https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/1269 2026-09-28T19:06:52Z 2026-09-28T19:06:52Z DOLGUN, Rıdvan https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6385 2026-09-28T08:04:24Z 2015-01-01T00:00:00Z

Mintiqaya Dareheni̇-Zikte de Termê Hacetan û Manayanê Hacetanê ke Cuya Rojane de Şuxulyenê DOLGUN, Rıdvan KILMVATE: Nameyê ina xebata ma mintiqaya Dareheni-Zıkte de termê hacetan û manayanê hacatanê ke cuya rojane de. İna xebata ma hem pê ziwanê Zazakî nusîyaya hem zî kulturê Zazayan ser o ameya viraştiş. Ma semedê ina xebata ke xebatêka warî ya ma dormalê Darahenî di zaf dewan ra gerayî. Qiseykerdişê şarî ser o vindertî. Ma gueş na şarî ser, yîn vat ma zî nuşt. Û dima termî ke tespît kerdî, ma hemi ardî pîser. Eg ma ay raşt vaji, Zazakî ha hedî-hedî bena vînd. Eg Zazayî her ca di pê ziwanê xu qisey bikêrê, binusê û biwûnê, ziwanê yîn vîndî nîbeno. In semed ra ma waşt ke ma qey ziwanê xu yew xebat virazi. Ma dew bi dew, keye bi keye gerayî. Malzemeyî ke dewun û keyeyun di bibî ma resimê yîn antî u nameyê yîn nuştî. Zemanê verî di hacetê yîn çita b¬¬î û pê se kerdêne? Çita werdêne? Cilê yîn çita bî? Edetê yîn çita bî? Wiriştiş yîn û runiştişê yîn senîn bi? Kayê yîn çita bî? Kalan û pîran ra ma pêrsa, yîn vatî û ma zî vateyê yîn nuştî.; ÖZET: İnsanları bir arada tutan, onu ulus yapan en önemli faktörlerden birisi de şüphesiz konuştukları dildir. Bir dilin devamlılığı o dili kullanılması ile sağlanabilir. Dünyada konuşulmadığı için kaybolmuş veya kaybolma tehlikesi altında yüzlerce dil bulunmaktadır. Gerek kullanımı az olması gerekse teknolojideki gelişmelere paralel olarak gündelik hayatta kullanılan birçok terimler unutulmuş veya unutulmaya yüz tutmuştur. Bu durum birçok dilde olduğu gibi Zaza dilinde de kendini göstermektedir. Bu çalışmamızda Bingöl’ün Genç ilçesine bağlı Zıkte yöresinde günlük hayatta kullanılan araç-gereçlerle ilgili terimler ve bu terimlere ait anlamları ele almaya çalıştık. Bu çalışmamızı yaparken Zıkte bölgesinde alan çalışması yaparak bölgede bulunan köylere giderek oradaki yaşlı ve diğer dillerden daha az etkilenmiş kişiler ile görüşmeye gayret ettik. Çalışma esnasında Genç yöresinin Zıkte bölgesinde eski zamanlarda insanların gündelik hayatın bütün alanlarında kullandıkları aletler ile ilgili terimler tespit ederek kayıt altına almaya çalıştık. Bu terimleri kayda alırken aynı zamanda bu aletler ile ilgili izahatlar ve yaşanmış anılar da görüşmeler esnasında kayıt ettik. Kaydettiğimiz bu terimleri daha sonra tasnif ederek kayda aldığımız izahatlar ve hatıralarla birlikte yazıya aktardık. Çalışma esnasında aynı bölge terimlerin kullanımı değişebildiği ve gün geçtikçe teknolojininde gelişmesiyle kullanılan bazı aletlerin yok olduğu ve yok olan bu aletlerle beraber aletlere ait isimlerinde zamanla kaybolup unutulduğunu gözlemledik. Yaptığımız bu çalışmayla imkânlar dâhilinde ilgili alanda terimler toplayarak kayda almaya ve Zaza dilinin unutulmaması için bir nebzede olsa katkı sağlamaya çalıştık.; ABSTRACT: The name of this study “Genç Zıkte Region, the terms and their meanings related with the equipment used in daily life.”. Our study comes out over Zaza Language. If language study gathers something happens. It is a shame that a man who stays at home says`Our language has been disappearing. He speaks a different language outside and then he comes and says” It is disappearing.” It is not important to be without Zazaki is spoken, written and read. Actually Zazaki is about to disappear in times. I discovered a way for this problem. I wondered village by village, home by home. I asked to old people and grandparents and they answered. I wrote their words. We wrote what we found in villages and at vilagers homes. We took photos. We went to fields, Rivers, behind of arcs and barns. We wanted to learn what their tools, clothes, games and customs were in ancient times, what they were doing and eating and how their culture was. In my thesis I wanted to find anwers for these questions. I sometimes travelled and saw their residences. Zazaki people know themselves very well. The person who knows himself is happy. Now the area is a little calm. I sometimes collected the names and sometimes I collected photoraphs together. My idea is that the more we are interested in this event the beter it will be. I travelled a lot of villages for my study. They are Surekli, Caytepe, Kılıçlı, Dilektasi, Gorsi, Tuyern, Koçsırti, Sernan, Xîlbasu, Nedarun, Xosek, Canakcı, Yıgıtbası, Aydınlı, Derebueyt, Baıgoze, Asksuer, Cevırme, Ver Kı Kal, Vartax and Cotla Villages. The people in these villages told and we collected. These are the villages of Genc. I gave importance to Zazaki language of Genc. I travelled around Genc, pointed out the spêeches and listened to the words. They told. I wrote.

2015-01-01T00:00:00Z DÜZDABAN, Piroz https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6384 2026-09-25T12:46:34Z 2022-01-01T00:00:00Z

Bingöl Merkezden Toplanan Bazı Arı Polenlerinin Botanik Orjinlerinin ve Farklı Çözücülerde Elde Edilen Ekstraktların Antioksidan Kapasitelerinin Belirlenmesi DÜZDABAN, Piroz ÖZET: Arı poleni, içeriğinde bazı biyoaktif primer ve sekonder bileşenler bulunması dolayısıyla gıda ve sağlık alanında kullanılabilme potansiyeli yüksek doğal bir arıcılık ürünüdür. Arı poleni, elde edildiği bölge ve botanik çeşitliliğine göre farklı özellikler göstermektedir. Bu çalışmada, Bingöl Merkez’den aralarında belirli bir mesafe bulunan arılıklardan toplanan 5 arı poleninin; I) mikroskobik analizleri gerçekleştirildi, II) farklı çözücü ve konsantrasyonları kullanılarak, ultrasonik destekli ekstraksiyon yöntemiyle ekstrakte edildi, III) elde edilen ekstrakların, verimliliği, IV) toplam fenolik asit ve flavonoid miktarları, V) ve antioksidan kapasite değerleri hesaplandı. Elde edilen veriler ışığında; I) her bir arı poleni örneğinde farklı oranlarda bulunmak üzere Asteraceae, Fabaceae, Rosaceae familyaları ve Plantago lanceolata, Trifolium sp., Salix sp., Ranunculus sp., Achillea sp., Hypericum sp., Rumex sp., Sanguisorba sp., Pyrus sp., Juglans regia ve Carex sp. taksonlarının yoğunlukta olduğu, II) Arı polenleri ile kullanılan çözücüler ve çözücü konsantrasyonları arasında ortalama en yüksek miktarda ekstrakt eldesi %25 EtOH ile ekstraksiyonda, en düşük miktarlarda ekstrakt eldesi %100 EtOH ile ekstraksiyonda, III) ortalama en yüksek miktarda fenolik eldesi %50 EtOH ile ekstraksiyonda, en düşük miktarda fenolik asit eldesi dH2O ile ekstraksiyonda, ortalama en yüksek miktarda flavonoid eldesi %100 MeOH ile ekstraksiyonda, en düşük miktarda flavonoid eldesi dH2O ile ekstraksiyonda, IV) ortalama en yüksek DPPH antioksidan kapasite değeri %100 MeOH ile ekstraksiyonda, en düşük DPPH antioksidan kapasite değeri dH2O ile ekstraksiyonda, en yüksek ABTS antioksidan kapasite değeri %50 EtOH ile ekstraksiyonda, en düşük ABTS antioksidan kapasite değeri %100 EtOH ile ekstraksiyonda elde edilmiştir. Sonuç olarak, aynı bölge içerisinde görece farklı uzaklıklarda bulunan arı polenlerinin farklı botanik çeşitliğe sahip olduğu tespit edilmiş ve bu çeşitlilik fenolik asit ve flavonoid miktarı ile antioksidan kapasite değerlerini etkilediğini göstermiştir.; ABSTRACT: Bee pollen is a natural beekeeping product with a high potential to be used in the field of food and health, as it contains some bioactive primary and secondary components. Bee pollen shows different characteristics according to the region where it is obtained and its botanical diversity. In this study, 5 bee pollen obtained from apiaries with a certain distance between them in the Central District of Bingöl; I) microscopic analyzes were carried out, II) was extracted by ultrasonic assisted extraction method using different solvents and concentrations, III) extract efficiency was calculated, IV) total phenolic acid and flavonoid amounts, V) and antioxidant capacity values were calculated. In the light of the data obtained; I) to be present in different proportions in each bee pollen sample; (Asteraceae, Fabaceae, Rosaceae families and Plantago lanceolata, Trifolium sp., Salix sp., Ranunculus sp., Achillea sp., Hypericum sp., Rumex sp., Sanguisorba sp., Pyrus sp., Juglans regia and Carex sp.) taxa are concentrated, II) Among the solvent and solvent concentrations used with bee pollen, the average highest amount of extract is obtained in the extraction with 25% EtOH, the lowest amount of extract is obtained in the extraction with 100% EtOH, III) the highest average amount of phenolic acid is obtained in extraction with 50% EtOH, the lowest amount of phenolic is obtained in extraction with dH2O, the average highest amount of flavonoid is obtained in extraction with 100% MeOH, the lowest amount of flavonoid is in extraction with dH2O, IV) The average highest DPPH antioxidant capacity value was obtained in extraction with 100% MeOH, the lowest DPPH antioxidant capacity value was obtained in extraction with dH2O, the highest ABTS antioxidant capacity value was obtained in extraction with 50% EtOH, and the lowest ABTS antioxidant capacity value was obtained in extraction with 100% EtOH. As a result, it was determined that bee pollen at relatively different distances in the same region had different botanical diversity, and this diversity showed that phenolic acid and flavonoid content and antioxidant capacity values were affected.

2022-01-01T00:00:00Z ÜSTEK, Muhammed Abdullah https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6383 2026-09-25T12:37:35Z 2019-01-01T00:00:00Z

Piyasadan Temin Edilen Kaya Tuzlarının Mineral İçeriklerinin ICP-MS, FT-IR Ve SEM-EDX Teknikleri ile Tespit Edilmesi ÜSTEK, Muhammed Abdullah ÖZET: Temel besin maddesi olarak kullanılan ve hemen her besine eklenen tuz, kimyasal formülü NaCl (Sodyum klorür) olan, kokusuz, suda iyi çözünen, besinleri koruma, saklama ve tatlandırmada kullanılan billursu maddedir. Bu çalışmada piyasada paketlenerek satılmakta olan 6 farklı kaya tuzu markasından elde edilen tuz numunelerinde ağır metal analizleri yapılmıştır. Alınan tuz numuneleri JEOL JSM-6510 Scanning Electron Microscope cihazında 50 μm, 250 μm, 500 μm ve 1000 μm’lik ölçülere büyütülerek fotoğrafları çekilmiş, element analizlerinin yapılması için tuz numunelerinin her birine ilk önce CEM marka Mars 6 One Touch (USA) model mikrodalga cihazı kullanılarak numune yakma ve analiz işlemi uygulanmış, daha sonra da element analizleri çeşitli standart çözeltiler kullanılarak kuarz nebulizer gazlaştırıcı, cyclonic spray chember ve entegre bir auto-sampler bulunduran ICP-MS NexION® 2000 (PerkinElmer® Inc., USA) cihazı ile yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda kaya tuzu numunelerinde sodyum ve klor elementlerinin yanında çeşitli miktarlarda 7Li, 9Be, 11B, 23Na, 24Mg, 27Al, 39K, 43Ca, 51V, 52Cr, 55Mn, 57Fe, 59Co, 60Ni, 63Cu, 66Zn, 69Ga, 45Sc, 82Se, 85Rb, 88Sr, 107Ag, 111Cd, 115In, 133Cs, 138Ba, 89Y, 202Hg, 205Tl, 208Pb, 209Bi, 238U, 209Bi-1, elementlerinden de bulunduğu tespit edilmiştir.; ABSTRACT: Salt which is used as basic nutrition matterand added to all kinds of meal is formulated as NaCI (Sodium cloride), unscented and a matter that is used to keep, save and give flavour and crystalloid matter. In this study we made the analysis of heavy metal existance in the salt examples of 6 different salt trade marks in the industry. The salt examples photos were taken as 50 μm 250 μm 500 μm and 1000 μm in extended scales with the JEOL JSM-6510 Scanning Electron Microscope ench of the salt examples were burnt and analysed by using the CEM Mars 6 One Touch (USA) microwave device, then the element analysis were applied using ICP-MS NexION® 2000 (PerkinElmer® Inc., USA) which has quartz nebuliser volatilizer, cyclonic spray chemer and integrated auto sampler. At the end of these analysis results, apart from Sodium and Chloride elements, there are 7Li, 9Be, 11B, 23Na, 24Mg, 27Al, 39K, 43Ca, 51V, 52Cr, 55Mn, 57Fe, 59Co, 60Ni, 63Cu, 66Zn, 69Ga, 45Sc, 82Se, 85Rb, 88Sr, 107Ag, 111Cd, 115In, 133Cs, 138Ba, 89Y, 202Hg, 205Tl, 208Pb, 209Bi, 238U, 209Bi-1.

2019-01-01T00:00:00Z ÇAKIR, Mehmet Emin https://acikerisim.bingol.edu.tr/handle/20.500.12898/6382 2026-09-25T12:30:00Z 2017-01-01T00:00:00Z

Yeşilköy Mikrohavza Topraklarının Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özelikleri ile Havza Karekteristiklerinin Belirlenmesi ÇAKIR, Mehmet Emin ÖZET: Bu çalışma; Bingöl ili Yeşilköy mikrohavzası topraklarının bazı fiziksel ve kimyasal özelikleri ile havza karakteristiklerinin belirlenmesi için Aşağı Akpınar, Yukarı Akpınar, Güveçli, Küçük Tekören, Akdurmuş, Yeşilköy, Ormanardı, Ardıçtepe, Altınışık, Çiçekyayla ve Çayağzı Köylerini kapsayan toplam 6525,65 ha lık alanda yapılmıştır. Mikrohavzanın genel olarak jeolojik yapısı Metamorfik anakayadan oluşmaktadır. Bu anakayalar üzerinde gelişen toprakların ise genel olarak derin profile sahip, kumlu silt ve kumlu kil tekstüre sahip drenaj probleminin olmadığı, tuzsuz, çoğunun kireçsiz, organik maddenin orta düzeyde, pH‟nın nötre yakın bir özelliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Bitki yetiştiriciliği açısından herhangi bir kısıtlayıcı sıkıntının olmadığı gözlemlenmiştir. Çalışmada daha önce belirlenen 49 adet toprak profilinde 0-30, 30-60, 60-90, ve 90-120 cm derinliklerinden elektriksel iletkenlik (EC), kireç (CaCO3), organik madde toprak bünyesi (kil,silt,kum ,%) analizleri yapılmış ve bu toprak profillerinin 0-30 ve 30-60 cm derinliklerinden mikro element (Cu, Mn, Zn ve Fe) analizleri yapılmıştır. Çalışma alanında güncel arazi kullanımı; Bozuk orman 2234,55 ha - %34,24; kumluk alan 56,08-%0,86; nehir 7,70 ha - %0,12; orman toprağı 3513,55 ha - %53,84; verimli orman 771,95 ha - %5,70; yerleşim 151,91- %2,33 ve ziraat 189,91 - %2,91 alan kaplamaktadır.; ABSTRACT: This survey was conducted to determine some physical and chemical characteristics and basin characteristics of Yeşilköy micro watershed soils of Bingöl in 6525.65 ha area which includ Aşağı Akpınar, Yukarı Akpınar, Güveçli, Küçük Tekören, Akdurmuş, Yeşilköy, Ormanardı, Ardıçtepe, Altınışık and Çiçekyayla villages. Geological structure of watershed is composed of metamorphic bedrock in general. It is determined that soil forming on this bedrock has typical deep profile development with sandy, sandy-silt and sandy-clay textures. Furthermore there are no drainage and salinity problems in the study area and the soils have medium organic matter and pH . It is observed that in terms of plant growing, there are no restricting problems. In this survey, total of 49 soil profiles which were previously identified were investigated for electrical conductivity (EC), calcium carbonate equivalent (CaCO3), organic matter, textural fractions (clay , silt , sand (%) ) at depth of 0-30 cm, 30-60 cm, 60-90 cm, 90-120 cm. The available microelements were only determined for 0-30 and 30-60 cm depths Current land use types in the study are: Degraded forest lands 2234.55 ha – 34.24%, sand dunes 56.08 ha – 0.86%, river beds 7.70 ha- 0. 12%, forest 3513.55 ha – 53,84%, fertile forest 771.95 ha- 5.70%, settlement 151.91 - 2.33% and agricultural land 189.91 ha- 2.91%.

2017-01-01T00:00:00Z