https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1385 Business Administration Tue, 30 Jun 2026 14:02:48 GMT 2026-06-30T14:02:48Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6186 Türkiye‟de Ar-Ge Faaliyetlerinin Dış Ticaret Performansına Etkisi BOYDAK, Hikmet Ubeyd ÖZET: Bu çalışmanın amacı Türkiye‟deki Ar-Ge faaliyetlerinin, Türkiye‟nin dış ticaret performansına etkisini tespit etmektir. Böylece Türkiye‟nin küresel piyasalardaki konumu ve etkinliğine Ar-Ge faaliyetlerinin ne derece etkisi olduğu daha iyi anlaşılacaktır. Bu bağlamda Türkiye‟nin 1990-2019 dönemindeki Ar-Ge harcaması ile ithalat ve ihracatının yıllık verilerini kullanarak Ar-Ge harcamalarıyla ithalat ve ihracat arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkisi zaman serisi analiziyle araştırılmıştır. ARDL sınır testi yöntemiyle değişkenler arasındaki ilişki test edilmiş olup elde edilen sonuçlara göre Ar-Ge harcamalarıyla hem ithalat hem de ihracat arasında uzun dönemde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Öte yandan Ar-Ge harcamalarıyla ihracat arasında kısa dönemde pozitif ve anlamlı ilişki tespit edilmişken ithalat arasında kısa dönemde negatif ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ar-Ge harcamalarıyla uzun dönemde hem ihracatın hem de ithalatın eş bütünleşik olduğu saptanmıştır.; ABSTRACT: The aim of this study is to determine the effect of R&D activities in Turkey on Turkey's foreign trade performance. Thus, the impact of R&D activities on Turkey's position and effectiveness in global markets will be better understood. In this context, the long- and short-term relationship between R&D expenditures and imports and exports was investigated by time series analysis, using the annual data of Turkey's R&D expenditures and imports and exports for the period 1990-2019. The relationship between the variables was tested with the ARDL limit test method, and according to the results obtained, a positive and significant relationship was found between R&D expenditures and both imports and exports in the long run. On the other hand, a positive and significant relationship was found between R&D expenditures and exports in the short run, while a negative and statistically significant relationship was found between imports in the short run. It has been determined that both exports and imports are co-integrated with R&D expenditures in the long run. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6186 2022-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6183 Kripto Paralar Arasında Ortalamada ve Varyansta Nedensellik İlişkisi KARAKAYA, Oktay ÖZET: Çalışmanın temel amacı; son on yıla damga vuran kripto para dünyasındaki gelişmelerle birlikte piyasa değeri en yüksek 10 kripto paradan en eski verisi bulunan Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Stellar, Ripple arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Çalışmada 23 Şubat 2017 ile 18 Haziran 2021 tarihleri arasındaki günlük verilerden oluşan 1577 gözlem kullanılmıştır. Kripto para piyasası platformlarından elde edilen veriler Eviews 10 paket programa aktarılarak analiz edilmiştir. Serilerin durağanlığının tespitinden sonra, 5 kripto para arasında 10 model oluşturulmuş ve her model için ayrı ayrı Granger nedensellik ve Hafner-Herwatz varyansta nedensellik testleri uygulanmıştır. Analizlerin yorumlanmasında önem seviyesi % 5 olarak değerlendirilmiştir. Nedensellik analizleri sonuçlarına göre seçili kripto paralar arasında ortalamada ETH-LTC ve ETH-XRP hariç diğer değişkenler arasında Granger nedensellik ilişkisi, varyansta ise BTC-ETH ve BTC-LTC hariç diğer değişkenler arasında varyansta nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.; ABSTRACT: The main purpose of the study; The aim is to determine the relationship between Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Stellar, Ripple, which has the oldest data from the ten cryptocurrencies with the highest market value, together with the develepments in the crypto Money World that marked the last ten years. In the study, 1577 observations consisting of daily data between February 23, 2017 and June 18, 2021 were used. Data obtained from crypto money market platforms were analyzed by transferring them to Eviews 10 package program. After determining the stationarity of the series, 10 models were created between 5 cryptocurrencies and Granger causality and Hafner-Herwatz variance causality tests were applied for each model separately. The significance level in the interpretation of the analyzes was evaluated as 5%. According to the results of the causality analysis, a Granger causality relationship was found between the selected cryptocurrencies on average, except for ETH-LTC and ETH-XRP, and a causality relationship in variance was faund between the variables except BTC-ETH and BTC-LTC in the variance. Sat, 01 Jan 2022 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6183 2022-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6176 Entelektüel Sermayenin Firma Riski Üzerine Etkileri: BİST’te İşlem Gören İmalat İşletmeleri Üzerine Bir Uygulama BAYDAŞ, Yunus ÖZET: Bu tezin amacı, entelektüel sermayenin firma riskine etkisini tespit etmektir. Çalışmanın önemi ise, diğer çalışmalardan farklı olarak entelektüel sermayenin firma risk boyutu ile incelenmesidir. Bu kapsamda BIST imalat sektöründe işlem gören şirketlerin firma riskine entelektüel sermayenin etkisi panel veri analizi ile incelenmiştir. Çalışmada 2010-2019 tarihi aralığındaki yıllık veriler kullanılmıştır. Entelektüel sermaye ölçümü metodu olarak Ante Pulic (1998)’in geliştirdiği VAIC modeli kullanılmıştır. Çalışmada toplam 16 model kurulmuştur. Bağımlı değişken olarak finansal kaldıraç oranı (LEV), kredi riski (KRD_R), kur riski (KUR_R) ve likidite riski (LKDT_R) alınmıştır. Bağımsız değişken olarak entelektüel sermaye katma değer katsayısı (VAIC), insan sermayesi etkinliği katsayısı, yapısal sermaye entkinliği katsayısı (SCE) ve kullanılan sermaye etkinliği katsayısı (CEE) alınmıştır. Ayrıcı öz sermaye karlılığı (ROE) ve firma genişliği (SIZELN) kontrol değişkenleri kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre ilgili dönemde entelektüel sermayenin firma riskine etkisi 9 modelde negatif 7 modelde ise pozitif olduğu fakat bu etkilerin 8 modelde anlamsız olduğu sonucuna ulaşılmıştır. VAIC ve HCE, KRD_R ve KUR_R’ye etkisi negatif, LKDT_R’ye ise etkisi pozitif olduğu tespit edilmiştir. SCE, KRD_R ve KUR_R’ye etkisi negatif olduğu belirlenmiştir. CEE ise KRD_R ve LKDT_R’ye etkisi pozitif olduğu saptanmıştır. Sonuçların geneline bakıldığında entelektüel sermayesi kuvvetli olan firmaların risklilik durumlarının daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır.; ABSTRACT: The purpose of this thesis is to determine the effect of intellectual capital on firm risk. The importance of our study is that, unlike other studies, intellectual capital is examined with the firm risk dimension. In this context, the effect of intellectual capital on the firm risk of companies traded in the BIST manufacturing sector was analyzed with panel data analysis. Annual data between 2010-2019 were used in the study. VAIC model developed by Ante Pulic (1998) was used as the intellectual capital measurement method. A total of 16 models were established in the study. Financial leverage ratio (LEV), credit risk (KRD_R), currency risk (KUR_R) and liquidity risk (LKDT_R) are taken as dependent variables. Value added intellectual coefficient, human capital efficiency coefficient, structural capital efficiency coefficient (SCE) and employed capital efficiency coefficient (CEE) were taken as independent variables. The discriminative return on equity (ROE) and firm size (SIZELN) control variables are used. According to the results of the analysis, it was concluded that the effect of intellectual capital on firm risk in the relevant period was negative in 9 models and positive in 7 models, but these effects were insignificant in 8 models. It was determined that VAIC and HCE had a negative effect on KRD_R and KUR_R, and a positive effect on LKDT_R. It was determined that the effect on SCE, KRD_R and KUR_R was negative. CEE was found to have a positive effect on KRD_R and LKDT_R. When we look at the results in general, it is concluded that the risk situations of companies with strong intellectual capital are lower. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6176 2021-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6166 Reklam Harcamalarının Firma Performansına Etkisi BİST İmalat Sektöründe Panel Veri Analiziyle Bir Uygulama ASLAN, Mesut ÖZET: Günümüz küresel dünyasında ticaretin uluslararası boyutlara ulaşmasıyla para kazanmak bir rekabet unsuru haline gelmiştir. Firmalar bu rekabet ortamında ayakta kalabilmek için pazarlama karmasında yer alan tutundurma faaliyetlerine başvurmaktadır. Bu tutundurma çabalarından en önemlisi reklam faaliyetidir. Reklam firmalar açısından bir kaynak oluşturmasının yanında, bir gider olarak da firmaların finansal tablolarında yer almaktadır. Bu tezin amacı reklam harcamalarının firmaların finansal performansına etkisini araştırmaktır. Bu amaçla BIST imalat sektöründe faaliyette bulunan firmaların reklam harcamalarının firma performansına etkisi panel veri analizi yardımıyla, çeşitli finansal oranlar kullanılarak araştırılmıştır. Araştırmada 2010-2019 dönemi ele alınmıştır. İlk olarak imalat sektörü bir bütün olarak ele alınmış, daha sonra bu sektör, alt sektörler şeklinde incelenmiştir. Araştırmada her bir sektör için firma performansını temsilen toplamda dokuz model oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre ilgili dönemde reklam harcamalarının firma performansına etkisi bazı modellerde pozitif iken, bazı modellerde negatif çıkmıştır. Ancak genel itibarıyla anlamlı sonuçlar elde edilmemiştir. Araştırmada firmalar ait birim etkilere bakıldığında, bazı firmalar reklam harcamalarından pozitif etkilenirken, bazı firmalar ise negatif etkilenmektedir. Dolayısıyla firmaların bir kısmı reklam harcamalarını etkin kullandığı için, bu firmalarda reklam harcamalarının firma performansını olumlu etkilediğini, diğer bir kısmının reklam harcamalarını etkin kullanmadığı için bu firmalarda reklam harcamalarının firma performansını olumsuz etkilediğini söyleyebiliriz.; ABSTRACT: In today's global world, making money has become an element of competition as trade reaches international dimensions. In order to survive in this competitive environment, companies resort to promotional activities in the marketing mix. The most important of these promotion efforts is the advertising activity. Advertising is not only a resource for companies, but it is also included in the financial statements of companies as an expense. The aim of this thesis is to investigate the effect of advertising expenditures on the financial performance of companies. For this purpose, the effect of advertising expenditures of companies operating in the BIST manufacturing sector on firm performance was investigated by using various financial ratios with the help of panel data analysis. In the study, the period of 2010-2019 was discussed. Firstly, the manufacturing sector was handled as a whole, then this sector was analyzed as sub-sectors. In the research, a total of nine models were created to represent firm performance for each sector. According to the results obtained, while the effect of advertising expenditures on firm performance in the relevant period was positive in some models, it was negative in some models. However, in general, no significant results were obtained. When the unit effects of the firms are examined in the research, some firms are positively affected by their advertising expenditures, while some firms are negatively affected. Therefore, since some of the companies use their advertising expenditures effectively, advertising expenditures affect the firm performance positively in these firms, while the advertising expenditures affect the firm performance negatively because the other part does not use their advertising expenditures effectively. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6166 2021-01-01T00:00:00Z