Bingöl Polifloral Arı Poleni Ekstraktının İn Vitro ve İn Vivo Şartlarda Bal Arılarının Gelişimine Etkisinin İncelenmesi

Abstract

ÖZET: Bu çalışmada, Bingöl ilinden toplanan arı poleni ekstraktının in vitro ve in vivo koşullarda bal arılarının gelişimi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Zengin bitki örtüsüne sahip Bingöl bölgesinden elde edilen arı polenlerin, polen analizleri ve protein miktarı belirlenip, arı polenlenin su bazlı ekstraksiyon yöntemi ile elde edilen ekstraktı, protein içeriği, aminoasit kompoziyonu yönünden değerlendirilmiştir. İn vitro çalışmada kullanılan ekstraktın verimi %52,7 ve protein oranı %9,80 olarak saptanmış; aminoasit analizlerinde prolin (764,83 μg/g) en baskın aminoasit olarak tespit edilmiş; bunu sırasıyla asparagin (121,52 μg/g), glisin (61,83 μg/g) ve alanin (36,36 μg/g) takip etmiştir, in vivo çalışmada kullanılan polen ekstraktında da benzer oranlar gözlemlenmiştir. İn vitro çalışmada, bal arılarının yaşam süresi, canlı ağırlık artışı, su ve besin tüketimi parametreleri değerlendirilmiştir. En iyi sonuçlar, bal-polen karışımı ve %5’lik Ekstrakt grubunda elde edilmiş; yüksek dozlarda ise olumsuz etkiler gözlemlenmiştir. İn vivo çalışmada, %5 ekstrakt grubunda arılı çerçeve sayısı, sezon sonunda ortalama 16 adet, kontrol grubunda ise 12 adet olarak kaydedilmiştir. Benzer şekilde, yavrulu alan ekstrakt grubunda 14929,08 cm², kontrol grubunda ise 9870,59 cm² olarak belirlenmiştir. Ayrıca bal verimi, ekstrakt grubunda 16,904 kg/koloni, kontrol grubunda 11,164 kg/koloni olarak ölçülmüştür. Tüm bu veriler, ekstrakt uygulamasının kolonideki işçi arı popülasyonunu, ana arı yumurtlama aktivitesini ve bal üretim kapasitesini anlamlı şekilde artırdığını ortaya koymuştur (p<0,01). Ayrıca in vivo çalışmadan elde edilen bal örneklerinde renk, fizikokimyasal ve melissopalinolojik özellikleri karşılaştırılmıştır. Renk analizinde ekstrakt örneği için L: 66,26, a: 10,96 ve b: 50,71; şeker şurubu için ise L: 77,64, a: 2,72 ve b: 39,48 olarak ölçülmüş, ekstrakt örneğinin daha koyu ve doygun renge sahip olduğu belirlenmiştir. Fizikokimyasal analizlerde ekstrakt örneğinde nem oranı %15,20±0,35, prolin içeriği 929,78±27,89 mg/kg, diastaz sayısı 43,5±5,3 DN, toplam polen sayısı (TPS) 64.075 adet olarak tespit edilmiştir; şeker şurubu örneğinde ise bu değerler sırasıyla %15,40±0,36, 912,00±27,36 mg/kg, 39,1±4,7 DN ve 35,723 adet olarak bulunmuştur. Melissopalinolojik analizde ekstrakt örneğinde Salix sp. (%28,00), Astragalus sp. (%25,20) ve Trifolium sp. (%13,10); şeker şurubunda ise Centaurea sp. (%46,00), Astragalus sp. (%35,60) ve Trifolium sp. (%10,00) gibi polenlerin baskın olduğu belirlenmiş, ekstrakt örneğinin daha zengin bir floral kaynağa sahip olduğu ortaya konmuştur.

ABSTRACT: In this study, the effects of bee pollen extract collected from Bingöl province on the development of honey bees were evaluated under both in vitro and in vivo conditions. The bee pollens obtained from the Bingöl region, which possesses a rich vegetation cover, were subjected to palynological analysis and protein quantification. The ultrasonic assissted water-based extraction method was applied to obtain the pollen extract, which was then analyzed in terms of protein content and amino acid composition. The extraction yield of the sample used in the in vitro trial was determined as 52.7%, with a protein content of 9.80%. Amino acid analysis revealed that proline (764.83 μg/g) was the most abundant amino acid, followed by asparagine (121.52 μg/g), glycine (61.83 μg/g), and alanine (36.36 μg/g); similar proportions were observed in the extract used for the in vivo trial. The in vitro study assessed parameters including honey bee longevity, body weight gain, and water and feed consumption. The most favorable results were obtained in the honeypollen mixture and 5% extract groups, while higher doses exhibited adverse effects. In the in vivo experiment, the number of brood frames in the 5% extract group was recorded as an average of 16 by the end of the season, compared to 12 in the control group. Similarly, the brood area was 14 929.08 cm² in the extract group and 9 870.59 cm² in the control group. Honey yield was significantly higher in the extract group, with 16.904 kg/colony versus 11.164 kg/colony in the control group. These findings indicate that the application of the extract significantly enhanced worker bee population, queen reproductive performance, and honey production capacity (p<0.01). Furthermore, the honey samples obtained from the in vivo study were evaluated in terms of color, physicochemical, and melissopalynological characteristics. According to color measurements, the extract sample exhibited L: 66.26, a: 10.96, and b: 50.71 values, while the sugar syrup sample displayed L: 77.64, a: 2.72, and b: 39.48, indicating that the extractderived honey had a darker and more saturated color. Physicochemical analysis revealed that the extract sample had a moisture content of 15.20±0.35%, proline content of 929.78±27.89 mg/kg, diastase activity of 43.5±5.3 DN, and total pollen count (TPS) of 64.075. In contrast, the sugar syrup sample showed values of 15.40±0.36%, 912.00±27.36 mg/kg, 39.1±4.7 DN, and 35.723 TPS, respectively. Melissopalynological analysis demonstrated that Salix sp. (28.00%), Astragalus sp. (25.20%), and Trifolium sp. (13.10%) were dominant in the extract sample, whereas Centaurea sp. (46,00%), Astragalus sp. (35.60%), and Trifolium sp. (10.00%) were predominant in the sugar syrup sample, confirming a more diverse floral origin in the extract group.