Tüketim Kültürü ve Dönüşümüne Dair Sosyolojik Bir Değerlendirme: Bingöl Örneği

Abstract

ÖZET: Tüketim kültürü, toplumsal ilişkilerin tüketim ilişkileri çerçevesinde anlam kazandığı bir kavramı ifade etmektedir. Nesnelerin bireysel ihtiyaçların büyük bir çoğunluğu karşılaması, bu süreci doğurmuştur. Tüketimin toplumsal bir ilişki biçimi olarak gelişmesinde ürün mevcudiyeti temel olmakla birlikte, nesnelerle ilişkinin toplumsal bir nitelik kazanmasının tarihsel koşullar da bulunmaktadır. Bunlar; Batı toplumlarında doğan modernizmin ve kapitalizmin doğurduğu koşullardır. Gününmüzde küreselleşmeyle beraber modernizmin, kapitalizmin ve tüketim kültürünün sonuçlarının da küreselleşmesi ile karşı karşıya kalınmış bulunulmaktadır. Bu çalışma, belirtilen bu gelişme süreci bağlamında araştırma alanımızda görülen değişimi ele almayı amaçlamıştır. Çalışmada ulaşılan bulgular, genel anlamda tüketim kültürünün yerleşmekte olan bir olgu olduğunu göstermiştir. Bu araştırmada, dönüşüme uğramış sosyal ilişkilerin görünümlerinden biri olan tüketim perspektifi ele alınmıştır. Tüketim olgusu; ekonominin bir alt disiplini olan, doğrudan bireylerin kişisel tercihlerini ve toplumsal statülerini yansıtan, sosyal değerlere bağımlı bir özelliği olan ve sosyolojik verileri açığa çıkaran bir yapıya sahiptir. Bu araştırma ülkemizde tüketim aracılığıyla toplumsal yapının ortaya konulmasına yönelik yapılan nicel araştırmalardan biridir. Araştırmada, tüketim kültürü ve dönüşümüne dair sosyolojik yansımalarının tartışılması hedeflenmiştir.

ABSTRACT: Consumer culture refers to a concept in which social relations have gained meaning within the framework of consumption relations. The fact that objects meet the majority of individual needs has given rise to this process. While the existence of products is fundamental in the development of consumption as a social relationship, there are also historical conditions for the relationship with objects to have a social character. These; It is the conditions of modernism and capitalism born in Western societies. In today's world, globalization is faced with the consequences of modernism, capitalism and consumption culture. This study aims to address the change observed in our research area in the context of this development process. The findings of the study showed that consumption culture is a common phenomenon. In this study, the consumption perspective, which is one of the appearance of transformed social relations, is discussed. The phenomenon of consumption; It has a structure that reflects the personal preferences and social status of individuals, which has a sub-discipline of the economy, and has a feature dependent on social values and reveals sociological data. This research is one of the quantitative researches conducted to reveal the social structure through consumption in our country. In the research, it is aimed to discuss the sociological reflections of consumption culture and transformation.