Bingöl Koşullarında Tüylü Fiğ (Vicia villosa Roth.) ve Çavdar (Secale cereale L.) Karışım Oranlarının Otverimi ve Kalitesine Etkisi

Abstract

ÖZET: Bingöl koşullarında 2017 yılında yürütülen bu çalışmada Tüylü Fiğ (Vicia villosa Roth.) ve Çavdar (Secale cereale L.) karışım oranlarının ot verimi ve kalitesine etkisi incelenmiştir. Çalışmada bitki materyali olarak Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsünden temin edilen Aslım-95 çavdar çeşidi ve Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nden temin edilen Ceylan tüylü fiğ çeşidi kullanılmıştır. Araştırma tesadüf blokları deneme deseninde 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada; tüylü fiğde sap uzunluğu, çavdar bitki boyu, yeşil ot verimi, yeşil otta tüylü fiğ oranı, kuru ot verimi, kuru otta tüylü fiğ oranı, oransal verim toplamı, ham protein oranı, ham protein verimi, ham kül oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF), nispi yem değeri (NYD), sindirilebilir kuru madde (SKM) ve kuru madde tüketimi (KMT) gibi özellikler incelenmiştir. Araştırmada; yeşil ot verimi, yeşil otta fiğ oranı, kuru ot verimi, kuru otta fiğ oranı, oransal verim toplamı, ham protein oranı, ham protein verimi, ham kül oranı, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF), kuru madde tüketimi (KMT), nispi yem değeri (NYD) (P≤0,01), asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) ve sindirilebilir kuru madde (SKM) (P≤0,05)” istatistiki olarak önemli farklılıklar saptanmıştır. Araştırma sonucunda; karışımların tüylü fiğ sap uzunlukları 78,75- 84,45 cm, çavdar bitki boyu 161,85- 169,00 cm, yeşil ot verimi 1402,4- 3070,3 kg/da, yeşil otta tüylü fiğ oranı %5,0-100,0, kuru ot verimi 280,1- 878,8 kg/da, kuru otta tüylü fiğ oranı %3,0- 100,0, oransal verim toplamı 1,3- 2,0, ham protein oranı %9,41- 20,17, ham protein verimi 56,65- 118,19 kg/da, ham kül oranı %5,1- 7,5, ADF %44,3- 48,3, NDF %58,4- 77,2, NYD oranı %61,7- 82,3, KMT oranı %1,55- 2,06, SKM oranı %51,2- 54,3 arasında belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda, Bingöl koşullarında en yüksek yeşil ot verimi, kuru ot verimi ve NDF oranı %100 Çavdar parselinden, en yüksek ham protein verimi ve sindirilebilir kuru madde oranı ise %60 Tüylü fiğ+%40 Çavdar karışımından ve en yüksek ham protein oranı, nispi yem değeri, kuru madde tüketimi, kuru otta tüylü fiğ oranı ve yeşil otta tüylü fiğ oranı bakımından %100 Tüylü fiğ parselinden elde edildiği belirlenmiştir.

ABSTRACT: This study has been conducted to determine the effect of hairy vetch (Vicia villosa Roth.) and rye (Secale cereale L.) mixture ratios herbage yield and quality in Bingöl conditions in 2017. General Directorate of Agricultural Enterprises obtained from Ceylan hairy vetch varieties and Bahri Dağdaş International Agricultural Research Institute obtained from Aslım-95 rye varieties were used as a plant material in this research. The study was planned in randomized block design with three replications. In this study; such as stem lenght in hairy vetch, rye plant height, green grass yield, green grass hairy vetch rate, dry matter yield, dry matter yield in hairy vetch rate, relative yield total, crude protein content, crude protein yield, crudeash rate, acid detergent insoluble fiber (ADF), neutral detergent insoluble fiber (NDF),relative feed value (RFV), digestible drymatter (DDM) and dry matter consumption (DMC) properties were investigated. According to the results obtained; there were significant differences among green grass yield, green grass hairy vetch rate, dry matter yield, dry matter yield in hairy vetch rate, relative yield total, crude protein content, crude protein yield, crudeash rate, acid detergent insoluble fiber (ADF), neutral detergent insoluble fiber (NDF), relative feed value (RFV), (P≤0,01), digestible dry matter (DDM) and dry matter consumption (DMC) (P≤0,05). In this study; it has been determined from78.75- 84.45 cm for stem lenght in hairy vetch, from 161.85-169.00 for rye plant height, from 1402.4-3070.3 kg/da for green grass yield, from %5.0-100.0 for green grass hairy vetch rate, from 280.1-878.8 kg/da for dry matter yield, from %3.0-100.0 for dry matter yield in hairy vetch rate, from 1.3- 2.0 for relative yield total, from %9.41-20.17 for crude protein content, from 56.65-118.19 kg/da for crude protein yield, from %5.1-7.5 for crudeash rate, from %44.3-48.3 for ADF, from %58.4-77.2 for NDF, from %61.7- 82.3 for RFV, from %1.55- 2.06 for DDM and from %51.2-54.3 for DMC. As a result of research it has been determined that highest green grass yield, dry grass yield and NDF ratio of 100% Ryeplots; the highest crude protein yield and digestible dry matter ratio is 60% Hairy vetch + 40% Rye mixture plots and highest crude protein content, relative feed value, dry matter consumption, hairy vetch rate in dry grass and hairy vetch ratio in green grass were obtained from 100% hairy vetch plots in Bingöl contidions.