Animal Science https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1371 2026-04-10T20:45:11Z 2026-04-10T20:45:11Z DİNLER, Abdulmenaf https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6001 2026-02-12T07:46:00Z 2025-01-01T00:00:00Z

Korelasyon Matrisinin Cayley- Hamilton Teoremi ile Çözümlenmesi: Hayvancılık Verilerinde Bazı Uygulamalar DİNLER, Abdulmenaf ÖZET: Bu çalışmada, Cayley- Hamilton teoremi kullanılarak 4∗4 boyutlu A kare matrisinin farklı mertebeden kuvvetlerine ait işlemler yapılmıştır. Literatür taraması sonucunda Meksika, Colima'daki Pelibuey koyunlarının morfolojik özellikleri arasındaki ilişki için Pearson korelasyonları elde edilmiştir. Bu koyunların morfolojik özelliklerine ait değişkenler cidago yüksekliği (WIH), göğüs çevresi (CHG), göğüs genişliği (CHW) ve vücut uzunluğu (BOL)’dur. Bu değişkenler arasında hesaplanan korelasyon katsayıları 0,23−0,83 aralığında bulunmuştur. Elde edilen korelasyon matrislerinin özdeğerleri hesaplanarak matrislerin yüksek mertebenden kuvvetlerinin hesaplanması kolaylaşmıştır. Bu öz değerlere karşılık 4∗4 ‘lük korelasyon matrislerinin yüksek dereceden kuvvetleri, karekökü, küp kökü, sinüsü, kosinüsü, tanjantı, logaritması ve üstel kuvveti hesaplanarak farklı matrisler elde edilmiştir. Yüksek mertebeden işlemleri ve bulunmaları zor elde edilen farklı türden polinom ve çeşitli fonksiyonların matrisleri Cayley- Hamilton teoremiyle çözülebilmiştir.; ABSTRACT: This work employed the Cayley-Hamilton Theorem to perform operations on various powers of a 4∗4 square matrix. Following a literature research, Pearson correlation coefficients were calculated to analyse the correlations among the morphological traits of Pelibuey sheep in Colima, Mexico. The morphological factors examined for these sheep comprise withers height (WIH), chest girth (CHG), chest width (CHW), and body length (BOL). The computed correlation coefficients between these variables ranged from 0.23 to 0.83. The calculation of higher-order powers of the resulting correlation matrices was streamlined by determining their eigenvalues. In connection to these eigenvalues, many matrices were derived by computing the higher-order powers, square roots, cube roots, sine, cosine, tangent, logarithm, and exponential functions of the 4 ∗ 4 correlation matrices. High ‒ order operations and matrices of diverse polynomials and complex functions, which are otherwise challenging to acquire, were effectively produced utilising the Cayley- Hamilton Theorem.

2025-01-01T00:00:00Z ŞEN, Fatih https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5993 2026-02-06T08:34:02Z 2025-01-01T00:00:00Z

Bingöl İli ve İlçelerinde Arıcılığın Yapısal Analizi, Sorunları ve Çözüm Önerileri ŞEN, Fatih ÖZET: Bu çalışma, Bingöl ili merkez ve 5 ilçesinde faaliyet gösteren arıcılık işletmelerinde görülen arı hastalıkları ve zararlılarının belirlenmesi ve bu işletmelerin arıcılık uygulamaları ile ilgili genel durumunun ortaya konulması amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın materyalini, 99 arıcı ile yüz yüze yapılan anketlerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Araştırma bulgularına göre, arıcıların büyük bir kısmı orta yaş grubunda olup (ortalama 51,35), genellikle uzun yıllara (17,81 yıl) dayanan deneyime sahip oldukları görülmüştür. İşletme sahiplerinin eğitim durumunun %79,8 oranında lise ve ortaokul mezunu olduğu saptanmıştır. Arıcılık işletmelerinde ağırlıklı olarak Kafkas arı ırkı tercih edilmekte (%93,9), üretimde modern ahşap kovanlar yaygın şekilde (%90,9) kullanılmaktadır. Anket yapılan işletmelerin yaklaşık %59,4’ü göçer arıcılık yapmaktadır. Koloni kayıplarının genelde %10’dan daha düşük olduğu ifade edilmiştir. Kışlatma kayıpları %79,8 oranında kötü iklim koşullarına ve yetersiz beslenmeye atfedilmiştir. Ana arı değiştirme süresi bakımından, daha çok yılda 2 yılda bir değiştirme (%68,7) uygulanmaktadır. Üreticilerin %98’i Varroa ile mücadele ettiklerini ifade etmişlerdir. Antibiyotik kullanılma oranı %22,7 olarak belirlenmiştir Arıcıların %13,3’ü teknik eleman bulmada güçlük çektiğini açıklamıştır. Kurslara katılma oranı oldukça yüksek olup, bu oran %82,8 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, Bingöl ilindeki arıcılık faaliyetlerinin önemli bir potansiyele sahip olduğu ancak bazı yanlış uygulamaların değiştirilmesi, mevcut bilgi ve örgütlenme düzeyinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması, veteriner hizmetlerinin güçlendirilmesi, kış beslenmesindeki eksikliklerin giderilmesi, örgütlenmenin teşvik edilmesi, sürdürülebilir ve verimli bir arıcılık sektörü için gerekli görülmektedir.; ABSTRACT: This study was carried out to determine the bee diseases and pests seen in beekeeping enterprises producing in Bingöl province and its 5 districts and to reveal the general situation of these enterprises regarding beekeeping practices. The research material consisted of data obtained from face-to-face surveys conducted with 99 beekeepers. According to the research findings, the majority of beekeepers are middle-aged (average 51.35 years) and generally have many years of experience (17.81 years). It was determined that 79.8% of the business owners are high school or secondary school graduates. Caucasian bee breeds are predominantly preferred in beekeeping businesses (93.9%), and modern wooden hives are widely used in production (90.9%). Approximately 59.4% of the businesses surveyed practice migratory beekeeping. Colony losses were reported to be generally less than 10%. Wintering losses were attributed to adverse climatic conditions and inadequate nutrition in 79.8%. Regarding the queen replacement period, queen replacements are mostly performed every two years (68.7%). Ninety-eight percent of beekeepers reported combating Varroa mites. Antibiotic use was 22.7%, and 13.3% of beekeepers reported difficulty finding technical personnel. The course participation rate was quite high, at 82.8%. In conclusion, beekeeping in Bingöl province has significant potential, but some inappropriate practices need to be changed and current knowledge and organizational levels improved. Furthermore, expanding educational activities, strengthening veterinary services, addressing winter nutritional deficiencies, and encouraging organizational development are essential for a sustainable and productive beekeeping sector.

2025-01-01T00:00:00Z BEYOĞLU, İzzet https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5992 2026-02-06T08:19:51Z 2025-01-01T00:00:00Z

Bingöl ve Elazığ İllerinde Tavukçuluk İşletmelerindeki Altlık Yönetimi ve Kümes Atıklarının Değerlendirilmesi BEYOĞLU, İzzet ÖZET: Bu çalışma, Bingöl ve Elâzığ illerinde faaliyet gösteren etlik piliç ve yumurta tavuğu işletmelerindeki altlık yönetimi ve kümes atıklarının değerlendirilme durumunu incelemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, söz konusu illerde faaliyet gösteren 167 adet etçi ve 16 adet yumurtacı olmak üzere toplam 183 adet işletmenin sahipleri ile yüz yüze anket yapılmıştır. Anket yapılan yumurtacı işletmelerde ortalama arazi büyüklüğünün 43,438 da olduğu saptanmıştır. Yumurtacı işletmelerde genellikle kafes sistemi ile üretim yapıldığı (%75), serbest gezinmeli sistemin %18,8 ve altlıklı yer sisteminin ise %6,2 oranında olduğu belirlenmiştir. Yumurtacı işletmelerde tavuk kapasitesinin 5000-320000 adet arasında değiştiği ve işletme ortalamasının 103,068,75 adet olduğu saptanmıştır. İşletmelerde kümes başına tavuk sayısı 36,975 adet olarak saptanmıştır. Kafes sisteminde elde edilen saf gübrenin genellikle depolarda (%68,75) toplandığı görülmüştür. İşletme sahipleri, elde ettikleri saf gübreyi genellikle tavuk gübresi işleyen firmalara veya gübre olarak kullanmak isteyenlere sattıklarını açıklamışlardır. Etlik piliç işletmelerinde ortalama kapasite 33906.25 adet olarak belirlenmiştir. Yıllık devir sayısı genelde 6 kez (%66,4) uygulanıyor ve iki devre arasındaki süre ortalama 15,42 gündür. İşletme sahiplerinin %94,1’i altlığı besi süresi boyunda düzenli olarak kontrol etmektedirler. İşletme sahiplerinin %52,6’sı, elde ettikleri altlık materyali+gübreyi ekonomik olarak değerlendiremediklerini ifade etmişlerdir. İşletmelerin %42,1’i, altlığı birden fazla kullandıklarında dezenfekte ederken, %57,9’u antikoksidiyal kullandıkları için dezenfekte etmeden kullanmaktadırlar. Altlığı tekrar kullanan işletmelerin %53,3’ü hastalıklarda artış görüldüğünü bildirmişlerdir. Sonuç olarak, Bingöl ve Elazığ’da faaliyet gösteren tavukçuluk işletmelerinin altlık yönetimi ve kümes atıklarının değerlendirilmesi konularında bazı önemli eksiklikleri ve yanlış uygulamaları olduğu saptanmıştır.; ABSTRACT: This study was conducted to investigate the litter management and utilization of poultry waste in broiler and layer farms operating in the provinces of Bingöl and Elazığ. For this purpose, face-to-face surveys were conducted with the owners of 183 farms, 167 of which are broilers and 16 of which are layer farms, operating in these provinces. The average land size of the surveyed layer farms was determined to be 43.438 da. It was determined that the cage system is generally used in egg-laying farms (75%), free-range systems are used in 18.8%, and floor systems with litter are used in 6.2%. It has been determined that the chicken capacity in egg-laying enterprises varies between 5000-320000 pieces and the average of the enterprise is 103.068.75 pieces. The number of chickens per coop in the farms was determined to be 36975. It was observed that the pure manure produced in the cage system is generally collected in storage (68.75%). The farm owners explained that they generally sell the pure manure to companies that process chicken manure or to those who want to use it as fertilizer. The average capacity in broiler farms was determined to be 33.906.25 chickens. The annual turnover is generally six (66.4%), and the average time between turns is 15.42 days. 94.1% of farm owners regularly check the litter throughout the fattening period. 52.6% of farm owners stated that they cannot economically utilize the litter material and manure they obtain. While 42.1% of the businesses disinfect the litter when they use it more than once, 57.9% use it without disinfecting because they use anticoccidial. 53.3% of farms that reused litter reported an increase in disease. Consequently, it was determined that poultry farms operating in Bingöl and Elazig had some significant deficiencies and incorrect practices regarding litter management and utilization of poultry waste.

2025-01-01T00:00:00Z DURAK, Ali https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/5962 2025-10-24T11:59:43Z 2021-01-01T00:00:00Z

Malatya İl Merkezi ve İlçelerinde Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerde Kullanılan Yem Çeşitleri ve Uygulanan Yemleme Şekilleri DURAK, Ali ÖZET: Bu çalışma, Malatya ili ve ilçelerinde süt üretimi yapan işletmelerde kullanılan yem çeşitleri ve yemleme şekillerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın ana materyalini, Malatya ili merkez ilçeleri (Battalgazi ve Yeşilyurt) ile 11 ilçesinde Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine kayıtlı üyelerden rastgele seçilen 246 üye ile yapılan anket sonuçları oluşturmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, süt sığırı işletmelerinin en yoğun olduğu ilçelerin Yazıhan, Yeşilyurt ve Arguvan ilçelerinde bulunduğu ve bu ilçelere ait işletme sayılarının sırasıyla; 52, 50 ve 42 adet olduğu belirlenmiştir. Eğitim düzeyleri bakımından, yetiştiricilerin % 57,3’sinin lise, %23,6’sının ise ortaokul mezunu olduğu görülmüştür. Üreticilerin çoğunun 36-45 (42,6) ile 46-55 (29,5) yaş arağında olduğu saptanmıştır. Sığırcılık konusunda eğitim alanların üreticilerin oranının %13,6 olduğu, %86,2’sinin ise hiçbir eğitim almadığı belirlenmiştir. Arazi büyüklüğü bakımından işletmelerin %54,0’ü 51-100 dekar, %38,9’u ise 0-50 araziye sahiptir. İşletmelerin %71,1’nin kapalı ahıra sahip olduğu gözlenmiştir. Yetiştiriciliği yapılan sığır ırklarının %76,4’sının Simmental melezi, %13,0’ünün Simmental ırkı ve %10,6’sının Montofon melezi olduğu saptanmıştır. İşletmelerin kaba yem üretmek için kullandıkları arazi daha çok 1-50 dekar aralığında olup, %68 oranındadır. Üreticiler, hayvan teminini daha çok yurt içindeki üretici veya pazarlardan yapmakta (%87,0), ithal yoluyla hayvan temin edenlerin oranı ise %31’tür. İşletmelerin ürettiği kaba yemler genel olarak, mısır silajı, kuru yonca, buğdaygil samanı ve fiğdir. Bazı işletmeler (%13,0), ekim yapacak arazileri olmadığında kaba yem üretimi yapmamaktadır. Hayvan başına günlük 7-8 kg silaj veren işletmelerin oranı %37,8, 5-6 kg verenlerin oranı ise %35,0 olarak belirlenmiştir. Hayvan başına günlük en fazla kuru yonca veren (3-4 kg) işletmelerin oranı %67,5 olarak saptanmıştır. İşletmelerde hayvanlar genelde günde iki kez yemlenmekte olup (%82,5), günde 3 veya 1 kez yemleme yapılanların oranı (%17,5) çok azdır. İşletmelerin %40,7’si mera dönemi geldiğinde hayvanlarını meraya çıkarmakta, %59,3’ü ise meraya çıkarmamaktadır. Sonuç olarak, süt sığırcılığı yapılan işletmelerde kombine verimli ırkların melezlerinin daha çok tercih edildiği, işletmelerin çoğunun kendi ihtiyacı olan kaba yemin tamamını üretemediği, bazı işletmelerin ise hiç kaba yem üretmediği, yemleme şekillerinin ve yem çeşitlerini farklılık gösterdiği söylenilebilir.; ABSTRACT: This study was carried out in order to determine the feed types and feeding methods used in dairy farms in Malatya province and its districts. The main material of the study was the results of the survey conducted with 246 members randomly selected from the members of the Cattle Breeders Association in the central districts of Malatya (Battalgazi and Yeşilyurt) and 11 districts. According to the results, the districts where dairy cattle farms are most concentrated are located in Yazıhan, Yeşilyurt and Arguvan districts and the number of business belonging to these districts are respectively; It was determined that there were 52. 50 and 42 pieces. In terms of education levels of producers, 57.3% of the breeders were high school graduates and 23.6% were secondary school graduates. Most of the producers were found to be between the ages of 36-45 (42.6) and 46-55 (29.5). It was determined that the rate of producers who received training in cattle breeding was 13.6%, and 86.2% did not receive any training. In terms of land size, 54.0% of the enterprises have 51-100 decares and 38.9% of them have 0-50 lands. It has been observed that 71.1% of the enterprises have closed barns. It has been determined that 76.4% of the cattle breeds that have been bred are Simmental cross, 13.0% are Simmental breed and 10.6% are Montofon crossbreeds. The land used by the enterprises to produce coarse feed is mostly in the range of 1-50 decares and is 68%, Producers mostly procure animals from domestic producers or markets (87.0%), and the rate of those who procure animals through import is 31%. The coarse feeds produced by the enterprises are generally corn silage, dried alfalfa, wheatgrass straw and vetch. Some enterprises (13.0%) do not produce coarse feed when they do not have land to cultivate. The rate of enterprises that give 7-8 kg of silage per animal per day is determined as 37.8%, and the rate of those that give 5-6 kg per day is 35.0%. The rate of the enterprises that give the highest amount of dry alfalfa per animal per day (3-4 kg) was found to be 67.5%. In the enterprises, animals are generally fed twice a day (82.5%), the rate of those who feed 3 or 1 times a day is very low (17.5%). 40.7% of the enterprises take their animals to the pasture when the pasture season comes, while 59.3% do not. As a result, it can be said that crossbreeds of combined productive breeds are more preferred in dairy cattle farms, most of the enterprises do not produce all the coarse feed they need, some enterprises do not produce roughage at all, and the types of feeding are different.

2021-01-01T00:00:00Z