Zootekni

Serbest Sistemde Yetiştirilen Beyaz ve Kahverengi Yumurtacı Tavuklarda Yumurtlama Zamanı ve Oranının Yumurta Kalitesi Üzerine Etkisi

2026-09-15T05:40:31Z

Serbest Sistemde Yetiştirilen Beyaz ve Kahverengi Yumurtacı Tavuklarda Yumurtlama Zamanı ve Oranının Yumurta Kalitesi Üzerine Etkisi ALTUN, İsmail ÖZET: Bu araştırma, serbest gezinmeli sistemde yetiştirilen ticari beyaz (Isa Tindet) ve kahverengi yumurtacı (Lohmann) tavuklarda yumurtlama zamanının yumurta kalitesi ve yumurtlama oranı üzerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Deneme, Diyarbakır ili Bismil ilçesinde yumurta üretimi yapan özel bir işletmede yürütülmüştür. Barınak olarak, 3,5 dekarlık bir arazi üzerinde kurulmuş olan bir çadır kümes (140 m2) kullanılmıştır. Denemede, 84 haftalık yaşta toplam 680 adet beyaz ve kahverengi genotipte tavuk kullanılmıştır. Kümesin çevresinde, yaklaşık 3 dekarlık bir alanda tavukların otlaması için yonca ekilmiştir. Ölçümlerinde kullanılacak olan yumurtalar, 84, 85, 86 ve 87 haftalık yaşlarda 4 hafta süreyle (haftada 1 kez) toplanmıştır. Geceleri kümeste barındırılan hayvanlar, gündüzleri 12 saat süreyle otlatmak amacıyla dışarı çıkarılmıştır. Hava karardıktan sonra barınağa alınan hayvanlara ilave olarak 6 saat yapay aydınlatma uygulanmıştır. Tavuklara, günlük 90 g/hayvan düşecek şekilde %17 ham protein ve 2750 kcal/kg ME içeren yumurta yemi verilmiştir. Çalışmada, beyaz ve kahverengi yumurtacı genotiplerin yumurta kalite özelliklerinin belirlenmesi için günün 4 farklı saat diliminde (7.30-9.30, 9.30-11.30, 11.30-13.30 ve 13.30-15.30) yumurta toplanmıştır. Yumurta kalitesinin belirlenmesinde, yumurta ağırlığı, şekil indeksi, kabuk ağırlığı, kabuk kalınlığı, kabuk oranı, ak ağırlığı, ak oranı, ak yüksekliği, sarı ağırlığı, sarı oranı, sarı rengi, kırılma direnci ve Haugh birimi gibi özellikler ele alınmıştır. Sonuç olarak, genelde (4 hafta) farklı saat dilimlerinin, yumurta ağırlığı, kabuk ağırlığı, kabuk kalınlığı, kabuk oranı, ak ağırlığı, sarı ağırlığı ve kırılma direncini önemli (P<0.01) düzeyde etkilediği, şekil indeksi, ak oranı, ak yüksekliği, sarı oranı, sarı rengi ve Haugh birimi üzerine ise etkili olmadığı saptanmıştır. Genotipin etkisi ise, kabuk ağırlığı, kabuk kalınlığı, kabuk oranı, ak ağırlığı, ak oranı, ak yüksekliği, sarı rengi, kırılma direnci ve Haugh birimi için önemli (P<0.01, P<0.05) bulunmuştur. Yumurta ağırlığı, şekil indeksi, sarı ağırlığı ve sarı oranı genotipten önemli ölçüde etkilenmemiştir. Saat dilimleri*genotip interaksiyonu, sadece kabuk kırılma direncini önemli (P<0.01) düzeyde etkilemiş, incelenen diğer tüm özellikler bakımından önemli bir etkiye sahip olmamıştır. Genotiplerin, 07.30-09.30, 09.30-11.30, 11.30-13.30, 13.30-15.30 ve 15.30-07.30 arasındaki toplama saatlerindeki yumurtlama oranları, sırasıyla; beyaz genotip için %26,21, 28,97, 23,22, 11,26 ve 10,34, kahverengi genotip için %29,56, 24,04, 18,51, 8,42 ve 19,47 olarak bulunmuştur.; ABSTRACT: This research was carried out to investigate the effect on egg quality of oviposition time and rate in commercial white (Isa Tindet) and brown layers (Lohmann brown) reared in free range system. The experiment carried out egg production in a private enterprise in Bismil district of Diyarbakır. A tent coop (140 m2) set up on a 3.5 decare land was used as shelter. In the trial, 84-week-old white and brown genotypes were used. Clover was planted for grazing of chickens of about 3 decares around the coop. The eggs in their measurements were collected for 4 weeks (1 time) at 84, 85, 86 and 87 weeks of age. The birds kept in the house at night were taken outside to graze the 12 hour tongue during the day. In addition to the birds taken into the shelter after dark, 6 hours of artificial lighting was applied. The layers were given feed containing 17% crude protein and 2750 kcal/kg ME (90 g/bird per day). In the study, eggs were collected at 4 different time periods of the day (7.30-9.30, 9.30-11.30, 11.30-13.30 and 13.30-15.30) for egg quality characteristics of white and brown layer genotypes. In determining the egg quality, its properties such as egg weight, shape index, egg shell weight, egg shell thickness, percentage of egg shell, albumen weight, percentage of albumen, albumen height, yolk weight, percentage of yolk, yellow color, egg shell strength and Haugh unit were taken into consideration. As a result, generally (4 weeks) different collection time affected egg weight, egg shell weight, shell thickness, percentage of egg shell, albumen weight, yolk weight and egg shell strength significantly (P<0.01), but, it was found to be not effective on shape index, percentage of albumen, albumen height, percentage of yolk, yellow color and Haugh unit. Genotype effect was found to be significant (P<0.01, P<0.05) for egg shell weight, shell thickness, percentage of egg shell, albumen weight, percentage of albumen, albumen height, yellow color, egg shell strength and Haugh unit. Egg weight, shape index, yellow weight and percentage of yolk were not significantly affected by the genotype. Collection time*genotype interaction only affected the egg shell strength at a significant (P<0.01) level, but did not have a significant effect on all other traits. The oviposition rates of genotypes were found as between 07.30-09.30, 09.30-11.30, 11.30-13.30, 13.30-15.30 and 15.30-07.30, 26,21%, 28,97, 23,22, 11,26 and 10,34% for white genotype, 29,56%, 24,04, 18,51, 8,42 and 19,47% for brown genotype, respectively.

Türkiye'de Kültür, Melez ve Yerli Sığır Irklarına Ait Süt Verimlerinin Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) İle İncelenmesi

2026-09-08T05:17:20Z

Türkiye'de Kültür, Melez ve Yerli Sığır Irklarına Ait Süt Verimlerinin Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) İle İncelenmesi AZAK, Gamze ÖZET: Bu çalışmada, Türkiye'deki melez, kültür ve yerli sığır ırklarına ait 2015 yılı süt verimlerinin 7 coğrafi bölgeye göre sığır ırklarının süt verimlerinin çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ile incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, MANOVA testi için kullanılan Pillai's Trace, Wilks' Lambda, Hotelling's Trace ve Roy's Largest Root istatistiklerinin değerleri sırasıyla; 0,522, 0,546, 0,711 ve 0,490 elde edilirken, bu istatistiklere karşılık gelen F değerleri sırasıyla 2,422, 2,518, 2,594 ve 5,634 bulunmuştur. Melez, kültür ırkı ve yerli sığırların yıllık süt verim ortalamaları sırasıyla 3776,355, 2692,803 ve 1311,513 kg olarak saptanmıştır. MANOVA testi sonucunda, süt verimi bakımından bölgeler arası farklılık kültür ırkı ve yerli sığırlarda önemsiz iken, melez sığırlarda istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P<0,001). Bonferroni testi, melez sığırlardaki süt verimi farklılığının Doğu Anadolu- Ege, Doğu Anadolu-Marmara, Güneydoğu Anadolu-Ege ve Güneydoğu Anadolu- Marmara bölgeleri arasındaki verim farklılığından kaynaklandığını ortaya koymuştur.; ABSTRACT: In this study, it was aimed to examine milk yield from cultural, cross-bred, and native cattle breeds in seven geographical regions of Turkey through multivariate analysis of variance (MANOVA). The values of Pillai's Trace, Wilks' Lambda, Hotelling's Trace and Roy's Largest Root statistics used for the MANOVA test were 0.522, 0.546, 0.711 and 0.490, respectively. The corresponding F values for these statistics were found to be 2.422, 2.518, 2.594 and 5.634, respectively. Animally milk yield averages of cultural, and native cattle breeds were found to be 3776.355, 2692.803 and 1311.513 kg, respectively. As a result of the MANOVA test, the difference in milk yield between the regions was not significant for cultural and native cattle breeds, whereas a significant difference was found in cross breed cattle (P<0.001). As a result of the Bonferroni test, it was found that the milk yield difference in crossbred cattle was due to the difference in yield between Eastern Anatolia-Aegean, Eastern Anatolia-Marmara, Southeast Anatolia-Aegean and Southeast Anatolia-Marmara regions.

Kurutulmuş Rumen İçeriğinin Hindi Rasyonlarına Eklenmesinin Hindilerin Büyüme ve Gelişme Performansı Üzerine Etkisi

2026-09-07T12:31:04Z

Kurutulmuş Rumen İçeriğinin Hindi Rasyonlarına Eklenmesinin Hindilerin Büyüme ve Gelişme Performansı Üzerine Etkisi HANT, Güneş ÖZET: Bu çalışma kurutulmuş rumen içeriğinin hindi rasyonlarına eklenmesi hindilerin büyüme gelişme performansının üzerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Denemede 120 adet günlük yaşta hindi plazaları kullanılmıştır. Hayvanlar şansa bağlı olarak seçilen kontrol grubu dahil olmak üzere, her gruba 30 hayvan düşecek şekilde 4 gruba ayrılmıştır. Her grup kendi arasında eşit sayıda 3 ayrı alt gruba ayrılmıştır. Muamele gruplarına besiye alınan sığır rumen içeriği güneşte kurutulduktan sonra yemlere karıştırılarak verilmiştir. Kontrol grubundaki hayvanlara 14 hafta süre ile ticari hindi yetiştirme yemi verilmiştir. Diğer alt gruplarına ayrılan 3 gruba da % 5, %10, %15 oranında rumen içeriği karıştırılan yemler verilmiştir. Rasyonlar izokalorik ve izonitrojenik olarak ayrılmıştır. Çalışmanın sonunda yapılan tartımlarda kontrol %5, %10 ve %15 deneme gruplarında elde edilen canlı ağırlık değerleri sırasıyla 9577,38±1398,60, 9706,35±125,9, 8802±119,04, 9512,00±119,29 g olarak bulunmuştur. Yemden yararlanma oranları kontrol %5, %10 ve % 15 deneme gruplarında sırasıyla 2,40±0,12, 2,44±0,12, 2,59±0,31 ve 2,30±0,12 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak kurutulmuş rumen içeriğinin hindi rasyonlarına eklenmesi %5 veya %10 oranında kalması gerek canlı ağırlık ve karkas özelliklerine göre, gerekse yemden yararlanma oranı yönünden olumsuz bir sonuç doğurmadığından hindi rasyonlarına katılabileceği kanısına varılmıştır.; ABSTRACT: The aim of this study was to investigate the effect of dried rumen contents on growth and carcass traits of heavy white turkeys. Totally 120 day-old pullets were used to accomplish the aim. Pullets were divided into 4 experimental groups with 3 replicates. Dried cattle rumen contents were added into the diet of the treatment groups. Commercial turkey breeding feed was given to the control groups for 14 weeks. Treatments groups were received 5, 10 and 15% rumen contents in their diets. The diets were prepared by taking into account of isocaloric and isonitrogenous. At the end of the study, the live weight of the turkey for control, 5, 10 and 15% groups were 9577.38, 1398.60, 9706.35, 8802, 9512.00 g, respectively. The FCR of control, 5, 10 and 15% groups were 2.40, 2.44, 2.59 and 2.30, respectively. As a result, It could be said that 5 or 10 % dried rumen can be added into turkey diets because adding 5 or 10 % of dried rumen contents into the turkey diets did not have any negative effect on live weight of the Turkeys.

Kapalı Sistem ve Serbest Dolaşımlı Sistemlerde Yetiştirilen Beyaz Hindilerin Besi Performansı ve Karkas Özellikleri Bakımından Karşılaştırılması

2026-07-22T07:49:03Z

Kapalı Sistem ve Serbest Dolaşımlı Sistemlerde Yetiştirilen Beyaz Hindilerin Besi Performansı ve Karkas Özellikleri Bakımından Karşılaştırılması KAYAOKAY, Adil ÖZET: Bu çalışma, kapalı ve serbest dolaşımlı sistemlerde yetiştirilen beyaz hindilerin besi performansı ve karkas özellikleri bakımından karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Denemede günlük yaşta toplam 90 adet hindi palazı 3 deneme grubuna (Kapalı sistem, %50 yem + mera ve Mera), her grupta 30’ar hayvan ve 3 tekerrürlü olacak şekilde şansa bağlı olarak dağıtılmıştır. 17 haftalık besi dönemi boyunca hindilere ait canlı ağırlıkları, yem tüketimleri, yemden yararlanma oranları ve karkas özellikleri saptanmıştır. Kapalı sistem, %50 yem + mera ve Mera gruplarına ait hindilerin 17. hafta sonundaki canlı ağırlıkları erkek + dişi karışık olarak sırasıyla; 11100 g, 9511,08 g ve 7727,93 g olarak bulunmuştur. Muamele gruplarına ait canlı ağırlık ortalamaları (17. hafta) bakımından elde edilen ortalamalar arasındaki farklılıklar önemli (P<0,01) bulunmuştur. Yem tüketimi bakımından, kapalı sistem ve %50 yem + mera sistemindeki hindiler 17 haftanın sonunda sırasıyla; 26,15 kg ve 15,24 kg yem tüketmiştir. Mera grubunda ise ilk 8 hafta için yem tüketimi belirlenmiş olup, bu dönemde hindiler ortalama 4.35 kg yem tüketmişlerdir. Grupların yem tüketimlerine ait ortalamar arasındaki farklılıklar önemli (P<0,05) bulunmuştur. Yemden yararlanma oranları, kapalı sistem ve %50 yem + mera grupları için 0-17 haftalık dönemde sırasıyla; 2,35 ve 1,60 olarak saptanmıştır. Mera grubu için ise, 0-8 haftalık dönem dikkate alınmış ve bu dönemdeki yemden yararlanma oranı 1,39 olarak bulunmuştur. Grupların yemden yararlanma oranları arasındaki farklılıklar istatistiksel anlamda önemli (P<0,05) bulunmuştur. Muamele gruplarına ait karkas ağırlıkları, kapalı, %50 yem + mera ve mera sistemlerinde erkek + dişi karışık olarak sırasıyla; 9252,10 g, 6979,20 g ve 5953,40 g olarak bulunmuştur. Grupların karkas ağırlıklarına ait ortalamalar arasındaki farklılıklar önemli (P<0,05) bulunmuştur. Sonuç olarak, hindi yetiştiriciliğinde tamamen kapalı sistemler yerine uygun mevsim ve mera koşullarında tamamen mera şartlarında veya kısmen meraya dayalı sistemlerin uygulanmasıyla büyük oranda yem tasarrufu sağlanabileceği ve bu şekilde kapalı sistemlerde elde edilen karkas ağırlığına yakın değerlere ulaşılabildiği, özellikle %50 yem + mera ve mera sistemlerinin hindilerde besi performansı ve karkas özellikleri açısından düşük yem tüketimi de dikkate alındığında daha iyi sonuç verdiği söylenebilir.; ABSTRACT: This study was performed to compare white turkeys raised in conventional and free range systems in terms of their fattening performance and carcass traits. In the experiment, a total of 90 1-day-old turkey poults were randomly distributed into three experimental groups (Conventional system, 50% feed + pasture, and Pasture) with three of replication (10 birds/each). The live weights, feed consumption, feed utilization rates and carcass traits of turkeys were detected during the 17-week fattening period. The live weights of turkeys in the Conventional system, 50% feed + pasture, and Pasture groups at the end of the 17th week were found as 11100 g, 9511.08 g, and 7727.93 g, respectively, for both males and females. The differences between the averages obtained in respect to the live weight of the treatment groups (17th week) were significant (P<0.01). In terms of feed consumption, the turkeys in the conventional system and 50% feed + pasture system consumed 26.15 kg and 15.24 kg of feed, respectively, at the end of the 17th week of age. In the pasture group, average feed consumption for eight weeks was 4.35 kg/bird. The differences between the averages of the groups’ feed consumption were found as significant (P<0.05). The feed utilization rates of conventional and 50% feed + pasture groups were 2.35 and 1.60, respectively, during the 0-17-week period. For the pasture group, the feed utilization rate for the 0-8 week period was 1.39. The differences between the feed utilization rates of the groups were statistically significant (P<0.05). The carcass weights of the treatment groups for both males and females in the conventional, 50% feed + pasture, and pasture groups were 9252.10 g, 6979.20 g, and 5953.40 g, respectively. The differences between the averages of the groups were significant (P<0.05). In conclusion, it can be stated that feed saving can be ensured to a large extent with the implementation of the partially or total free range systems under appropriate season, by this way, carcass weight of totally or partially pasture conditions could be closer to the conventional system. Taking account of low feed consumption of the turkeys, especially in 50% feed + pasture and pasture systems, in terms of fattening performance and carcass traits, pastured system can be considered as more profitable.