https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1368 Field Crops 2026-04-16T13:31:14Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5996 Demir Madeni İşletmesi Çevresindeki Doğal Alanlarda Yayılış Gösteren Yem Bitkisi Türlerinin Ağır Metal İçeriklerinin Araştırılması ve Fitoremediasyon Kapasitelerinin Değerlendirilmesi: Bingöl-Avnik Örneği ŞAHİN, Çağrı ÖZET: Madenler ekonomik değeri yüksek, yenilenemeyen kaynaklar olmalarından dolayı ülke ekonomisi için oluştukları yerlerden çıkarılmak zorundadır. Ülke ekonomisi açısından büyük önem arz eden maden işletmelerinin çevre üzerindeki etkileri büyük önem taşımaktadır. Maden sahalarındaki doğal bitki türlerinin taranması, fitoremediasyon yaklaşımları için uygun bitkilerin belirlenmesini sağlayabilme gibi avantajlar taşımaktadır. Bu çalışmada Bingöl ili, Genç ilçesinde bulunan 15 yıldır işletilen Avnik demir madeninin çevresindeki doğal alanlarda yayılış gösteren yem bitkisi türlerinin ağır metal içeriklerinin araştırılması ve fitoremediasyon kapasitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda sahadan altı baklagil, beş buğdaygil ve bir gülgiller familyasına ait (Lathyrus sphaericus Retz., Trifolium campestre Schreb., Trifolium nigrescens Viv., Trifolium arvense L., Vicia cracca L., Lotus gebelia Vent., Poa bulbosa L., Bromus tectorum L., Aegilops neglecta Req. Ex Bertol., Calamagrostis pseudophragmites (Haller) Koeler, Stipa capensis Thunb. Sanguisorba minör L.) 12 farklı tür toplanmıştır. Bitkilerin kök, gövde, yaprak ve generatif kısımlarında Al, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni ve Zn içerikleri belirlenmiştir. Fitoremediasyon kapasitelerinin araştırılması için Translokasyon Faktörü (TF) değeri ve Biyokonsantrasyon faktörü (BCF) değerleri hesaplanmıştır. L. sphaericus ve V. cracca’da TFCr, Fe, Mn, Ni, Zn>1, T. nigrescens’te TFAl, Co, Cu, Cr, Fe, Mn, Ni>1, L. gebelia’da TFAl, Co, Cu, Cr, Mn>1, P. bulbosa ve S. capensis’te TFCu>1, B. tectorum’da TFCr, Mn, Ni>1, A. neglecta ve C. pseudophragmites’te TFMn>1 ve S. minor’da TFAl, Co, Cu, Cr, Fe, Mn, Ni, Zn>1 olarak belirlendiği için bu türlerin fitoekstraksiyon potansiyeli olduğu düşünülmektedir. Özellikle Cr elementi için BCFkök değerleri T. campestre (38,91), P. bulbosa (17,80), A. neglecta (22,9) ve S. capensis (21,30) türlerinde oldukça yüksek çıkarak bu türlerin Cr için fitostabilizasyonda kullanılma durumlarını güçlendirmektedir. Maden sahasından toplanan bu türlerden bazılarının fitoremediasyon için umut verici olduğu düşünülmekle birlikte saksı denemelerinde tek element toksitesi ile yapılacak çalışmalar türlerin fitoekstraktör ya da fitostabilizatör olmaları konusunda daha net bilgiler sunacaktır.; ABSTRACT: Since mines are non-renewable resources with high economic value, they must be extracted from the places where they occur for the country's economy. The effects of mining facilities, which are of great importance for the country's economy, on the environment are of great importance. Screening of natural plant species in mining sites has advantages such as determining suitable plants for phytoremediation approaches. In this study, it was aimed to investigate the heavy metal contents of forage plant species spreading in the natural areas around the Avnik iron mine, which has been operated for 15 years in Genç district of Bingöl province, and to evaluate their phytoremediation capacities. In this direction, six legume, five gramineae and one rosaceae family ((Lathyrus sphaericus Retz., Trifolium campestre Schreb., Trifolium nigrescens Viv., Trifolium arvense L., Vicia cracca L., Lotus gebelia Vent., Poa bulbosa L., Bromus tectorum L., Aegilops neglecta Req. Ex Bertol., Calamagrostis pseudophragmites (Haller) Koeler, Stipa capensis Thunb. Sanguisorba minör L.)) were collected from the field 12 different species were collected. Al, Co, Cr, Cu, Cu, Fe, Mn, Ni and Zn contents were determined in roots, stems, leaves and generative parts of the plants. Translocation Factor (TF) and Bioconcentration Factor (BCF) values were calculated to investigate their phytoremediation capacity. TFCr, Fe, Mn, Ni, Zn>1 in L. sphaericus and V. cracca, TFAl, Co, Cu, Cr, Fe, Mn, Ni>1 in T. nigrescens, TFAl, Co, Cu, Cr, Mn>1 in L. gebelia, TFCu>1 in P. bulbosa and S. capensis, TFCr, Mn, Ni>1 in B. tectorum, TFCr, Mn, Ni>1 in A. neglecta and C. pseudophragmites as TFMn>1, and TFAl, Co, Cu, Cr, Fe, Mn, Ni, Zn>1 in S. minor, these species are considered to have phytoextraction potential. In particular, BCFroot values for Cr were quite high in T. campestre (38.91), P. bulbosa (17.80), A. neglecta (22.9) and S. capensis (21.30), strengthening the case for these species to be used in phytostabilization for Cr. Although some of these species collected from the mine site are thought to be promising for phytoremediation, further studies with single element toxicity in pot trials will provide clearer information on whether the species are phytoextractors or phytostabilizers. 2025-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5989 Elazığ İli Merkez İlçesi Arpa Üretim Maliyeti BAYSAL, Selçuk ÖZET: Bu çalışma, arpa üretimi yapan tarım işletmelerinin ekonomik yapısını, maliyet unsurlarını, kârlılık düzeylerini ve karşılaştıkları temel sorunları incelemektedir. Araştırmada, Elâzığ ili ve çevresinde faaliyet gösteren arpa üreticilerinden anket yöntemiyle elde edilen veriler kullanılmıştır. Analizler sonucunda, dekara ortalama gayri safi üretim değeri 1.906,33 ₺ olarak hesaplanmıştır. Toplam üretim masrafları 1.807,38 ₺/da düzeyinde gerçekleşmiş olup, bu masrafların %68,86’sı değişken, %31,14’ü ise sabit masraflardan oluşmaktadır. Nispi kâr katsayısı 1,05 olarak bulunmuş, bu da üreticilerin marjinal düzeyde kârlı faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. Uluslararası literatür karşılaştırmaları, Türkiye’deki kârlılık seviyelerinin birçok ülkenin altında olduğunu, özellikle girdi maliyetleri ve fiyat istikrarsızlığının üretim sürdürülebilirliği açısından önemli riskler taşıdığını göstermektedir. Çalışma sonucunda, girdi maliyetlerinin azaltılması, verimliliğin artırılması ve pazarlama kanallarının güçlendirilmesi yönünde politika önerileri sunulmuştur.; ABSTRACT: This study examines the economic structure, cost components, profitability levels, and major challenges faced by barley-producing agricultural enterprises. Data were collected through surveys conducted with barley producers operating in Elazig province and its surroundings. The analysis revealed that the average gross production value per decare was calculated as 1906.33 ₺. Total production costs amounted to 1807.38 ₺/da, of which 68.86% were variable costs and 31.14% were fixed costs. The relative profit coefficient was found to be 1.05, indicating that producers operate at a marginal level of profitability. Comparisons with the international literature showed that profitability levels in Turkey are below those of many other countries, with input costs and price instability posing significant risks to production sustainability. The study concludes with policy recommendations focusing on reducing input costs, increasing productivity, and strengthening marketing channels. 2025-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5958 Effects on Hay Yield and Quality of Common Vetch (Vicia sativa l.) and barley (Hordeum vulgare L.) Mixture Rates in Bingol Conditions ENAYAT, Aras Hama Karim ABSTRACT: In this study, hay yield and quality of common vetch (Vicia sativa L.) and barley (Hordeum vulgare L.) mixture rates were investigated under Bingol conditions during the 2016 growing season. In the study, Gorkem common vetch variety obtained from department of Field Crops, Faculty of Agriculture, University of Dicle and Altikat barley variety obtained from GAP International Agricultural Research and Training Center were used as plant material. The research was established as a randomized complete block experimental design with three replications. Common vetch stem length, barley plant height, green herbage yield, common vetch rate in the green herbage, dry hay yield, common vetch rate in hay yield, relative yield total, crude protein ratio, crude protein yield, crude ash ratio, acid detergent fiber (ADF) and neutral detergent fiber (NDF) were analyzed. The results of variance analyses showed that there were statistically significant differences among some characters (vetch stem length (P≤0.05), green herbage yield, vetch rate in the green herbage, dry hay yield, vetch rate in the hay, relative yield total, crude protein ratio, crude protein yield, crude ash ratio, acid detergent fiber (ADF) and neutral detergent fiber (NDF) (P≤0.01). Results of the research; vetch stem length of the mixtures from 50.40 to 61.33 cm, barley plant height from 68.30 to 78.00 cm, green herbage yield from 683.78 to 1316.44 kg/da, vetch rate in the green herbage from 5.19 to 100.00%, dry hay yield from 221.63 to 720.99 kg/da, vetch rate in the hay from 5.40 to 100.00%, relative yield total from 0.73 to 1.00, crude protein ratio from 6.27 to 20.43%, crude protein yield from 42.76 to 58.98 kg/da, crude ash ratio from 6.86 to 11.41, ADF from 30.93 to 33.89% and NDF from 46.96 to 62.69% were obtained. Based on this study, of %60 vetch + %40 barley mixture may be concluded that the best mixtures in terms of the highest crude protein content and the lowest rates ADF for Bingol and similar ecological regions.; ÖZET: Bingöl koşullarında 2016 yılında yürütülen bu çalışmada adi fiğ (Vicia sativa L.) ile arpanın (Hordeum vulgare L.) karışım oranlarının ot verimi ve kalitesine etkileri incelenmiştir. Çalışmada bitki materyali olarak Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünden alınan tescilli Görkem adi fiğ çeşidi ve GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nden alınan tescilli Altıkat arpa çeşidi kullanılmıştır. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada; adi fiğde sap uzunluğu, arpa bitki boyu, yeşil ot verimi, yeşil otta fiğ oranı, kuru ot verimi, kuru otta fiğ oranı, oransal verim toplamı, ham protein oranı, ham protein verimi, ham kül oranı, ADF ve NDF gibi özellikler incelenmiştir. İncelenen bazı özellikler arasında (adi fiğ sap uzunluğu (P≤0,05), yeşil ot verimi, yeşil otta fiğ oranı, kuru ot verimi, kuru otta fiğ oranı, oransal verim toplamı, ham protein oranı, ham protein verimi, ham kül oranı, asit deterjan lif (ADF) ve notr deterjan lif (NDF) (P≤0,01) istatistiki olarak önemli farklılıklar saptanmıştır. Araştırma sonucunda; karışımların adi fiğ sap uzunlukları 50,40-61,33 cm, arpa bitki boyu 68,30-78,00 cm, yeşil ot verimi 683,78-1316,44 kg/da, yeşil otta fiğ oranı %5,19-100,00, kuru ot verimi 221,63-720,99 kg/da, kuru otta fiğ oranı %5,40-100,00, oransal verim toplamı 0,73-1,00, ham protein oranı %6,27-20,43, ham protein verimi 42,76-58,98 kg/da, ham kül oranı %6,86-11,41, ADF %30,93-33,89 ve NDF %46,96-62,69 arasında belirlenmiştir. Bu çalışma sonuçlarına göre, Bingöl koşullarında en yüksek ham protein oranı ve en düşük ADF oranı bakımından en uygun karışımın %60 fiğ + %40 arpa karışımı olabileceği sonucuna varılmıştır. 2016-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5957 The Effect of Different Irrigation Frequency and Level on Yield and Quality Characteristics of Silage Sorghum IDDRISU, Abdul Mumeen ABSTRACT: This study was carried out to determine the effect of different irrigation frequency and levels applied to the silage sorghum plant on yield and quality. The study was carried out at the Bingöl University Agricultural Research and Application Field in 2022 and Master BMR variety, which is a Sorghum-Sudan grass hybrid, was used as planting material. The study was carried out in randomized blocks according to the split-plots experimental design with three replications; four irrigation levels (25%, 50%, 75% and 100%) and four irrigation frequencies (5, 10, 15 and 20 days) were considered as the treatments of the study. In the study; The properties related to green forage yield, dry matter yield, crude protein ratio, crude protein yield, acid detergent insoluble fibre (ADF), neutral detergent insoluble fibre (NDF), digestible dry matter, dry matter consumption and relative feed value were investigated. It was determined that there were statistically significant differences between all the examined features. In the study; the highest green forage yield, dry matter yield and crude protein yield were obtained from 5-day irrigation frequency and 100% irrigation level. Highest crude protein ratio from 5-day irrigation frequency and 25% irrigation level, lowest ADF rate and highest digestible dry matter rate from 20-day irrigation frequency and 25% irrigation level, highest dry matter intake (DMI) and relative feed value (RFV) with the lowest NDF rate were observed from 25% irrigation level with 10 and 20-day irrigation frequencies. In conclusion; it can be stated that, to obtain high yield from silage sorghum, it is necessary to irrigate at a frequency of 5 days and at 100% irrigation level. However, despite recording low yield, it has been observed that, a high-quality product can be obtained with a 10-day irrigation frequency and a 25% irrigation level.; ÖZET: Bu çalışma, silajlık sorgum bitkisine uygulanan farklı sulama sıklığı ve seviyelerinin, verim ve kalite üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, 2022 yılında Bingöl Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Arazisi'nde yürütülmüş ve bitkisel materyal olarak sorgum-sudan otu melezi olan Master BMR çeşidi kullanılmıştır. Çalışma, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüş ve dört sulama seviyesi (%25, %50, %75 ve %100) ile dört sulama sıklığı (5, 10, 15 ve 20 gün) çalışma konusu olarak ele alınmıştır. Çalışmada; yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), sindirilebilir kuru madde, kuru madde tüketimi ve nispi yem değeri ile ilgili özellikler incelenmiştir. İncelenen tüm özellikler arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Çalışmada; en yüksek yeşil ot verimi, kuru ot verimi ve ham protein verimi 5 günlük sulama sıklığı ve %100 sulama seviyesinden elde edilmiştir. En yüksek ham protein oranı 5 günlük sulama sıklığı ve %25 sulama seviyesinden, en düşük ADF oranı ile en yüksek sindirilebilir kuru madde oranı 20 günlük sulama sıklığı ve %25 sulama seviyesinden, en düşük NDF oranı ile en yüksek kuru madde tüketimi ve nispi yem değeri de 10 ve 20 günlük sulama sıklıkları ile %25 sulama seviyesinden alınmıştır. Sonuç olarak; silajlık sorgumdan yüksek oranda verim elde etmek için 5 günlük sulama sıklığında ve %100 sulama seviyesinde sulama yapmak gerektiği anlaşılmıştır. Ancak, bir miktar verim düşüklüğüne rağmen 10 günlük sulama sıklığı ve %25 sulama seviyesi ile kaliteli ürün elde edilebileceği anlaşılmıştır. 2023-01-01T00:00:00Z