https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1378 Institute of Social Sciences 2026-04-27T15:53:52Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6092 Türkiye'de Enerjinin Verimli Kullanımına Yönelik Yapılan Ar-Ge Yatırımlarının Etkinliği: Yenilenebilir Enerji Kullanımı, Enerji Fiyatları, Enerji İthalatı ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerine Güncel Fourier Yaklaşımı GECEKUŞU, Ayşe ÖZET: Türkiye’de artan enerji talebi, dışa bağımlılık ve sürdürülebilir çevre politikalarının gerekliliği, enerji verimliliği odaklı Ar-Ge yatırımlarının etkinliğini stratejik bir politika alanı hâline getirmiştir. Bu çalışma, 1990–2022 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak doğrudan yabancı yatırımlar, enerji fiyatları, enerji ithalatı ve yenilenebilir enerji kullanımı değişkenlerinin enerji verimliliği Ar-Ge yatırımları üzerindeki etkilerini incelemektedir. Teorik çerçeve, Kaynak Tabanlı Yaklaşım, Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımı, Porter Hipotezi ve Endojen Büyüme Kuramı üzerine inşa edilmiştir. Serilerin durağanlık düzeyleri Standart ADF ve Fourier ADF testleriyle analiz edilmiş; uzun dönem eşbütünleşme ilişkileri Fourier Engle-Granger ve Fourier ADL testleriyle araştırılmıştır. Uzun ve kısa dönem katsayı tahminleri ise FMOLS, CCR ve DOLS yöntemleriyle elde edilmiştir. Bulgular, doğrudan yabancı yatırımların uzun vadede enerji verimliliği Ar-Ge yatırımlarının etkinliğini anlamlı biçimde artırdığını, enerji fiyatlarının hem kısa hem uzun dönemde enerji verimliliği Ar-Ge yatırımlarının etkinliğini teşvik ettiğini göstermektedir. Yenilenebilir enerji kullanımı enerji verimliliği Ar-Ge yatımlarının etkinliği üzerinde olumlu etkiler oluştururken, enerji ithalatı her iki dönemde de etkinliği azaltan başlıca unsur olmuştur. Sonuç olarak, enerji verimliliği politikalarının başarısının yalnızca harcama düzeyine değil, her birim Ar-Ge kaynağının oluşturduğu somut verimlilik ve çevresel kazanımlara bağlı olduğu belirlenmiştir. Türkiye’nin enerji dönüşümünü sürdürülebilir biçimde ilerletebilmesi için enerji verimliliği Ar-Ge politikalarının uzun vadeli, istikrarlı ve teknoloji odaklı bir stratejik çerçevede yürütülmesi gerekmektedir.; ABSTRACT: The increasing demand for energy in Turkey, dependence on external sources, and the necessity of sustainable environmental policies have made the effectiveness of R&D investments focused on energy efficiency a strategic policy area. This study examines the effects of foreign direct investment, energy prices, energy imports, and renewable energy use variables on energy efficiency R&D investments using annual data from 1990 to 2022. The theoretical framework is built upon the Resource-Based Approach, the Sustainable Development Approach, Porter's Hypothesis, and the Endogenous Growth Theory. The stationarity levels of the series were analysed using ADF and Fourier ADF tests; long-term cointegration relationships were investigated using Fourier Engle-Granger and Fourier ADL tests. Long- and short-term coefficient estimates were obtained using FMOLS, CCR, and DOLS methods. The findings show that foreign direct investment significantly increases the effectiveness of energy efficiency R&D investment in the long term, while energy prices encourage the effectiveness of energy efficiency R&D investment in both the short and long term. The use of renewable energy has a positive effect on the effectiveness of energy efficiency R&D investment, while energy imports have been the main factor reducing effectiveness in both periods. Consequently, it has been determined that the success of energy efficiency policies depends not only on the level of expenditure but also on the tangible efficiency and environmental gains generated by each unit of R&D resources. In order for Turkey to advance its energy transition in a sustainable manner, energy efficiency R&D policies must be implemented within a long-term, stable and technology-focused strategic framework. 2025-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6091 Hayreddin Ziriklî’nin Hayatı, Eserleri, Şairliği ve Divanında İşlediği Temalar POLAT, Abdulbaki ÖZET: Bu tezde şair ve edebiyatçı olan Hayreddîn Ziriklî’nin hayatı tafsilatlı bir şekilde ele alınmıştır. Giriş bölümünde Suriye’de ciddi sıkıntılara yol açan Fransız İhtilalinin olduğu dönemdeki siyasi durumu, ihtilalin beraberinde getirmiş olduğu zorluklara rağmen gelişmiş olan kültürel hayatı ve Arap dünyasına ilmi yönüyle örnek teşkil eden durumu ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Birinci bölümde Ziriklî’nin hayatı, çalışmaları, yaptığı vazifeleri, çıktığı seyahatleri, karakteri ve ilimlerinden istifade ettiği önemli şahsiyetler ele alınmıştır. İkinci bölümde Ziriklî’nin telif etmiş olduğu eserleri ve özellikle ilim dünyasına büyük katkı sunan eseri el-A‘lâm etraflıca incelenmiş olup akabinde sırasıyla diğer eserleri ana konuları ve içerikleriyle çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise Ziriklî’nin Dîvân’ı detaylı bir şekilde ele alınmış, içindeki şiirler ana konuları ve belaği yönleriyle tahlil edilerek yorumlanmıştır.; ABSTRACT: In this thesis emphasized in detail on the life of Hayreddin Ziriklî who knows poet and litterateur. İn entrance discussed the period of the French Revolution, which is caused by serious problems in Syria with respect to political, cultural and social life. On the other hand, discussed in detail an example of scholarship who given light into the Arabic world. The first section discussed in detail life of Ziriklî, studies, his duties, travels and important persons who contributed to his knowledge. The second section Ziriklî works especially his work el-A‘lam, which contributed greatly to the world of knowledge have been thoroughly examined and then other works in ordinal with their main topics and contents have been studied. The third section, The Divan of the Ziriklî is discussed in detail and he’s poems analyzed and interpreted in aspects of Eloquence. 2019-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6090 Gelişen Sekiz İslam Ülkesinin (D-8 Ülkelerinin) Dış Ticaretinin Finansal ve İktisadi Açıdan Yeterlilik Analizi ALAKUŞTEKİN, Abdurrahman ÖZET: Gelişen Sekiz İslam Ülkesi (Developing Eight, D-8) kapsadığı coğrafi alan itibariyle bölgesel olmaktan çok küresel bir oluşum özelliğine sahip olan; kuruluşunda Türkiye’nin başrolünü üstlendiği bir “kalkınmada işbirliği” organizasyonudur. Bu organizasyonda bulunan ülkeler; İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Endonezya, Mısır ve Nijerya’dan oluşmaktadır. Bu çalışmada Gelişen Sekiz İslam Ülkesi(D-8)’ne üye ülkelerin kendi aralarında yapacakları ticari işlemlerde başka bir ülkeye ihtiyaç duymadan bu işlemleri gerçekleştirip gerçekleştiremeyecekleri analiz edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda D-8 ülkelerinin toplam ihracat rakamlarının toplam ithalat rakamlarına bölünerek elde edilen karşılama oranı ile birbirlerine yeterli olup olmadığı incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda: Ayakkabı ve Şapkalar, Ağaç Ürünleri, Hayvan Derileri, Hayvansal ve Bitkisel Yağlar ve Asitler, Mineral Ürünler, Sanat ve Antika, Tekstil, Çeşitli Mobilyalar ve Ev Eşyaları ürün başlıklarında karşılama oranının birden büyük veya eşit olduğu gözlemlenmiştir. Diğer yandan; Enstrümanlar, Gıda Maddeleri, Hayvansal Ürünler, Kâğıt Ürünler, Kimyasal Ürünler, Kıymetli Madenler, Madenler, Makineler, Plastik ve Kauçuk, Sebze Ürünler, Silahlar, Taş ve Cam, Taşıma gibi ürün başlıklarında karşılama oranının birden küçük olduğu ve dolayısıyla D-8 organizasyonuna üye ülkelerin bu ürün başlıklarında tek başına yeterli olmadığı gözlemlenmiştir.; ABSTRACT: Developing Eight Islamic Countries (D-8 Countries) is an organisation of “collaboration in progress” in the leadership of Turkey, which has a characteristics of a global constitution rather than a geographical entity in terms of the geography it involves. The founding countries of the organisation are Iran, Pakistan, Bangladesh, Malaysia, Indonesia, Egypt and Nigeria. In this study, it is focused on analysing if the member countries of D-8 can carry out their commercial transactions among them without needing any country. In accordance with this purpose, if D-8 countries complement the needings of each other was analysed with respect to the coverage ratio obtained through division of summand exportation to summand importation. As a result of these analysis, it was observed that the coverage ratio is bigger than one or equal to one in the fields of shoes and hats, wood products, peltry, animal or herbal oils and acids, mineral products, art and antiques, textile, various furnitures and household goods. However, it was recognised that the coverage ratio is less than one in the fields of Instrumentation, foodstuffs, animal products, paper materials, chemical products, precious metals, metals, machines, plastic and rubber, vegetables, weaponry, stones and glass and transportation, accordingly, D-8 countries are not efficient in these fields abovementioned. 2019-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6089 Muhammed b. Ahmed et-Tarsûsî’nin Miftâh li-Hulâsati'l-Miftâh Adlı Eserinin Tahkik ve Tahlili DOĞAN, Adem ÖZET: Hicrî yedinci asırda Ebû Yaʿkûb Yûsuf es-Sekkâkî''nin Miftâḥu’l-ʿulûm adlı eserini ortaya koymasıyla birlikte belâğat tarihinde yeni bir sürece girilmiştir. Bu süreç; özgün eserler ortaya koymaktan ziyade daha önce yazılmış bir esere telhîs, şerh ve hâşiye yazma şeklinde kendini göstermiştir. Benzer özellikler etrafında kümelenen bu çalışmalar mantık ve felsefenin etkilerinin açık bir şekilde görüldüğü "meşârika" ekolü adı altında sistemleşmiş ve etkileri Anadolu'ya kadar yayılmıştır. Bu ekolün Anadolu'daki temsilcilerinden biri de Miftâḥ li-Ḫulâṣati’l-Miftâḥ adlı eseriyle Muhammed b. Ahmed et-Tarsûsî olmuştur. Miftâḥu’l-ʿulûm adlı eser göz önünde bulundurularak meydan getirilen bu eser bu çalışmanın ana konusunu teşkil etmektedir. Yazma halinde olan eserin Süleymaniye Kütüphanesi, Milli Kütüphane, Konya Yazma Eserler Kütüphanesi gibi kütüphanelerde bulunan beş adet nüshasına ulaşılmış, bunlardan üç tanesi göz önünde bulundurularak tahkîk çalışması yapılmıştır. Bu eserin tahkîk ve tahliliyle, bir taraftan "meşârika" ekolünün Anadolu'daki etkileri tespit edilmeye çalışılırken diğer taraftan yazma halinde olan eserin ilim dünyasına kazandırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma sonucunda Miftâḥ li-Ḫulâṣati’l-Miftâḥ adlı eserin daha önce "meşârika" ekolü çerçevesinde yazılan eserlerin bir tekrarı ve es-Sekkâkî ile başlayan donuklaşma sürecinin bir devamı olduğu görülmüştür.; ABSTRACT: In Hijri seventh century, it has been entered a new period referring dulling in the history of rhetoric with Ebu Ya’kub Yusuf es-Sekkaki’s revealing his work called Miftâh al-Ulum. This process has shown itself by epitomizing, expounding and writing annotations to a work written before rather than producing original work of art. The studies that could not go beyond the repetition of each other have become systematized under the name of “meşarika” school in which the effects of logic and philosophy are clearly seen and its effects have spread up to Anatolia. Ahmed et-Tarsusi has been one of the representatives of this school in Anatolia with his work called Miftâh li- Hulâsat al-Miftâh. This work which is produced by considering the work called Miftâh al-Ulum constitutes the main subject of this study. Five copies of this manuscript has been reached in the libraries such as Suleymaniye Library, The National Library and Konya Manuscript’s Library and the investigation study has been done by considering three of these copies. While on the one hand trying to determine the effects of “meşarika” school in Anatolia with the investigation and analysis of this work, on the other hand it has been aimed to bring this work which is in a manuscript form to the science world. As a result of this work, it has been seen that the work called Miftâh li- Hulâsat al-Miftah is a repetition of the works written in the framework of “meşarika” school and a continuation of the dulling process started with es-Sekkaki. 2019-01-01T00:00:00Z