https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1392 Kurdish Language and Literature Wed, 08 Jul 2026 10:16:09 GMT 2026-07-08T10:16:09Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6213 Sa'di Şirâzi'nin Gülüstan'nındaki Bazı Hikayelere Benzeyen Kürtçe Masallar BAYKAL, Nimet ÖZET: Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; Masal nedir? Masalın kaynakları, çeşitleri ve bölümleri hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde; Şeyh Sa‟di-yi Şirazî‟nin hayatı eserleri ve özellikle Gülistan adlı eserini telif etme sebebi hakkında bilgi verilmektedir. Üçüncü bölümde ise Gülistan kitabında geçen bazı hikâyeler ile Kürtçe olan bazı masalların zaman, mekan, alan, verilmek istenen mesaj, kahramanları ve hikaye ile masalın son olarak değerlendirmeleri açısından ele alarak bazı örnekler ile benzerlikleri ortaya koyulmuştur. Özetle bu çalışma aynı hassasiyet ve endişelere sahip yüzyıllardır kardeşçe iç içe yaşamış bir birinden çok şey almış ve etkilenmiş Farsça ve Kürtçe hikaye ile masallarının benzerliklerini konu almıştır.; KURTE: Ev xebat ji sê beşan pêk tê. Di beşa yekem de; di derbarê çîrok çiye? Çavkanîyên çîrokê, cûre û beşên çîrokê de agahî tê dayîn. Di beşa dûyem de; di derbarê jiyana Şeyh Sa‟di-yi Şirazi, berhemên wî û bi taybet sedema nîvîsandina Gülistanê de agahî tênê dayîn. Di beşa sêyem de; di derbarê hinek çîrokên xweş yên di Gülistanê de û yên di Kurdî de dişibin van çîrokên ji aliyê dem, cîh, peyam, leheng û hwd. De tên nixandin û di derbarê aliyên dişibin hevûdin agahî hatiye dayîn. Bi kurtasî vê xebatê mijara xwe ji du gelên ku bi sedan salane di nava hevûdin de jiyane û bandor li hev kirine ango mijara xwe ji çiroken bi Farisî û Kurdî girtiye.; ABSTRACT: This work consist of three parts. İn the first part; what is story? Storys sourch, research, kinds and the part of story. İn the second part; it is given information about the run of Şeyh Sa‟di-yi Şirâzî lived with literary and political condition. İn the third part; I found same beautuful stories are also plenty of kurdish found in the book of the GÜLİSTAN and when some of the storys is similir space, to be given the message, heroes and evaluations by taking the pain similarities were revealed. This study summarizes the same sensitivity and concern for fraternal sincere are having I think the century had lived by issues similiraties tale with many things and influenced by Persian and Kurdish story had taken on a covenant. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6213 2017-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6181 Zeynelabidîn Zinar: Jiyan, Berhem û Senifandina Xebatên Wî ATLI, Zafer KURTE: Ev xebat hewl dide ku Zeynelabidîn Zinar di çarçoveya jiyan, berhem û xebatên wî de bide nasîn. Bi vê mebestê di destpêkê de behsa armanc, rê û rêbaz û girîngiya xebatê dike. Paşê wekî pênc beşan jiyan, berhem û xebatên wî dide nasîn. Ev xebat, berhemên Zinarî bi seredorî wekî berhevkarî, latînizekirin, telîf û werger û dawiyê de jî nivîsarên wî yên di kovar û rojnameyan de dide nasîn. Di beşa yekem de pêşî behsa jiyana wî hatiye kirin dû re qala berhevkariya Zinar û metodolojiya wî ya berhevkariyê hatiye kirin. Di beşa duyem de jî pirtûkên berhevkariyê yeko yeko hatine nasandin. Di beşa sêyem de berhemên ku nivîskar tîpguhêziya wan kiriye, hatiye nasandin. Beşa çarem jî berhemên telîf û du xebatên wergerê dide nasîn. Beşa dawî ya tezê nivîsarên nivîskar yên ku di kovar, rojname û malperan de derçûne, tesnîf dike. Ev tez bi giştî, girîngiya kesayeta Zinar, berhem û xebatên wî, rola wî ya di berhevkariya kurdî de û nirxandina metodolojiya wî ya berhevkariyê bi çavekî rexnegirî dinirxîne.; ÖZET: Bu çalışma Zeynelabidîn Zinar‟ın hayatını, eserlerini ve çalışmalarını konu edinmektedir. Bu amaçla öncelikle çalışmanın amaç, yöntem ve önemi üzerinde durulmaktadır. Daha sonra çalışma beş bölüme ayrılarak yaşamı ve eserleri hakkında bilgi verilmektedir. Bu tez beş bölüm halinde Zinar‟in çalışmalarını sırasıyla transkripsiyon (latinize) çalışmaları, telif ve çeviri eserler ve dergi ve gazete yazıları olarak incelemeye tabi tutmaktadır. Birinci bölümde öncelikle yazarın hayatından bahsedilmekte, daha sonra onun derleme çalışmaları ve derleme metodolojisi üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde yazarın derleme eserleri teker teker incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise yazarın transkripsiyonunu yaptığı eserler hakkında bilgi verilmektedir. Dördüncü bölüm ise telif eserlere ve iki tane çeviri çalışmasının tanıtılmasına ayrılmıştır. Son bölümde yazarın çeşitli dergi, gazete ve internet sitelerinde yayınlanmış yazıları tasnif edilmiş. Bu tez genel olarak yazarın eserleri ve çalışmaları, kürt folkloru derlemeciliğindeki yeri ve derleme metodoloji açısından eleştirel bakış açısıyla incelenmiştir.; ABSTRACT: This study deals with the life, works and works of Zeynelabidîn Zinar. For this purpose, the aim, method and importance of the study firstly are emphasized. Later, the study is divided into three sections, and information about his life and works are given. This work breaks Zinar's work into three parts: Compilation, transcription studies, copyright and works. Compilations are mostly made up of oral traditions of the Kurdish people such as tales, folk songs, stories, idioms, idioms, proverbs. Transkription studies mostly consist of classical works. Apart from this, there are also different studies that are about grammar and also written in arabic letters. Copyright works consist of authors' own works. These are mostly articles that the author writes in different platforms, publishes and brings in a book. His copyright works are biographical studies about Kurdish personalities he attribute importance, research writings, self-written stories and poems. In the conclusion , the author's works, studies and contributions to Kurdish literature and the role and effects of him and his works on the Kurdish literature are critically evaluated. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6181 2018-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6156 Surriyalîzm di Helbesta Nûxazî ya Kurdî de (Bi nimûne helbestên Sebah Rencder) AZEEZ, Saad Mikaeel ÖZET: Bu tez, Modern Kürt Edebiyatı şairlerinden biri olan Sebah Rencder’in şiirlerinde sürrelizm akımı konusunu ele almaktadır. Genel olarak sürrealizmin temelleri üzerinde durulmuş, Modern Kürt Edebiyatı’ndaki yerinden bahsedilmiş ve Sebah Rencder’in şiirleri sürrelizm akımı çerçevesinde ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.Özellikle şairin bu akımla şiirlerini nasıl güçlendirip zenginleştirdiği ve Modern Kürt Edebiyatı’ndaki rolünden bahsedilmiştir. Tezimiz, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde genel olarak sürrealizmin doğuşu ve yayılışı, özellikle de doğu edebiyatlarından Arap Edebiyatı’na etkisi üzerinde durulmuş. İkinci bölümde ise Irak Kürdistanı’ndaki Modern Edebiyattan bahsedilip bu bölgede sürrealizmi ortaya çıkaran nedenler ve sürrealizmi Modern Kürt Edebiyatı’na taşıyan edebî topluluklardan bahsedilmiştir.Üçüncü bölümde ise sürrealizmin temellerinden bahsedilip Sebah Rencder’in şiirlerinden örnekler verilmiştir.; ABSTRACT: Our research is about ''Modern Kurdish poems is Surrial, poet Sabah Rangder poet example''. He trise to show the properties of surrials in modern Kurdish poems as titeratural movement and art so as to be a complete poems in modern Kurdish poems generally and the form of the poems writing and how to be used in songs and its role in the modern Kurdish poems. In additional of surrial appearment of the writing the properties with the poet. Our research is consist of a prefix so as to be a gate to modernisims and we devided our research into three main chapters: The first chapter: Is about the poem generally and how to be revolved and dereloped the Surial in Euroup-France, and how to entered the sourrounded nations such as Arabic Arts. And in the second chapter: We tried to recognize the modernisim in Kurdistan region and the surialism appeament and the ways of spreading this movement in Kurdis poems. And the third chapter: We tried to stop the bases and properties of the poems in Surialism, and as an example we tried to study and mention ''Ranjdar’s'' poems andhow to analyse the Surrialisms. And at the end we gave the most important results of our studing. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6156 2017-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6124 Devoka Devera Fılıstanê AÇAR, Zefer KURTE: Lêkolînên ser zimanê kurdî roj bi roj zêdetir dibin. Êdi niha zêdetir zanîngeh lêkolînên ziman, edebiyat, dîrok û çanda kurdî dikin mijara xwe. Lêkolînên ser şêwe û devokên kurdî jî êdî zêdetir tên kirin û hem lêkolînên qadê û hem jî lêkolînên ser berheman niha zêdetir agahiyan li ser devokên kurdî didin. Wekî ku tê zanîn li ser devokên kurmancî xebatên akademîk ên wekî tez nû ne. Hem dengsazî(fonetîk), hem bêjesazî(morfalajî) û hem jî hevosazî(sentaks) ya kurmancî di van çend salên dawî de dibin mijara xebatên akademîk û tezan. Digel pirsên termînolojyê, standardê û berhemên rêzîmana kurmancî jî tezên li ser devkan dikarin gelek pirsan çareser bikin û rê li ber pêşketina kurmancî vekîn. Xebatên devokên kurmancî gelekî pêwîst in û ji ber pircuretiya devokên wê berhevkirin û lêkolîna wan dê xizmeteke mezin ji kurdî re bikin. Em hêvî dikin ev xebata me ya li ser devokeke devereke herêmeke kurmancî dê bibe nimûneyeke pêşîn û dê alîkariya lêkolînneran bike.; ÖZET: Son zamanlarda Kürtçe üzerine araştırmalar giderek yoğunlaşmaktadır. Artık Kürt dili, tarihi, edebiyatı ve kültürü üzerine bilimsel çalışmalar daha çok üniversitenin ilgi alanı haline gelmiştir. Kürtçenin şive ve ağızları üzerine çalışmalar artık hem alan araştırmaları şeklinde hem de eserler üzerinde araştırmalar yapılarak devam etmekte ve Kürtçenin ağızları üzerinde daha fazla bilgi vermektedirler. Bilindiği gibi Kurmancinin ağızları üzerinde tez düzeyinde akademik çalışmalar yenidir. Artık Kurmancinin ses bilgisi, şekil bilgisi ve cümle bilgisi tezlere konu olmaktadır. Kurmancideki terminoloji, standardizasyon ve dilbilgisi eserlerinin sorunlarıyla beraber ağız çalışmalarıyla ilgiili tezler pek çok sorunun çözümüne ve Kürtçenin gelişimine yardımcı olabilirler. Kürtçenin ağızlarıyla ilgili çalışmalar çok önemlidir ve kürtçedeki ağız çeşitliliğinden dolayı derleme ve incelemeler Kürtçeye büyük bir katkı sağlayacaktır. Kürtçenin bir bölgesindeki bir yöreden derlediğimiz bu çalışmanın öncü bir örnek olacağına ve araştırmacılara yardımcı olabileceğine inanıyoruz.; ABSTRACT: Researches on Kurdish language enlarge day by day. Today more universities study on Kurdish language, literature, history and culture. Researches on sub-dialects and accents of Kurdish languge enlarge as well. Moreover both fieldworks and literture researches give more information on Kurdish dialects. As it is known well academic studies on sub-dialects of Kurdish are novice. In recent years phonetic, morphology and syntax of Kurdish are subject matters of academic studies and thesis. Along with problems of terminology, standardization and grammar books of Kurmanci, thesis on sub-dialects could solve many issues and improve Kurmanci. Studies on sub-dialects of Kurmanci are significant. Collecting and studying of numerous sub-dialects will make major contributes to Kurdish. We hope that this study on a sub-dialect of an area of a Kurmanci speaking region would be a leading pioneer and help researchers. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6124 2015-01-01T00:00:00Z