https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1384 Islamic Economics and Law 2026-07-07T18:42:09Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6191 Türk Katılım Bankalarının Makro Hedefleri BALTACI, Osman ÖZET: Küresel ekonomide faize dayalı ekonomik sistemlerin zayıfladığı sıklıkla savunulmaktadır. Bu zayıflığın kanıtı olarak da küresel ekonomik krizler gösterilmektedir. Bu krizler sonucunda ulusal ekonomilerin ağır yara aldığı ve zayıfladığı görülmektedir. Emek dâhil edilmeden paradan para kazanarak döngü sağlayan klasik ekonomik sistemin krizlerde etkisiz kaldığı görülmektedir. Bu nedenle de zenginler daha çok zenginleşmiştir. Ekonomisi geri kalan ülkelerin ise daha çok fakirleştiği görülmüştür. İslam iktisadı fikri ise İslam’ın ortaya çıktığı yıllara, İslam devletlerinin zengin ve güçlü olduğu çağlara dayanmaktadır. Temel felsefesi de emeğe dayalı faizsiz ekonomik modeller yürütmek, sosyal hayata ve piyasaya en etkin ve verimli şekilde mal ve hizmet sunmaktır. Günümüzde ise katılım bankaları ve finans kurumları, konvansiyonel sisteme karşı bu temel argümanı savunmaktadır. Bu metotla piyasada değişiklik yapmayı öngörmektedirler. Araştırmada, neo-klasik anlayış ve ekonomik krizlerin nedeni olarak görülen konvansiyonel bankacılık sistemine güçlü bir alternatif olarak katılım temelli finans ekonomisinin ürün ve hedefleri açıklanmıştır. Gelişmekte olan ülkeler baz alınarak Türkiye ekonomisine potansiyel etkileri açıklanmaya çalışılmıştır. Türkiye ekonomisinde katılım bankalarının yıllar içindeki gelişimi değerlendirilmiştir. Tez çalışmasında, bu sistemlerin ülkemizin makroekonomik sorunlarına çözümler üretmesinde ne tür ciddi faydalar sağlayacağı açıklanmaktadır. Bununla birlikte, İslam iktisat sisteminin büyüyüp gelişmesine katkı sağlayacak metotları açıklamayı hedeflemektedir. Bu metotların neo-klasik piyasaya doğru bir biçimde dâhil edilmesi öngörülmektedir. Çalışmamıza katılım bankacılığının işleyişinden yola çıkılarak finansal veriler ve bulgular göz önünde bulundurulmaya çalışılmıştır. Gelişmekte olan benzer ülkelerin katılım bankacılığında geldiği konum örnek alınarak Türkiye ekonomisinde de katılım bankalarının oynayabileceği roller projekte edilmektedir. Bu çalışma ile tarihi geçmişe dayanan ancak neo-klasik sistemde henüz yer bulan ve gelişmeye de oldukça meyilli bu yeni finans türü teorik olarak açıklanmaya çalışılmıştır. İslami finansın neo-klasik ekonomiye adapte oluşu ve gelecekteki hedefleri analiz edilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular ve veriler çerçevesinde katılım bankalarının makro hedefleri analiz edilmiştir. Böylece henüz çok yeni olan fakat tarihi gelişimi geçmişe dayanan bu kadim ekonomik model hakkında günümüz dünyasına adaptasyonu ve potansiyel makro getirilerinin açıklanması hedeflenmiştir. Bu adaptasyon sonucunda Türkiye ekonomisine sağlayacağı makro katkılar açıklanmıştır. Türkiye ekonomisinde oluşabilecek yeni ve güçlü alternatif yöntem analiz edilmiştir.; ABSTRACT: In today's ever globalized world, it is frequently argued by experts that economic systems based on classical interest instrument have actually weakened. Global economic crises are demonstrated as further proofs of this weakness. Meanwhile, it is also predicted that, as a result of these crises, national economies have also been severely injured and weakened. The classical economic systems, which predominantly cycle through the use of capital and ignore other production factors such as labor, are predicted to be ineffective in recessionary periods. Moreover, the riches get ever richer and the poor get poorer. Participation banks and the interest free financial institutions, are real economy-based, interest-free economic models that were initially implemented during the first days of Islam when the Islamic states were rich and powerful. They aim to bring forth a more just and efficient economic system.This paper explains the products and objectives of the participation-based financial economic model, as a strong alternative to the modern neo-classical system, which is considered as the primary cause of economic crises. The paper explains the methods and products that could potentially enable this new system to find solutions to the common macro problems of the modern economies. These methods that led to the formation of an alternative Islamic economic system are explained in details, and their adaption to the conventional interest-based system, with the use of the basic contracts of Islamic finance by the authorized institutions and authorities, are explained. The financial data and findings based on the functioning of modern participation banking are considered in our article. Based on all these data, the current picture and contributions of participation banks in the country's macro economy is explained and projected looking forward. Using the data from participation banking experiences in similar developing countries as an example, the paper projects potential contributions of participation banks in the Turkish economy system. This paper focuses on explaining and demonstrating potential contributions of this new type of financial model that has emerged and developed theoretically, by analyzing its adaptation to today's economic world and its future goals. It aims to critically analyze the findings obtained and the existing national data as well as the macro targets of participation banks. Furthermore, adaptation of this traditional (but in the meantime relatively new) model to today's modern economic model is also targeted. As a result of this adaptation, the macro contributions to the Turkish economy are explained. A new and powerful alternative method that may occur in the Turkish economy has been analyzed. 2022-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6169 Son Dönem İslam Hukukçularından Mustafa Zerkā'nın Fıkhî Tercihleri BAYUTMUŞ, İdris ÖZET: “Son dönem İslam Hukukçularından Mustafa Zerkā‟nın Fıkhî Tercihleri” adlı çalışmamız, Hanefî fakihlerden Zerkā‟nın hayatını, ilmî kişiliğini, fetva yöntemini ve fetva alanındaki tercihlerini analiz ederek değerlendirmeyi hedeflemektedir. Zerkā fikir, yöntem, fetva ve tercihleriyle son dönem fakihleri ve ilim dünyası üzerinde önemli bir etki bırakan muasır İslam hukukçularındandır.Çalışmamız bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mustafa Zerkā‟nın hayatı, ilmi kişiliği ve fetva yöntemi ele alınmış; ikinci bölümde ibadetler alanındaki tercihleri, son bölümde ise aile ve borçlar hukuku alanındaki tercihleri ele alınmıştır. Her bir konudaki tercihi diğer mezheplerin konuya yaklaşımı çerçevesinde ele alınarak delil açısından analiz edilmiş ve Zerkā‟nın tercihi çağdaş İslam Hukukçularının konuyla ilgili tercihleriyle de mukayese edilmiştir. Fetva alanında ve fıkhi tercihlerinde genellikle dört mezhebin sınırları içinde kalmıştır. Fetvâ alanındaki tercihlerigeleneksel anlayış ile modern anlayışı mezcetme yönüyle temayüz ettiğinden çağdaşlarının dikkatini çekmiş,bu konuda kendisini savunanların yanında eleştirenler de olmuştur. Mustafa Zerkākendisine sorulan sorulara klasik fıkıh mirasında ikna edici bir cevap bulması halinde bu cevabı aktarmakla yetinmiştir. Kendisi Hanefî mezhebine mensup olmakla birlikte mezhep taassubundan uzak durmuş ve ihtiyaca cevap verebilecek diğer mezhep görüĢlerinden de yararlanmıştır. Mezhep içtihatları içinde bir cevap bulamadığında yeni içtihatlarıyla meseleyi çözmeye çalışmıştır. Zerkā tercih ve içtihatlarını temellendirirken toplumun maslahatını, meşakkati giderme, kolaylık ilkesi, küllî kâideler ve istişâre gibi yöntemleri takib etmiştir.; ABSTRACT: Our study titled Fiqh Preferences of Mustafa Zerka, one of the recent Islamic Jurists, aims to analyze and evaluate Zerka, one of the Hanafi jurists, by focusing on his life, scientific personality, method of fatwa and his preferences in the field of fatwa. Our study consists of an introduction and two parts. In the first part, Mustafa Zerka's life, scientific personality and fatwa method are discussed; in the second part, his preferences in the field of worship, and in the last part, his preferences in the field of family and debts law are discussed. His preference on each subject was analyzed in terms of evidence by considering the approach of other sects to the subject, and Zerka's preference was also compared with the preferences of contemporary Islamic Jurists. Zerka is one of the contemporary Islamic jurists who left a significant impact on the jurists of last period and the world of science with his ideas, methods, fatwas and preferences. In the field of fatwa and fiqh preferences, he generally remained within the boundaries of the four sects. His preferences in the field of fatwa attracted the attention of his contemporaries, as he distinguished himself in terms of combining the traditional understanding with the modern understanding, and there were those who criticized him as well as those who defended him. If he found a convincing answer to the questions asked to him in the classical fiqh legacy, Mustafa Zerka was content with conveying this answer. Although he is a member of the Hanafi sect, he avoided sectarian fanaticism and also benefited from other sectarian views that could meet the need. When he could not find an answer within the sect's jurisprudence, he tried to solve the issue with his own jurisprudence. While basing his preferences and ijtihads, Zerka followed the interests of the society, the elimination of hardship, the principle of convenience, universal rules and methods such as consultation. 2021-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6152 أثر الإختلافات اللغوية في المسائل العقدية المعتزلة و الأشاعرة نموذجا دراسة لغوية تحليلية GHAFOUR, Shaho Tawfeeq الملخص: إ ال غة العربية هي لغة القرآ الكريم وهوأناس المعرفة و مصدرالتشريعات ىلأد المس مين. فقد ب غ أهمية ال غة العربية في الدرانات امنلامية مم غا أحها ما من ى م من ى وم امنلامية فقهيها وىقيدتها وتفسيرها و غيره إلا وهو مفتقر إلي ال غة العربية، لأ معاحي ت و الع وم امنلامية لا تعرف حقائقها ولا تستمين إلا بمعرفة معاحي ودلالات ألفاظ ال غة العربية، كما هي ىلأد أهل ال سا العربي.اقتصرت رنالتي ى ي امهتلافات ال غوية في المسائل العقدية بين المعتزلة والأشاىرة وفهمهما في حصوص القرآ الكريم والسلأة اللأموية الشريفة كذلو، ولذا ىرضت للآيات والأحاديث العقدية التي تحمل دلالات لغوية او ححوية او بلاغية تمايلأت فيها احظار ى ماء كلا الفريقين.; ÖZET: Şüphesiz Arap Dili Kur’an-ı Kerim’in dilidir; Müslümanlar nezdinde bilginin temeli ve yasamanın kaynağıdır. Arap Dili, İslam araştırmalarında o kadar önemlidir ki, bütün İslam ilimleri ona muhtaçtır. Çünkü İslam ilimlerinin anlam ve hakikati, ancak Arapça lafızların mana ve delaletini bilmekle mümkündür.Çalışmamızda Mutezile ve Eş’ariyye itikadındaki ihtilaflı meseleleri ileKitab ve Sünnet metinlerini anlayış tarzlarınıele aldık. Dolayısıyla lugavî, nahvî ve belâğî delaletleri olan inançla ilgili ayet ve hadisleri arz ettik ki her iki mezhebin de görüşleri ortaya çıksın.; ABSTRACT: Of course, the Arabic language is the language of the Qur'an; It is the basis of knowledge and the source of knowledge before Muslims. The Arabic language is so important in Islamic studies that all Islamic science is in need of it. Because the meaning and the truth of Islamic sciences can only be known, but the meaning and the meaning of Arabic words can be known. In our study, we have taken into consideration the controversial issues of Mutezile and Ash'ariyya and the ways of understanding the texts of the Qur'an and Sunnah. Thus, we have offered verses and hadiths about beliefs that are lugabi, nahvî and belagî digits, so that both sects have their opinions. 2017-01-01T00:00:00Z https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6142 Din Görevlilerinin İslami Finansal Araçlara ve Katılım Bankacılığına Bakış Açısı: TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) Bölgesi Üzerine Ampirik Bir Uygulama ARPACIK, Mustafa ÖZET: Bu çalışmanın amacı TRB1 bölgesinde görev yapan din görevlilerinin katılım bankacılığına bakış açısına ilişkin sonuçlara ulaşmaktır. Bu amaçla TRB1 Bölgesinde yaşayan din görevlileri arasında örnek kütle seçilmiş bu örnek kütle üzerinde anket tekniği uygulanarak veri toplanmıştır. Bu veriler faktör analizi ile analiz edilmiştir. Yapılan faktör analiz sonucunda 15 değişkenin 3 faktörde toplanması uygun bulunmuştur. Bu faktörler önem sırasına göre göz önünde bulundurularak katılım bankacılığı tercihleri, katılım bankacılığıyla işlem yapma, faize ilişkin işlemler olarak isimlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda din görevlilerinin demografik özellikleri ile katılım bankacılığına bakış açıları arasında önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Din görevlileri ihtiyaç halinde Katılım Bankalarının tercih edilebileceğini ancak yapılan işlemlerin İslami kurallara uygun olmadığını ve yapılan işlemlerin faizli işlemlere yakın olduğunu belirtmişlerdir. Geleneksel bankaların alternatifi olarak değerlendirilen katılım bankacılığının din görevlileri tarafından yeterince bilinmediği ve İslami finans algılarının zayıf olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle katılım bankacılığı konusunda din görevlilerinin bilgilendirilmesi, onların görüşleri alınarak en uygun İslami bankacılık modelinin oluşturulması gerektiği kanaati hasıl olmuştur.; ABSTRACT: The aim of this study is to determine the conclusions about the perspective of religious officials who work in TRB1 region. For this purpose, the sample mass was chosen among those living in TRB1 region and the data were collected by using the survey technique on this sample mass. These data were analyzed by factor analysis and it was found appropriate to collect 15 variables in 3 factors as a result of the factor analysis. These factors are named in the order of importance, taking into account participation banking preferences, transactions with participation banking and transactions related to interest. As a result of the research, significant differences were found between the demographic characteristics of religious officials and their perspectives on participation banking. Religious officials stated that Participation Banks could be preferred if needed, but the transactions were not in accordance with Islamic rules and the transactions were close to interest transactions. It is understood that participation banking, which is considered as an alternative to traditional banks, is not sufficiently known by religious officials and the perception of Islamic finance is weak. For this reason, it has been concluded that religious officials should be informed about participation banking and the most appropriate Islamic banking model ought to be formed by taking their opinions. 2019-01-01T00:00:00Z