https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1388 History Tue, 30 Jun 2026 15:30:40 GMT 2026-06-30T15:30:40Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6184 İsrail Devletinin Kuruluşu ve Filistin Direniş Örgütleri KOŞAL, Yusuf ÖZET: Bu tezin gayesi, dünya tarihi açısından ehemmiyet arz eden Yahudilik tarihinin dünya tarihi açısından ne denli önemli olduğunu vurgulamak, Yahudiliğin kökeninden başlayarak kuruluş ve gelişimi üzerinde dünya devletleri üzerinde ne denli bir etki bıraktığı, günümüz siyasetinde bile ne derece etkili olduğunu tarafsız ve şeffaf bir dille sunmaya çaba gösterdik. Bu eserden çıkarılabilecek en mühim tespitlerden biri de hiç şüphesiz Yahudi Devleti’nin sadece İbraniler’in geçmişi olmadığı, Ortadoğu’nun ortak geçmişi olduğunun anlaşılmasıdır. Atalar Devri İbrahim Peygamber’den başlayıp onun neslinden tevarüs eden Yakup ve Yusuf Peygamber’in Yahudi Devleti’nin kuruluş ve gelişimindeki rollerini, diasporaya giden süreci, anavatanlarına dönüşü, Siyonizmin doğuşu ve faaliyetleri, Yahudi lobilerinin finansmanlığı, Arap - İsrail çatışmaları, büyük devletlerin Ortadoğu emellerine giden yolda Filistin’in önemi ve günümüze kadar süregelen hadiseler tafsilatlı bir şekilde irdelenerek anlatılmıştır.; ABSTRACT: The purpose of this Thesis is to emphasize how important the history of Judaism is in the history of the world. We have tried to present in an impartial and transparent language how influential Judaism has been, even in today’s politics, starting from its origins and how its foundation and development has had an impact on the world’s states. One of the most important determinations that can be drawn from this work is the understanding that the Jewish State is not only the history of the Hebrews, but also the common history of the Middle East. Continuing from the start and the transfer of his generation ancestors from Abraham, Jacob and Joseph, the prophet is their role in the establishment and development of the Jewis State, the process of the diaspora to return to their homeland, the birth of Zionism and its activities, financing of Jewish lobbies, the Arab-Israeli conflict, on the way to the aspirations of the major states of the Middle East and Palestine to the present day, the importance of the ongoing events are described in detail. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6184 2022-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6180 6410 Numaralı Malatya Şer‘iyye Sicili’nin (H.1313-1315/M.1897-1899) 1-145 Sayfalarının Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi” ALAKUŞTEKİN, Rukiye ÖZET: Osmanlı Türk kültürü, Türk hukuku, Türk siyasi ve sosyal hayatını aydınlatmada birinci elden kaynak olarak şüphesiz Şer‘iyye Sicillerini gösterebiliriz. Bu münasebetle bu bilgiler ile sosyal tarih yazıcılığında katkıları son derece önem arz etmektedir. Tarihçiler, sicillere bakmadan mahalli olaylar, Osmanlı toplumunun yaşamları ve geçim tarzları hakkında sağlıklı bilgi ortaya çıkaramazlar. Çalışmamız Devlet Arşivlerine bağlı Osmanlı Arşivi’nde kayıtlı “6410 Numaralı Malatya Şer‘iyye Sicili’nin (H.1313-1315/M.1897-1899) 1-145 Sayfalarının Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi” içerdiği belge çeşitleri ve konu muhtevalarını ana ilkelerine bağlı olacak şekilde ortaya koyduk. İlk önce çalışmamızdaki defterin her birini art arda numaralandırılarak toplamda 136 belgeyi transkripsiyon kurallarına bağlı kalarak Latin alfabesine çevirdik. Sonra belgelerin her birinin özetlerini çıkartarak bütünlüğü ile alakalı şekilde, konularına göre isimlendirerek muhtevası ve ulaşılan bilgileri dikkate alarak defteri bir bütün halinde incelemeye çalıştık. Çalışmamız giriş kısmında Osmanlı Şer‘i Mahkemeleri ve görevlileri, ile ilgili bilgi verilmiştir. Çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Şer‘iyye Sicilleri, önemi ve belge çeşitleri; ikinci bölümde Malatya Tarihi, coğrafi konumu, şehrin mimari yapısı; üçüncü bölümde aile ve sosyal yapı, mehir, nikâh, boşanma, nafaka, vekâlet, vesayet, miras ve tereke hakkında bilgi yer almaktadır. Dördüncü bölümde ise belgelerin özeti ve belgede geçen Malatya’nın mahalle ve köy isimleri tablo halinde verilmiştir. Son olarak beşinci bölümde “6410 Numaralı Malatya Şer‘iyye Sicili’nin (H.1313-1315/M.1897-1899) 1-145 Sayfalarının Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi” yapılmıştır. Şer’iyye Sicilleri’ni incelememiz konu çeşitliliği ve içeriğinin zenginliği bakımından gerek geçmişe dair bilgilerin ortaya çıkarılmasında gerekse günümüze ışık tutması açısından son derece önemli ve gereklidir.; ABSTRACT: It's beyond doubt that we can show the Şer’iyye Registers (Islamic law registers) as a primary source that enlightens Ottoman Turkish culture, Turkish law, Turkish political and social life. By the way, this information and its contribution to social historiography display the highest degree of importance. Historians cannot reveal reliable information about local events and the lives and life styles of Ottoman society without looking at these registers. Our study will be based on the main principles of the document types and subject matter of the "Transcription and Evaluation of Pages 1-145 of the Malatya Şer’iyye Registry (Islamic law registries) numbered 6410" and registered in the Ottoman Archives of the State Archives (1313-1315 H/ 1897-1899 M.S). First of all, we translated each of the registers in our study into the Latin alphabet, by numbering each one successively, and sticking to the transcription rules of a total of 136 documents. Then, regarding their integrity, we tried to analyze the register as a whole by making summaries of each one of the documents, naming them according to their subjects, and taking into account the content and the information obtained. In the introduction part of our study, information about the Ottoman Sharia Courts and their officers is given. Our study consists of five parts. In the first part, Sharia Registries, their importance and types of documents. In the second part the history Malatya, its geographical location and architectural structure of the city. In the third part, there is information about family and social structure, dowry, marriage, divorce, alimony, power of attorney, guardianship, inheritance and estate. In the fourth chapter, the summary of the documents and the names of the neighborhoods and villages of Malatya mentioned in the document are introduced in tabular form. Finally, in the fifth chapter, "Transcription and Evaluation of Pages 1-145 of Malatya Şe’riyye Registry No. 6410 (1313-1315 H/ 1897-1899 M.S)" was made. It is extremely important and necessary for us to examine the Sharia Registers in terms of the diversity of the subjects and the richness of their content, both in terms of revealing the information about the past and shedding light on our present day. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6180 2022-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6179 Babür Devrinde Fergana Vadisi TURĞUT, Nimetullah ÖZET: Babürname eseri yazıldığı tarihi itibariyle birçok edebi eser özelliğinde yazılmıştır. Babür bu eserinde yapmış olduğu seferlere yer vermiştir. Fergana’dan başlayıp Kabil’e kadar ki serüvenini Hindistan’a kadar devam ettirmiştir. Babür, Timur Devletinden sonra Fergana’da devletini kurarak, Maveraünnehir coğrafyasının tamamını idaresi altına almak için mücadele vermiştir. Özelikle burada Semerkant üzerinde hakimiyetini pekiştirmiştir. Fergana Vadisi coğrafi konumu itibariyle ve ikliminin etkisiyle birçok devletin sahip olmak istediği bir bölge olmuştur. Günümüzde stratejik önemini koruyan bölge Tacikistan, Kırgızistan ve Özbekistan sınırları içerisinde yer almaktadır. Fergana bölgesini Türk tarihine ait siyasi, ekomomik, sosyal vb. alanlarda değerler taşımaktadır. Bu çalışmamızda bölgede hakimiyet kuran Babür dönemini Babürname temelinde incelemeye çalışılmıştır.; ABSTRACT: The work of Baburname was written in manyliterary propertiesas of the date of its writing. Babur has included his expeditions in this work. He continued his adventure from Fergana to the Tribe, to India. After esatblishing his state in Fergana after the Timur State, Babür struggled to take over the entire Transoxiana geography. Especially here he consolidated his dominance over Samarkand. Fergana Valley has become a region that many states want to have due to its geographical location and the effect of its climate. The region, which maintains its strategic importance today, is located within the borders of Tajikistan, Kyrgyzstan and Uzbekistan. In the Fergana region, information was given on political and economic fields of Turkish history. With this study, the political and economic life of Babür, who established his domination in the region, was examined according to the work of Babürname. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6179 2022-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6175 Neolitik Çağ’da Güneydoğu Anadolu’da Ticaret ve Beslenme Faaliyetleri Ekseninde Toplumsal Yaşam ÖZMEN, Zülfikar ÖZET: İnsanoğlu Neolitik Çağ’la birlikte ilk kez yerleşik hayata geçmiştir. Yerleşik hayata geçen insanoğlu, elde etmiş olduğu edinim ve kazanımlar sonucunda yeni bir düzen inşa etmeye başlamıştır. Avcılık-toplayıcılık bu süreçte devam etmiştir. Bu geçiş her yerde aynı anda ve birdenbire olmamıştır. Bu yüzden bu dönemi “devrim” olarak nitelemek yanlış olacaktır. Neolitik Çağ’ın ilk evresi olan Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ MÖ 10.000/9000 ile MÖ 7600 tarihleri arasını kapsamaktadır. Yavaş yavaş yerleşik hayata geçmeye başlayan insanlar, böylece dünyanın ilk köylerini kurmuştur. Bitki ve hayvanlar Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ’da evcilleştirilmeye başlanmıştır. İnsanlar Çanak Çömlekli Neolitik Çağ ile birlikte üreticiliğe geçmiştir. MÖ 7600-6000-5500 yılları arasını kapsayan Çanak Çömlekli Neolitik Çağ’da insanlar çanak çömlek yapmayı öğrenmişlerdir. Böylece seramik üretimi başlamıştır. Neolitik Çağ’da Güneydoğu Anadolu’da Ticaret ve Beslenme Faaliyetleri Ekseninde Toplumsal Yaşam başlığı altında, Güneydoğu Anadolu’da yer alan Çayönü, Nevali Çori, Hallan Çemi, Göbeklitepe, Gusir Höyük, Akarçay Tepe, Körtik Tepe, Mezraa Teleilat, Demirköy, Karahan Tepe, Harbetsuvan, Salat Tepe, Hasankeyf Höyük, Hakemi Use, Gritille, Kumartepe yerleşim yerleri araştırılmıştır. Bu yerleşim yerlerinin tarım, hayvancılık, ticaret faaliyetleri ayrı ayrı ele alınmış ve detaylı olarak incelenmiştir. Bu alanlar, bizlere yerleşik hayata geçiş hakkında önemli bilgiler sunmuştur. Güneydoğu Anadolu’da yer alan Neolitik Çağ yerleşim yerlerinde çeşitli bitki ve hayvanların evcilleştirilmiş olduğu ve ticaret faaliyetlerinin gerçekleştiği tespit edilmiştir. Üretimin başlamış olmasına rağmen avcılık ve toplayıcılık önemini kaybetmemiştir. Neolitik Çağ yerleşim yerlerinde alet yapımı oldukça dikkat çekmiştir. Silah ve alet yapında siyah ve keskin olan obsidyen taşı kullanılmıştır. Ekin ekmek için, hammaddesi metal olmayan araç ve gereçler kullanmıştır. Olgunlaşan ekinleri toplamak için obsidyen taşından yapmış oldukları orakları kullanmıştır. Yontmataş buluntu topluluğu çoğunlukla çakmaktaşı aletlerden oluşmaktadır. Bu buluntuların içerisinde obsidyenden aletler de bulunmaktadır. Bu obsidyen maddesi büyük ihtimalle Doğu Anadolu Bölgesinden, Bingöl ve Nemrut Dağı yataklarından getirilmiştir. Yontmataş aletlerin en kalabalık grubunu uçlar, kazıyıcı ve deliciler oluşturmaktadır Kazı alanında bulunan boncuklar süs eşyasının yanı sıra takas aracı olarak ekonomik değere sahip olmuştur. Bu durumlar Neolitik Çağ’da ticaret faaliyetlerinin örneklerini teşkil etmiştir. İnsanlar beslenmek amaçlı Neolitik Çağ’da bitki ve hayvanları evcilleştirmeyi başarmıştır. Tarım yapılmış ve bu alanda ilerleme kaydetmiştir. Evcilleştirilen tahıllar arasında buğday, arpa, bezelye, bakla, mercimek ve mısır yer almıştır. Çileklerin ekimi yapılmıştır. İlk olarak Güneydoğu Anadolu bölgesinde nohut ve buğday evcilleştirilmiştir. Yabani emmer ve einkorn buğdayı mutfağa girmiştir. Keten bitkisinden yağ elde edilmiştir. Neolitik Çağ’ın başlarında evcil olan yegâne hayvan köpek olmasına karşın bu dönemde evcilleştirilen hayvan sayısı oldukça artmıştır. Bu çağda keçi, sığır, koyun, domuz evcilleştirilmiştir. Köpek avcılıkta kullanılmıştır. Tavşan, yaban domuzu, yaban öküzü, geyik, yaban keçisi, eşek, at ve bazı kuş çeşitleri avlanan hayvanlar olmuştur. Evcilleştirilen hayvanların içinde koyun, keçi ve sığırın hem etinden hem sütünden yararlanılmıştır. Bitkisel yağ ve hayvansal yağ besin olarak kullanılmıştır. Bu hayvanların aynı zamanda deri ve yönünden de yararlanılmıştır. İnsanların sayısında ki artış sonucu sürekli tüketen bir toplumdan ziyade insanı üretime ve yaratıcı çözümler bulmaya zorlamıştır. Yeni yaşam koşullarına ayak uydurma çabaları onları yerleşik düzene tabi kılmıştır.; ABSTRACT: Human being ettled down for the first time with the Neolithic Age. Humanity, who has settled down, has begun to build a new order as a result of the acquisitions and gains it has achieved. Hunting-gathering continued during this period. This transition has not happened everywhere suddenly and all at once. Therefore, it would be wrong to describe this period as "revolution". The Pre-Pottery Neolithic Age, the first phase of the Neolithic Age, covers the period between 10,000 / 9000 BC and 7600 BC. People who started settling down gradually established the world's first villages. Plants and animals began to be domesticated in the Non-Pottery Neolithic Age. People switched from parasitism to producers with the Pottery Neolithic Age. In the Pottery Neolithic Age covering the years 7600-6000-5500 BC, people learned to make pottery. Thus, ceramic production started. Under the title of Social Life in the Axis of Trade and Nutrition Activities in Southeastern Anatolia in the Neolithic Age, The settlements of Çayönü, Nevali Çori, Hallan Çemi, Göbeklitepe, Gusir Höyük, Akarçay Hill, Körtik Hill, Mezraa Teleilat, Demirköy, Karahan Tepe, Harbetsuvan, Salat Hill, Hasankeyf Höyük, Hakemi Use, Gritille, Kumartepe in Southeastern Anatolia were investigated. The agriculture, animal husbandry and trade activities of these settlements have been handled separately and examined in detail. These areas provided us with important information about the transition to settled life. It has been determined that various plants and animals were domesticated and trade activities took place in the Neolithic Age settlements in Southeastern Anatolia. Although production has started, hunting and gathering have not lost their importance. Tool making has attracted considerable attention in Neolithic settlements. Black and sharp obsidian stone was used in the construction of weapons and tools. In order to plant crops, non-metallic tools and equipment were used. The sickles made of obsidian stone were used to collect the mature crops.The chipped stone assemblage mostly consists of flint tools. Among these finds, there are also tools made of obsidian. This obsidian material was probably brought from the Eastern Anatolia Region, from Bingöl and Nemrut Mountain deposits. The most crowded group of chipped stone tools consists of bits, scrapers and drills. These situations constituted examples of trade activities in the Neolithic Age. Humans have succeeded in taming plants and animals in the Neolithic Age for nutrition. Agriculture has been done and progress has been made in this area. Domesticated grains included wheat, barley, peas, broad beans, lentils, and corn. Strawberries were planted. First, chickpea and wheat were domesticated in the Southeastern Anatolia region. Wild emmer and einkorn wheat have entered the kitchen. Oil has been obtained from the flax plant. Although dog was the only animal domesticated in the early Neolithic Age, the number of domesticated animals increased considerably during this period. In this age, goats, cattle, sheep and pigs were domesticated. It has been used in dog hunting. Rabbit, wild boar, aurochs, deer, wild goats, donkeys, horses and some kinds of birds were hunted animals. Among the domesticated animals, both meat and milk of sheep, goats and cattle were used. Vegetable oil and animal fat have been used as food. The skin and wool of these animals were also used. The increase in the number of people has forced them to produce and produce creative solutions rather than a society that is constantly consuming. Their efforts to adapt to new living conditions have subordinated them to settled order. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6175 2021-01-01T00:00:00Z