https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1361 Physics Fri, 14 Aug 2026 14:32:43 GMT 2026-08-14T14:32:43Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6242 Fizik Problemlerinden Bazılarının Virial Teoremine Göre Çözümleri ÇİÇEK, Büşra ÖZET: Virial, Latince güç, kuvvet ya da enerji anlamına gelen “vis” kelimesinden türetilmiştir. Virial Teoremi Rudolf Julius Emanuel Clausius tarafından yaklaşık 20 yıl süren çalışmalar sonucu bulunmuştur. Bu teorem kapalı (kararlı) sistemlerde kinetik enerji ve potansiyel enerji arasında bir ilişkiyi verdiği için, hem klasik fizikte hem de kuantum fiziğinde hareket eden parçacıklar sistemi için önemli bir teoremdir. Virial teoremi; galaksiler, nükleer fizik, kozmoloji, astrofizik, gazların kinetik enerjisi, atom ve metallerdeki elektron tepkileri gibi birçok alanda uygulanabilmektedir. Bu tezde kapalı (kararlı) sistemlerde var olan kütle çekimi potansiyeli, yay potansiyeli gibi bazı fizik problemlerini ele alarak virial teoremini uygulayacağız. Ayrıca Schrödinger Denklemi gibi bazı denklemlerin çözümlerinde de virial teoremini uygulayacağız.; ABSTRACT: Virial is derived from the Latin word “vis” meaning power, force or energy. The Virial Theorem was discovered by Rudolf Julius Emanuel Clausius as a result of nearly 20 years of work. Since this theorem gives a relationship between kinetic energy and potential energy in closed (stable) systems, it is an important theorem for systems of moving particles in both classical and quantum physics. Virial theorem; It can be applied in many fields such as galaxies, nuclear physics, cosmology, astrophysics, kinetic energy of gases, electron reactions in atoms and metals. In this thesis, we will apply the virial theorem by considering some physics problems such as gravitational potential and spring potential in closed (stable) systems. We will also apply the virial theorem to the solutions of some equations, such as the Schrödinger equation. Fri, 01 Jan 2021 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6242 2021-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6239 The Determination of İsotope Production of Heavy Elements With Different Models ABBAS, Begard Kareem ABSTRACT: In this study, the fragmentation production crosses sections of residual nuclides in the reactions p + 74W184, and p + 83Bi209 have been calculated. Proton beams have an energy range of 30-500 MeV. Calculations have been made using pre-equilibrium, Intra-nuclear Cascade Model and Cascade Exciton Model. The formation cross sections of the isotopes are calculated. Calculations have been made using CEM03 and ALICE / ASH and PCROS programs. The results have been compared with the current experimental data. The different isotopes of 82Pb, 81Ti, 84Po, 73Ta, 75Re and 72Hf and their elements have been obtained at different proton energies for p + 74W184 and p + 83Bi209 repression.; ÖZET: Bu çalışmada p + 74W184 ve p + 83Bi209 reaksiyonlarındaki artık nüklidlerin üretim taser kesitleri hesaplanmıştır. Proton ışınları 30-500 MeV enerji aralığına sahiptir. Hesaplamalar, denge öncesı, İntra nükleer Kaskat Model ve Cascade Exciton Modeli kullanılarak yapılmıştır. İzotopların oluşum tesir kesitleri hesanlanmıştır. Hesaplamalar CEM03 ve ALICE / ASH ve PCROS programları kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlar mevcut deney verileri ile karşılaştırılmıştır. p + 74W184 ve p + 83Bi209reaksiyonu için 82Pb, 81Ti, 84Po, 73Ta, 75Re ve 72Hf ve elementlerinin çeştli izotopları farklı proton enerjilerde elde edilmiştir. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6239 2017-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6236 Yüksek Enerjili Hadron Çarpıştırıcılarında Aynı Anda Oluşan W ve Z Bozonları İçin Kuantum Renk Dinamiği (QCD) Tahminleri BAYRAM, Bilal ÖZET: Bu çalışmada proton çarpışmaları sonucu Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (BHÇ)‘nın planlanan en yüksek enerjisi 14 TeV, BHÇ ile aynı tünelde fakat 27 TeV enerji ile başlatılacak olan Yüksek Enerjili BHÇ ve ileride kurulması planlanan ve 100 TeV‘lik kütle merkez enerjisine sahip olacak dairesel çarpıĢtırıcı FCC‘nin enerji değerlerinde eş zamanlı üretilen W ve Z bozonlarının yüksek mertebeli kuantum renk dinamiği tahminleri hesaplanmıştır. Hesaplamalar birçok parçacık üretimini bünyesinde barındıran MCFM Monte Carlo programı kullanılarak leading order (LO) ve next-to-leading order (NLO) mertebesine kadar yapılmıĢtır. W ve Z bozonlarının leptonik bozunumlarıda dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda W ve Z oluşumunda seçilecek olan partonların doğru tahmininin yapılabilmesi için LHAPDF kütüphanesindeki parton dağılım fonksiyonları (PDF)‘ndan NNPDF3.1, MMHT2014, MSTW2008 ve HERA2.0 parton dağılım fonksiyonları seçilmiştir. Daha sonra, seçilen PDF‘ler ile elde edilen tesir kesiti sonuçları 14, 27 ve 100 TeV kütle merkez enerjilerinde karşılaştırılarak referans PDF (NNPDF3.1) seçilmiştir. Ayrıca, NNPDF3.1 PDF‘si ile elde edilen 13 TeV kütle merkez enerjisindeki sonuçların aynı enerjide CMS işbirliği tarafından yayınlanmış sonuçlar ile karşılaştırılarak elde edilen NLO tesir kesiti sonuçlarının CMS sonuçları ile uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Daha sonra, NNPDF3.1 PDF‘si kullanılarak 14, 27 ve 100 TeV kütle merkez enerjilerinde LO ve NLO tesir kesiti sonuçları elde edilmiştir. Sonuçların yanı sıra PDF, scale ve hata payları hesaplanmıştır. PDF hata paylarının hesaplanması MCFM programı ile yapılmıştır. Scale hata payları renormalizasyon ve faktörizasyon değerlerinin seçilen referans değer olan W ve Z bozonlarının kütle toplamının iki katı ve yarısı alınarak hesaplanmıştır. Son olarak hata payı ( ) değerinin 0,002 kadarlık pozitif ve negatif değerlerde değiştirilmesi sonucu elde edilmiştir. Böylece yüksek mertebeli kuantum renk dinamiği tahminlerinde düşük mertebeli LO‘a göre daha küçük hata payları ile daha doğru sonuçların elde edildiği sonucuna varılmıştır. Son olarak, olay sayısı, entegre parlaklık ve tesir kesiti arasındaki ilişki kullanılarak 14, 27 ve 100 TeV kütle merkez enerjilerinde 13 TeV ile aynı istatistiği verecek olan data miktarı hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar kanalı için sırasıyla 14, 27 and 100 TeV enerjilerinde , ‘dir. kanalı için ise sırasıyla 14, 27 and 100 TeV enerjilerinde ‘dir. Bu sonuçlar daha yüksek enerjilerde daha az verinin daha düĢük enerjilerle aynı istatistikleri sağladığını göstermektedir.; ABSTRACT: In this study, QCD predictions of simultaneously produced W and Z bosons were calculated at 14. 27 and 100 TeV center-of-mass energies since 14 TeV is the planned highest energy at the Latge Hadron Collider, 27 TeV is the energy planned for the High Energy LHC (HE-LHC) and 100 TeV is the planned energy for the Future CircularCollider (FCC). All the predictions were calculated up to next-to-leading order (NLO) QCD using the MCFM Monte Carlo program. Four different patron distribution functions (PDFs) in the LHAPDF library were used to make the correct predictions while selection W and Z coming from the partons. The PDFs that are used in the calculations are NNPDF3.1, MMHT2014, MSTW2008 and HERA. A comparison of the QCD results that are obtained with these PDFs were performed and their consistency were tested. Among these PDFs, NNPDF3.1 were selected as refernce PDF and its QCD results at 13 TeV were compared with the CMS results that were mesured by the CMS collaboratio at the same center-of-mass energy. Then, LO and NLO cross-section results were obtained at 14. 27 and 100 TeV center of mass energies using NNPDF3.1 PDF. In addition to the QCD results, PDF, scale and uncertainties were calculated. MCFM program were used fort he calculation of the PDF uncertainty. The scale unceratainties were calculated by taking twice and half of the mass sum of the selected reference value, the mass sum of the W and Z bosons, of the renormalization and factorization values. unceratainties were obtained by changing the value of ( ) by 0.002. The results showed small unceratainties while the order of the QCD becomes higher. Finally, the amount of data that would give the same statistic with the data at 13 TeV center-of-mass energy were calculated at 14. 27 and 100 TeV center-of-mass energies by using the relationship between the number of events, integrated luminosity and the cross section. The results showed that we would need , data at 14. 27 and 100 TeV for channel and data at 14. 27 and 100 TeV for for channel to reach the same statistics with 13 TeV data. This shows that less data provide the same statistics while we reach the higher energies. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6236 2023-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6177 Organik (1,4-m-Diamin) Arayüzeyli n-Si Schottky Diyodun Elektriksel Karakterizasyonu GÖZEN, Murat ÖZET: Bu çalışmada, 1,4-m-diamin molekülünün etanol kullanılarak oluşturulan çözeltinin n-Si üzerine damlatılması ve çözücünün buharlaştırılması ile elde edilmiş Al/1,4-m-diamin /n-Si Schottky diyodun akım gerilim ölçümlerinden oda sıcaklığında idealite faktörü 1,13 ve engel yüksekliği 0,82 eV olarak elde edilmiş. Norde Fonksiyonlarından seri direnç 7,213 x 104 Ω ve engel yüksekliği 0,83 eV bulunmuştur. Cheung modeliyle engel yüksekliği, idealite faktörü ve seri direnç değerleri elde edilmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak maddenin yasak enerji aralığı Eg = 3,95 eV olarak hesaplandı. Bu yapının güneş simülatörü altında akım gerilim ölçümlerinden fotovoltaik parametreleri elde edildi. Elde edilen verilerden aygıtın fotodiyot özellik gösterdiği anlaşıldı.; ABSTRACT: In this study, we have investigated the effect of the 1,4-m-diamine molecule on the n-Si solution and the evaporation of the solvent by using the Al / 1,4-m-diamine / n-Si Schottky diode. Current voltage measurements were obtained at room temperature, ideality factor 1.13 and the barrier height 0.82 eV. From the Norde functions the series resistance and barrier height were found to be 7.213 x 104 Ω and 0.83 eV respectively. Cheung model obtained barrier height, ideality factor and series resistance values. Using data the forbidden energy gap of the substance was calculated as Eg = 3.95 eV. Photovoltaic parameters were obtained from the current voltage measurements under solar simulator. From data it was understood that the device was photodiode-specific. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6177 2017-01-01T00:00:00Z