https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1359 Horticulture 2026-04-16T13:21:28Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5997 Bingöl İli Ceviz Yetiştiriciliğinin Mevcut Durumu SAY, Emre Mehmet ÖZET: Bu araştırmanın amacı, Bingöl ilinde ceviz yetiştiriciliği yapan işletmelerin ekonomik analizinin yapılarak karlılığının belirlenmesi, ceviz yetiştiriciliğinde karşılaşılan üretim ve pazarlama sorunlarının saptanması ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesidir. Araştırmanın ana materyalini Bingöl ili merkez ve ilçelerinde ceviz yetiştiriciliği yapan toplam 134 işletme ile yapılan anket çalışması ile toplanmış birincil veriler oluşturmaktadır. Kullanılan veriler 2024–2025 üretim dönemine aittir. Araştırma sonuçlarına göre; ankete katılan ceviz üreticilerinin yaş ortalaması 61,24 olarak belirlenmiştir. Anket yapılan ceviz üreticilerin büyük bir kısmının (%61,2) ilkokul mezunu oldukları sonucuna varılmıştır. Üreticilerin ortalama tarımsal deneyim süreleri 37,21 yıl, ortalama ceviz üretim süreleri ise 15,85 yıl olarak belirlenmiştir. Anket yapılan işletmelerde ceviz bahçesinin ortalama 12,25 da ve ağaç sayısının ise 232,24 adet olduğu belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde cevizin genellikle eylül-ekim aylarında hasat edildiği, iklim şartları ve yabani hayvanlardan dolayı hasat kaybı yaşandığı ve hasat kaybının ortalama 158,53 ton olduğu belirlenmiştir. Öz tüketim olarak sadece cevizin ailede ortalama olarak 91,69 kg tüketildiği belirlenmiştir. Ortalama 241,53 ton ceviz satıldığı ve satış fiyatının ise ortalama olarak 132,02 ₺/kg olduğu belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde üreticilerin beyanları esas kabul edilerek üretim ve pazarlama sorunları; bilgilendirme, desteklemelerin yetersizliği, su sorunu, alet ekipman sorunu, girdi maliyetlerinin yüksek olması, hastalık ve zararlı sorunu, verimin düşük olması, işçi sorunu ve iklim şartları olarak belirlenmiştir. İncelenen ceviz bahçelerinde dekar başına ortalama ceviz verimi 136,32 kg, Gayrisafi Üretim Değeri 17996,96 ₺/da, değişken masraflar toplamı 2161,86 ₺/da, toplam üretim maliyeti 3545,88 ₺/da, brüt kar ise 15835,10 ₺/da olarak hesaplanmıştır. İncelenen işletmelerde net kar 14451,08 ₺/da, oransal kâr 5,07 ₺ olarak hesaplanmıştır. Ceviz maliyeti 26,01 ₺/kg, kabuklu ceviz satış fiyatı 132,02 ₺/kg, 1 kg ceviz brüt kar 116,16 ₺/kg ve 1 kg ceviz net karı 106,00 ₺/kg olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak; pozitif brüt ve net kar değerleri itibariyle işletmenin ve işletme sahibinin başarılı olduğu ve ceviz üretiminin faydalı olduğu ve işletmelerde 1 kg ceviz maliyeti analiz edildiğinde, işletmelerin ceviz üretimini maliyet-etkin bir şekilde gerçekleştirdiği sonucuna varılmıştır. Ceviz yetiştiriciliği konusunda ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak bilgi ve destek sonucunda bilinçli ve doğru uygulamalarla ceviz yetiştiriciliği Bingöl için karlı bir yatırım olmaya devam edecektir.; ABSTRACT: The aim of this research is to determine the profitability of walnut growing enterprises in Bingöl province by conducting economic analysis, to determine the production and marketing problems encountered in walnut growing and to develop solution proposals for these problems. The main material of the research consists of primary data collected through a survey conducted with a total of 134 walnut growing enterprises in the center and districts of Bingöl province. The data used belong to the 2024–2025 production period. According to the research results; the average age of walnut producers participating in the survey was determined as 61.24. It was concluded that the majority of the walnut producers surveyed (61.2%) were primary school graduates. The average agricultural experience of the producers was determined as 37.21 years, and the average walnut production period was determined as 15.85 years. It was determined that the average walnut orchard in the surveyed enterprises was 12.25 decares and the number of trees was 232.24. It was determined that walnuts were generally harvested in September-October in the examined enterprises, harvest loss occurred due to climate conditions and wild animals, and the average harvest loss was 158.53 tons. It was determined that only walnuts were consumed by the family on average as self-consumption. It was determined that an average of 241.53 tons of walnuts were sold and the average sales price was 132.02 ₺/kg. In the examined enterprises, the statements of the producers were taken as basis and the production and marketing problems were determined as; information, inadequacy of support, water problem, tool and equipment problem, high input costs, disease and pest problem, low yield, worker problem and climate conditions. In the examined walnut orchards, average walnut yield per decare was calculated as 136.32 kg, Gross Production Value was 17996.96 ₺/da, total variable costs were 2161.86 ₺/da, total production cost was 3545.88 ₺/da, and gross profit was 15835.10 ₺/da. In the examined enterprises, net profit was calculated as 14451.08 ₺/da, proportional profit was 5.07 ₺. Walnut cost was 26.01 ₺/kg, shelled walnut sales price was 132.02 ₺/kg, gross profit of 1 kg walnut was 116.16 ₺/kg and net profit of 1 kg walnut was calculated as 106.00 ₺/kg. As a result; It has been concluded that the business and the business owner are successful in terms of positive gross and net profit values and that walnut production is beneficial and that the businesses carry out walnut production cost-effectively when the cost of 1 kg of walnut is analyzed in the businesses. As a result of the information and support to be received from the relevant institutions and organizations on walnut cultivation, walnut cultivation will continue to be a profitable investment for Bingöl with conscious and correct practices. 2025-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5990 Maden İşletmeleri Kaynaklı Ağır Metal Kirliliğinin Bazı Bahçe Bitkileri Üzerine Etkileri (Bingöl Örneği) BURAL, Sema ÖZET: Bu çalışma, Bingöl ili Genç ilçesinde faaliyet gösteren Avnik demir madeni çevresinde yetiştirilen bazı bahçe bitkilerinde biriken ağır metal konsantrasyonlarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada Armut (Pirus communis), Böğürtlen (Rubus caesius), Çilek (Fragaria vesca), Beyaz Dut (Morus alba), Elma (Malus cummonis), Ceviz (Juglans regia), Erik (Prunus domestica), Kayısı (Prunus armeniaca) ve Üzüm (Vitis vinifera) türlerinin dal, yaprak ve meyve kısımlarında Al, As, Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb ve Zn elementlerinin birikim düzeyleri analiz edilmiştir. Toprak örneklerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri ile birlikte, ağır metallerin bitki dokularındaki dağılımı değerlendirilmiştir. Bulgular, özellikle yaprak ve meyve dokularında değişken düzeylerde metal birikimi olduğunu ve bazı türlerin fitoremediasyon potansiyeline sahip olabileceğini göstermektedir. Bu durum hem gıda güvenliği hem de çevre sağlığı açısından risk teşkil edebileceğinden dolayı önemlidir. Elde edilen veriler, madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerinin izlenmesi, tarımsal üretimde güvenliğin sağlanması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.; ABSTRACT: This study was conducted to determine the accumulation levels of heavy metals in certain horticultural crops cultivated around the Avnik iron mine located in the Genç district of Bingöl Province, Türkiye. Plant species including Pear (Pirus communis), Blackberry (Rubus caesius), Strawberry (Fragaria vesca), Mulberry (Morus alba), Apple (Malus cummonis), Walnut (Juglans regia), Plum (Prunus domestica), Apricot (Prunus armeniaca), and Grape (Vitis vinifera) were examined. The concentrations of Al, As, Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb, and Zn were analyzed in the stem, leaf, and fruit tissues. In addition, the physical and chemical properties of the soil samples were evaluated. The findings indicate variable levels of metal accumulation across different plant organs, with some species showing potential for phytoremediation. Given the direct consumption of fruits and leaves, such accumulation poses risks to food safety and human health. The results are expected to contribute to the monitoring of environmental impacts from mining activities and the development of sustainable and safe agricultural practices. 2025-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5746 Beyazsu (Midyat-Mardin) Yöresinde Doğal Olarak Yetişen Cevizlerin sSeleksiyonu TURĞUT, Yusuf ÖZET: Bu çalışma 2013-2014 yılları arasında Mardin ilinin Midyat ilçesine bağlı Beyazsu yöresinde tohumdan yetişmiş ceviz popülasyonu içinden ümitvar tipleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Tohumdan yetişen 83 ceviz tipinden meyve örneği alınarak seleksiyon kriterleri doğrultusunda 9 adet ümitvar tip seçilmiştir. Selekte edilen tiplerin iç oranı, kabuklu meyve ağırlığı, iç ağırlığı, kabuk kalınlığı, yan dallarda meyve tutma oranı ve ağaç başına verim sırasıyla % 36,65-66,69, 10,12-12,49 g, 5,24-6,84 g, 1,25-1,78 mm, % 28-56, 16-50 kg arasında değişmiştir. Selekte edilen tiplerin çiçeklenme karakterleri 7 tipin protoandrous ve 2 tipin protogenous olarak çiçeklendiği gözlenmiştir.; ABSTRACT: This study was conducted out to determine of the promising types within the existing population from seed origin in Beyazsu (Midyat-Mardin) region between the years 2013- 2014. 9 promising types were selected by taking fruit samples from 83 walnut trees with seed origin. Kernel ratio, fruit weight, kernel weight, shell thickness, fruit bearing in the lateral shoots and yield per tree of the selected types changed between 36.65-66.69 %, 10.12-12.49 g, 5.24-6.84 g, 1.25-1.78 mm, 28-56 % and 16-50 kg, respectively. Flowering characteristics of selected types were observed as protoandrous of 7 types and protogenous of 2 types. 2015-05-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5734 Bingöl Merkez İlçe ve Köylerinde Yetişen Dut Genotiplerinin Seleksiyonu Üzerine Araştırmalar AKBULUT, Eda ÖZET: Bu araştırma, Bingöl Merkez ilçe ve bağlı köylerinde yetişen dut ağaçlarının bazı meyve özelliklerini belirlemek üzere yürütülmüştür. Çalışmanın ilk yılında popülasyonda seleksiyon kriterleri göz önünde bulundurularak 81 ağaçtan meyve örnekleri alınmış, pomolojik ve morfolojik özellikleri analiz edilerek ümitvar 17 tip seçilmiştir. Seçilen bu tiplerden tekrar meyve örnekleri alınarak analiz edilmiştir. İki yılın verilerinin ortalaması alınarak birlikte değerlendirilmiştir. İncelemeler sonunda, ümitvar tiplerde ortalama meyve ağırlığı 3,55 g (12 BNG 31) ile 2,3 g (12 BNG 46, 12 BNG 54), meyve boyu 27,3 mm (12 BNG 31) ile 21,4 mm (12 BNG 79), meyve çapları 17,2 mm (12 BNG 80) ile 13,1 mm (12 BNG 46) arasında değiştiği tespit edilmiştir. Seçilen tiplerde SÇKM 2,3 (12 BNG 46) ile 13,25 (12 BNG 61), pH 4,3 (12 BNG 80) ile 6,30 (12 BNG 54) olurken TEA %1,1 (12 BNG 79) ile %7,05 (12 BNG 80) arasında olduğu ölçülmüştür. Seçilen tiplerin 12'si beyaz, 3'ü kara ve 2'si ise mor dutlardan olmuştur. Bu tiplerin 8 adedi sofralık olarak taze tüketime, 3 adedi kurutmalık ve 6 'si ise şıralık olarak kullanıma uygun olduğu anlaşılmıştır.; ABSTRACT: This research was conducted to determine some fruit characteristics of mulberry trees grown in Bingol province central district and its affiliated villages. In the first year of the study, considering the selection criteria in the population, fruit samples were taken from 81 trees, and 17 promising species were selected by analyzing their pomological and morphological characteristics. Fruit samples were taken from these selected types and analyzed. The average of the two years data was evaluated together. At the end of the studies, the average fruit weight of the promising types is between 3.55 g (12 BNG 31) and 2.3 g (12BNG46, 12BNG54), fruit size between 27.3 mm (12BNG31) and 21.4 mm (12 BNG 79), fruit diameters between 17.2 mm (12 BNG 80) and 13.1 mm (12 BNG 46) It has been determined that it has changed. In the selected types, SÇKM was measured to be between 2.3 (12 BNG 46) and 13.25 (12 BNG 61), pH 4.3 (12 BNG 80) and 6.30 (12 BNG 54), while TEA was measured to be between 1.1% (12 BNG 79) and 7.05% (12 BNG 80). 12 of the selected types were white, 3 were black and 2 were purple. It has been found that 8 of these types are suitable for fresh consumption as table, 3 for drying and 6 for fruit juice. 2021-01-01T00:00:00Z