https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1387 Sociology Wed, 10 Jun 2026 01:41:01 GMT 2026-06-10T01:41:01Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6145 Sivil Toplum Kuruluşlarının Siyasi Yaşamı ve Demokrasiyi Geliştirmesi Üzerindeki Etkileri; Elazığ Örneği DAĞDÖĞEN, Mehmet Aydın ÖZET Sivil toplumun demokratik ve siyasal katılımın gelişimindeki önemi ve oynadığı rol günümüzde genel itibariyle kabul görmektedir. Küreselleşme ile birlikte, sivil toplum olgusunun siyasi bilincin geliştirilmesindeki önemi daha yaygın bir şekilde tartışılmaya başlanmış ve sivil toplum kuruluşlarının değişen kurumsal yapılarda daha etkin bir şekilde yer bulmaları yönünde çalışmalara giderek hız verilmiştir. Bu doğrultuda ortaya konulan görüşler, STK'ların özel sektör, devlet yapıları, yurttaşlar ve yerel yönetimleri de içeren çok katmanlı yönetişim modelleri vasıtasıyla işbirliğine dayalı etkin ve bütünsel bir kurumsal anlayışın bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiği konusunda büyük ölçüde hemfikirdir. Böylelikle STK'lar ve sivil toplumu oluşturan yurttaşlar demokratik ve siyasi yaşamın gerektirdiği karar süreçlerinde işlevsel bir role kavuşma fırsatı bulabilecektir. Sivil toplumun bir ülkede yaygın bir şekilde faaliyetlerini sürdürüyor olması, her zaman için aynı oranda etkin ve işlevsel olması anlamını taşımamaktadır. Kurumsal yapıya kavuşmuş ve işlevselliği bulunan bir sivil toplum oluşumunun temel şartları arasında o toplumdaki siyasi kültürün eriştiği olgunluk düzeyi ve bu kültürü meydana getiren aktörler arasındaki şeffaflığa dayalı ilişkiler ağı yer almaktadır. Bu çalışmada Türkiye’deki STK’ların demokrasi ve siyasi yaşamın gelişimi üzerindeki etkileri incelenirken, özellikle araştırma bölgesi olarak seçilen Elazığ ilindeki STK’lar da çok katmanlı yönetişim, şeffaf iletişim ve siyasi kültüre katkıları açısından değerlendirilmektedir. Çalışmanın alan araştırması sürecinde Elazığ ilinde Memur-Sen (Eğitim-Bir-Sen), Türk Eğitim-Sen, Elazığ İş Kadınları Derneği (ELİKAD), MÜSİAD ve Genç Elazığlılar Derneği çatısı altında görev yapan toplam on kişi ile yüz yüze görüşmeler yürütülmüĢtür. Araştırmanın genel sonuçları, bölgesel düzeyde siyasi kültürün yeteri kadar gelişmediği, şeffaflıktan uzak olduğu, yönetişim süreçlerine sivil toplumun gerektiği gibi entegre olamadığı ve gerçek anlamda STK işlevi gören kuruluşların sayısının yetersiz olduğu yönündedir. Bu durum STK’ların demokratik ve katılımcı süreçlerde beklenen işlevlerini gerçekleştirememelerine yol açmaktadır.; ABSTRACT: Today, the role and importance of civil society in the development of democratic and political participation is widely accepted. Along with globalization, the importance of civil society in the development of political culture has begun to be discussed more extensively, and non-governmental organizations (NGOs) are increasingly working to find a more effective role in changing institutional structures. The views expressed in this direction mainly agree that NGOs should be regarded as part of an effective and holistic institutional approach based on co-operation among multilayer governance models, private sector, state structures, citizens and local governments. In this way, NGOs and citizens of civil society can find the opportunity to play a functional role in the decision-making process required by democratic and political life. The fact that civil society operates extensively in a country does not mean that it is always active and functional in the same area. The degree of maturity of the political culture and the presence of transparent relationships between the actors constituting the political culture are among the basic conditions of a civil society formation that is institutionalized and properly functioning. This study examines the effect of NGOs on the development of democracy and political culture in Turkey, especially by evaluating the NGOs in selected Elazig province in terms of their contribution to multilevel governance, transparent communication and political culture. In the field research stage of this study, face-to-face interviews have been carried out with total ten respondents from five local NGOs namely Memur-Sen (Eğitim-Bir-Sen), Türk Eğitim-Sen, Elazığ ĠĢ Kadınları Derneği (ELĠKAD), MÜSĠAD and Genç Elazığlılar Derneği. The overall results of the interviews showed at the regional context that the political culture has not developed as well, and is far from being transparent, the civil society is not integrated properly into the governance processes, and the number of organizations that actively function as NGOs is inadequate. These lead NGOs to fail in performing their expected functions in democratic and participatory processes. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6145 2019-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6139 Sivil Toplum Kuruluşlarının Yerel Yönetimlerin Kalkınmasındaki Rolü: Bingöl Tavz-Der Örneği ALİMOĞLU, Celal Hakan ÖZET: Sivil Toplum Kuruluşlarının Yerel Yönetimlerin Kalkınmasındaki Rolü: Bingöl Tavz-Der Örneği adlı bu çalışmanın temel amacı, gönüllü birlikteliklerden meydana gelen sivil toplum kuruluşlarının kamu kuruluşu olarak nitelendirilebilecek yerel yönetim birimlerinin kalkınmasındaki rolünü Bingöl Tavz Kültür Sanat ve Kalkınma Derneği (Bingöl Tavz-Der) özelinde incelemektir. Çalışma, üç bölümden oluĢmaktadır. İlk bölüm yerel yönetimler başlığını taşırken, ikinci bölüm sivil toplum kuruluşları başlığını taşımaktadır. Üçüncü bölüm ise Bingöl Tavz Kültür Sanat ve Kalkınma Derneği başlığını taşımaktadır. İlk iki bölüm çalışmanın kuramsal bölümünü oluştururken, üçüncü bölüm çalışmanın uygulamalı bölümünü oluşturmaktadır. Çalışmada nitel yöntem kullanılmıştır. Nitel veri toplama tekniği olarak ise görüşme, gözlem ve belgelerden yararlanılmıştır. Çalışmada, bir takım araştırma sorusu belirlenmiş ve çalışma boyunca bu sorulara yanıt aranmıştır. Çalışma sonucunda varılan temel sonuç, sivil toplum kuruluşları, faaliyet gösterdikleri bölgelerde bulunan yerel yönetim birimlerinin kalkınmasında önemli roller üstlenebilmektedir. Bu alana ilişkin literatür incelendiğinde sınırlı sayıda çalışma ile karşılaşılmaktadır. Bu açıdan, bu çalışmanın literatüre önemli katkılar sunması beklenmektedir.; ABSTRACT: The Role of Civil Society Organizations in the Development of Local Governments: The main purpose of this study, which is called Bingöl Tavz-Der, is to examine the role of civil society organizations consisting of voluntary partnerships in the development of local government units which can be considered as public institutions. The study consists of three parts. The first part is headed by local governments, while the second section is under the title of civil society organizations. The third part is the Bingöl Tavz Culture Art and Development Association. The first two sections form the theoretical part of the study, while the third part is the practical part of the study. Qualitative method was used in the study. As qualitative data collection technique, interviews, observations and documents were used. In the study, a number of research questions were identified and these questions were sought throughout the study. As a result of the study, the main result is that civil society organizations can play important roles in the development of local government units in the regions where they operate. When the literature on this field is examined, a limited number of studies are encountered. In this respect, this study is expected to contribute significantly to the literature. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6139 2019-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6128 The Role of Civil Organizations in Protecting Childrens Rights “Practical Research Done in Sulaimanyah MUSTAFA, Payam Akram ABSTRACT: This thesis titled "The Role of Civil Society Organizations in Protection of Children Rights" is a sociological study which is conducted in the city of Slemani. This is for the purpose of knowing and uncovering the roles of the civil society organizations in protection of children rights. Also to understand the stages in which children grow. It compares children's conditions to the 1989 international treaty. It reveals the volume and level of children rights violations in the city of Slemani. It also presents the most important local and international treaties for children rights protections. A child, according to article one of 1989 UN Convention of the Rights of the Child, is a human being who has not reached the age of 18. The thesis has been conducted according to social survey methodology, comparative methodology, and historical methodology, as well as the use of interview forms and polling forms for data collection. The research society is the civil society organizations of Slemani city which work in the field of children and only three of them have been taken as examples. The sample organizations are Kurdistan Save the Children, K.N.O, and Kurdistan Children Nest. 250 children of both genders above the age of 10 have been taken as samples. In the end the acquired results of the thesis have been analyzed through SPSS software. Those results indicate that the organizations have had positive roles in the protection of children rights. They also reveal that the laws of Kurdistan Regional Government have protected some of the rights. On the other hand, there are violations against children rights in Slemani city. This is in addition to revealing the financial situation of the organizations which because of the financial crisis have been unable to fully manage all their projects.; ÖZET: Çocuk haklarının korunmasında Sivil toplum örgütlerinin rolü isimli sosyolojik tez çalışması Süleymaniye şehrinde yapılmıştır. Bu çalışmanın ana amacı sivil toplum örgütlerinin çocuk haklarını koruma konusunda ki etkinliklerini değerlendirmektir. Bu tez günümüz çocuk haklarını BM’nin 1989 tarihli Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinde yer alan esaslar ile kıyaslamaktadır. Buna göre bu tez öncelikli olarak Süleymaniye şehrinde yaşanan çocuk hakları ihlallerinin türü ve sayısını gözler önüne sermektedir. 1989 tarihli BM anlaşmasına göre çocuk, 18 yaşını doldurmamış bireydir. Bu tez çalışması sosyal anket metodolojisi, karşılaştırmalı metodoloji, tarihsel metodoloji ile birlikte mülakat formlarını kullanmaktadır. Tezin araştırma grubunu Süleymaniye şehrinde faaliyet gösteren çocuk haklarını koruma hedefinde olan üç organizasyon “Kürdistan’lı Çocukları koruma, KNO ve Kürdistan Çocuk Yuvası” oluşturmaktadır. Örnek grubu olarak ise her iki cinsiyetten 10 yaş üstü, 250 çocuk seçilmiştir. Yürütülen çalışma daha sonra SPSS yazılımı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuç ilgili kurumların ve Kürt Bölgesel Yönetiminin çocuk haklarının korunmasında olumlu katkılarının olduğu yönündedir. Öte yandan finansal krize bağlı olarak kurumların yeterince desteklenmemesi, bu kurumların görevlerini yeterince yerine getiremediğini, buna bağlı olarak çocuk hakları ihlallerinin yaşanmaya devam ettiğini de ortaya koymaktadır. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6128 2019-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6064 Tüketim Kültürü ve Dönüşümüne Dair Sosyolojik Bir Değerlendirme: Bingöl Örneği AKDEMİR, Elif ÖZET: Tüketim kültürü, toplumsal ilişkilerin tüketim ilişkileri çerçevesinde anlam kazandığı bir kavramı ifade etmektedir. Nesnelerin bireysel ihtiyaçların büyük bir çoğunluğu karşılaması, bu süreci doğurmuştur. Tüketimin toplumsal bir ilişki biçimi olarak gelişmesinde ürün mevcudiyeti temel olmakla birlikte, nesnelerle ilişkinin toplumsal bir nitelik kazanmasının tarihsel koşullar da bulunmaktadır. Bunlar; Batı toplumlarında doğan modernizmin ve kapitalizmin doğurduğu koşullardır. Gününmüzde küreselleşmeyle beraber modernizmin, kapitalizmin ve tüketim kültürünün sonuçlarının da küreselleşmesi ile karşı karşıya kalınmış bulunulmaktadır. Bu çalışma, belirtilen bu gelişme süreci bağlamında araştırma alanımızda görülen değişimi ele almayı amaçlamıştır. Çalışmada ulaşılan bulgular, genel anlamda tüketim kültürünün yerleşmekte olan bir olgu olduğunu göstermiştir. Bu araştırmada, dönüşüme uğramış sosyal ilişkilerin görünümlerinden biri olan tüketim perspektifi ele alınmıştır. Tüketim olgusu; ekonominin bir alt disiplini olan, doğrudan bireylerin kişisel tercihlerini ve toplumsal statülerini yansıtan, sosyal değerlere bağımlı bir özelliği olan ve sosyolojik verileri açığa çıkaran bir yapıya sahiptir. Bu araştırma ülkemizde tüketim aracılığıyla toplumsal yapının ortaya konulmasına yönelik yapılan nicel araştırmalardan biridir. Araştırmada, tüketim kültürü ve dönüşümüne dair sosyolojik yansımalarının tartışılması hedeflenmiştir.; ABSTRACT: Consumer culture refers to a concept in which social relations have gained meaning within the framework of consumption relations. The fact that objects meet the majority of individual needs has given rise to this process. While the existence of products is fundamental in the development of consumption as a social relationship, there are also historical conditions for the relationship with objects to have a social character. These; It is the conditions of modernism and capitalism born in Western societies. In today's world, globalization is faced with the consequences of modernism, capitalism and consumption culture. This study aims to address the change observed in our research area in the context of this development process. The findings of the study showed that consumption culture is a common phenomenon. In this study, the consumption perspective, which is one of the appearance of transformed social relations, is discussed. The phenomenon of consumption; It has a structure that reflects the personal preferences and social status of individuals, which has a sub-discipline of the economy, and has a feature dependent on social values and reveals sociological data. This research is one of the quantitative researches conducted to reveal the social structure through consumption in our country. In the research, it is aimed to discuss the sociological reflections of consumption culture and transformation. Tue, 01 Jan 2019 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6064 2019-01-01T00:00:00Z