthquake acceleration records were also evaluated. The distribution of ground motion amplitude with respect to frequency and period was examined using Fourier amplitude spectra. The findings indicate that acceleration values and map spectral acceleration coefficients exceeded expectations at many stations. For this purpose, the sections related to map spectral acceleration coefficients in the Turkish Building Earthquake Code (2018) were examined, and the impact of these coefficients on earthquake-resistant structural design was investigated. In this context, the thesis aims to contribute to the academic literature and highlight the importance of the Turkish Earthquake Hazard Map data on local site effects following the Pazarcık earthquake for engineering applications. The results show that high accelerations occurred in both horizontal and vertical planes, acceleration spectra for different earthquake ground motion levels were exceeded, map spectral acceleration coefficients differed from the hazard map, and this earthquake affected the building stock over a wider period range.